II FZ 231/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA (del). Lidia Ciechomska-Florek po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnym w Krakowie z dnia 29 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 1590/08 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 18 września 2008 r. Nr ... w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. postanawia oddalić zażalenie. WSA w Krakowie, wyrokiem z dnia 27 października 2009 r., oddalił skargę J. S. (dalej jako strona lub skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 18 września 2008 roku Nr ... w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. Pełnomocnik skarżącego, będący adwokatem, 30 października 2009 r., złożył pismo zatytułowane "wniosek o odpis sentencji wyroku", w którym zwrócił się o sporządzenie i doręczenie odpisu sentencji wyroku z 27 października 2009 r. I SA/Kr 1590/08. Sąd, zarządzeniem z 13 listopada 2009 r. pozostawił bez rozpoznania wniosek o sporządzenie i doręczenie odpisu sentencji wyroku, z uwagi na nieuiszczenie opłaty kancelaryjnej. Skarżący, pismem z 27 listopada 2009 r., złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem i jednocześnie wniósł o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Zdaniem skarżącego, niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie nastąpiło z powodu błędu pełnomocnika, który zamiast wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, złożył wniosek o odpis sentencji wyroku. W dniu 26 listopada 2009 r. skarżący zorientował się, że nastąpiło uchybienie terminu i wówczas niezwłocznie wypowiedział pełnomocnictwo. Z uwagi na powyższe okoliczności, uchybienie terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia nie było, zdaniem skarżącego, przez niego zawinione i nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. Wobec tego należy uznać, iż zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu określone w art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. – dalej u.p.p.s.a.). Skarżący załączył do wniosku wypowiedzenie pełnomocnictwa z dnia 27 listopada 2009 r., oraz oświadczenie pełnomocnika, z którego wynika, iż intencją pełnomocnika było złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia, natomiast w wyniku pomyłki złożył wniosek o odpis sentencji. W oświadczeniu pełnomocnika zawarte jest również stwierdzenie, iż skarżący nie ponosi winy w pomyłce pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zaskarżonym postanowieniem z 29 grudnia 2009 r., powołując się na art. 86 § 1, art. 87 § 1 - 4, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Zdaniem Sądu, chociaż skarżący zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, liczony od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (wniosek wysłał w dniu 27 listopada 2009 r. a więc następnego dnia po tym jak dowiedział się o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie), to nie został spełniony warunek braku winy w uchybieniu terminowi. W ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanki braku winy. W terminie do złożenia przedmiotowego wniosku skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata. Wypowiedzenie pełnomocnictwa nastąpiło w dniu 27 listopada 2009 r. a więc po uzyskaniu informacji przez skarżącego o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie. W ocenie Sądu, uchybienie terminu z tego powodu, iż zamiast wniosku o sporządzenie uzasadnienia pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o odpis sentencji wyroku, było przejawem niestaranności profesjonalnego pełnomocnika skarżącego. Wiąże się zatem z pojęciem winy, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. i nie może stanowić podstawy przywrócenia terminu, ponieważ skutki zaniedbań pełnomocnika obciążają stronę. Skarżący, w zażaleniu z 1 lutego 2010 r., zakwestionował w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 29 grudnia 2009 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku z 27 października 2009 r. i wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 86 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, natomiast w wyniku niedochowania terminu na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia poniesie "ujemne skutki procesowe, jakie to uchybienie wywołuje". Zdaniem skarżącego, opóźnienie w złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia było spowodowane niesolidnością pełnomocnika procesowego, za co strona nie ponosi winy. Skarżący wskazał na fakt, że choroba dziecka oraz obowiązki służbowe uniemożliwiły mu osobiste prowadzenie spraw. Dlatego, jego zdaniem, należy uznać, że ustanawiając profesjonalnego pełnomocnika do prowadzenia spraw dochował wszelkiej staranności, a niezłożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia we właściwym terminie było od niego niezależne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie może być uwzględnione. Bezsporne jest w sprawie, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia został złożony przez pełnomocnika strony z uchybieniem przewidzianego terminu siedmiu dni na dokonanie tej czynności. Zdaniem NSA, Sąd pierwszej instancji zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. ocenił i rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu złożony przez skarżącego, a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Sąd wskazuje, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy. W rozstrzyganej sprawie sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, iż to w wyniku pomyłki swojego pełnomocnika skarżący nie wniósł w terminie siedmiu dni wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu drugiej instancji, błędu pełnomocnika nie można uznać za okoliczność uwalniającą stronę od winy w nieterminowym złożeniu wniosku. Z ustalonego orzecznictwa wynika, że zaniedbania osób, którymi posłużył się skarżący obciążają jego samego, a tym samym nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu (por. postanowienie SN z dnia 15 marca 2000 r. sygn. akt II CKN 554/00, LEX nr 51986; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 1999 r., sygn. akt I PKN 76/99, publ. OSNP 2000/11/431). Jeśli strona jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika to przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności także przez tego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z 17 lutego 2009 r. II Fz 29/09; wyrok SN z dnia 21 lutego 2002 roku I PKN 903/00, Prokuratura i Prawo Nr 15 z 2003 roku). W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżących staranności tej nie zachował. Tym samym adwokat M. M., składając, dnia 3 listopada 2009 r., po ogłoszeniu w dniu 27 października 2009 r. wyroku, jedynie wniosek o odpis sentencji – zamiast wniosku o sporządzenie uzasadnienia - pozbawił stronę możliwości skutecznego złożenia, w przewidzianym do tego terminie, wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Dlatego też, zdaniem NSA, Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 86 § 3 p.p.s.a., ponieważ bezsporna wina pełnomocnika strony obciąża stronę. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji