II OSK 15/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 215/09 w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej gazowej uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 września 2009 r., VI SA/Wa 215/09, oddalił skargę M. F. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej gazowej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący należy do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) i w związku z tym nie posiada zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią. W takiej sytuacji właściwy organ policji, stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, cofa pozwolenie na broń. Nie jest wystarczające pozytywne orzeczenie psychologiczne. Ustawodawca wymaga, aby oba orzeczenia rozstrzygające o zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią były pozytywne. Wobec tego, że skarżący tego warunku nie spełnił, Sąd pierwszej instancji uznał, że rozstrzygnięcie organu było trafne. Orzeczenie lekarskie i psychologiczne mogą wydawać, zgodnie z przepisami ustawy oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 ze zm.), wyłącznie lekarze i psycholodzy upoważnieni do przeprowadzenia badań osób ubiegających się o pozwolenie na broń lub posiadających takie pozwolenie. Oceniają oni zdolności psychofizyczne do dysponowania bronią (art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji) na podstawie przeprowadzonych badań, a jej wyrazem są wydane przez nich orzeczenia. Orzeczenia lekarskie, czy też psychologiczne wiążą organy w zakresie ustalenia przesłanek faktycznych i prawnych odmowy wydania lub cofnięcia pozwolenia na broń. Nie podlegają one dalszej weryfikacji przez organy policji w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń. Okoliczność dotycząca psychofizycznej zdolności skarżącego do posiadania broni została udowodniona przez organ w sposób prawem określony, tj. ostatecznym orzeczeniem lekarskim stwierdzającym, że skarżący nie powinien dysponować bronią, ponieważ należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organy dochowały wszystkich procedur administracyjnych i zasad postępowania. Skarżący został powiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego ze wskazaniem jego podstawy prawnej i faktycznej oraz o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, jednak ze swych uprawnień nie skorzystał. M. F. zaskarżył powyższy wyrok w całości, opierając skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); zwanej dalej "p.p.s.a.". Sądowi I instancji zarzucono: 1) naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej sprawy, "w szczególności sposobu i zasad przeprowadzonych badań lekarskich stwierdzających brak zdolności psychofizycznych skarżącego do dysponowania bronią" oraz 2) naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, to jest art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe uznanie, że skarżący należy do grona osób, o których mowa w wyżej przytoczonym artykule i w związku z tym nie posiada zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżącemu cofnięto pozwolenie na broń na skutek orzeczenia lekarskiego stwierdzającego u niego brak odpowiednich zdolności psychofizycznych do dysponowania bronią. Przeprowadzone badania zostały zakwestionowane przez M. F., a sposób w jaki zostały przeprowadzone nie pozwalał stwierdzić, czy rzeczywiście skarżący nie spełnia warunków do otrzymania pozwolenia na broń. Według niego nie zostały one przeprowadzone rzetelnie i obiektywnie, wobec czego nie dają podstawy do wydania decyzji o pozwoleniu na broń. Orzeczenia lekarskie i psychologiczne nie zawierają uzasadnienia, nie wskazują z powodu jakich konkretnych schorzeń czy też zaburzeń M. F. nie może dysponować bronią. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, przeprowadzenie ponownych badań przez Komisję lekarską która uzasadni swoje orzeczenie, może stanowić jedynie podstawę do wydania decyzji o pozwoleniu na broń. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. wskazano, że organ nie wyjaśnił z jakich powodów odmówiono skarżącemu wydania pozwolenia na broń i jakie schorzenia czy zaburzenia natury fizycznej, psychicznej kwalifikują go do grona osób, o których mowa w art. 15 ust 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz organu administracji kosztów postępowania według norm przepisanych. Podniesiono w szczególności, że w toku postępowania administracyjnego organ I instancji uzyskał prawomocne orzeczenie lekarskie wystawione przez lekarza upoważnionego do badań lekarskich osób ubiegających się lub posiadających pozwolenia na broń, stwierdzające, że skarżący należy do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji, i w związku z tym nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią palną. Od powyższego orzeczenia strona, powiadomiona przez organ I instancji pismem z 14 lipca 2008 r. o wszczęciu niniejszego postępowania, nie złożyła odwołania. Dlatego też negatywne orzeczenie lekarskie stało się ostateczne. W takiej sytuacji, w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń. Ostateczne orzeczenie - lekarskie, czy psychologiczne wiąże organy Policji w zakresie ustalania przesłanek faktycznych i prawnych odmowy wydania lub cofnięcia pozwolenia. Nie podlegają one dalszej weryfikacji (organ powołał wyrok NSA z 17 marca 2005 r. OSK 1273/04, opubl. LEX nr 189224). Organy Policji w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy oraz dokonały wnikliwej oceny wszystkich zgromadzonych w ten sposób dowodów, w granicach swobodnej oceny dowodów. Wskazana ocena materiału dowodowego znalazła swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji, zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie są trafne. W toku postępowania najpierw wydano postanowienie o uzupełnieniu zakresu postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy – zwrócono się do strony o dostarczenie orzeczenia lekarskiego wydanego na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 7 września 2000 r., a następnie wniesiono odwołanie od tych – pozytywnych dla strony – orzeczeń. Orzeczenie lekarskie z [...] kwietnia 2008 r. nr [...] wydane w trybie odwoławczym przez Instytut Medyczny Pracy w Łodzi i stwierdzające brak zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią przesądziło o odmowie dopuszczenia strony do dysponowania bronią oraz o cofnięciu pozwolenia na broń gazową do ochrony osobistej. W sprawie ze skargi M. F. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do posiadania broni palnej w celu ochrony osób i mienia na obszarze kolejowym, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 kwietnia 2011 r., II OSK 75/10 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wskazując, że Sąd ten nie rozważył zgodności z prawem faktu skierowania i przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich i psychologicznych w sytuacji, gdy do wniosku o dopuszczenie do wykonywania zadań z użyciem broni palnej zostało dołączone aktualne zaświadczenie lekarskie i psychologiczne o dopuszczalności do używania broni przez skarżącego. Należało dokonać oceny prawnej, czy organy Policji są uprawnione do kierowania na te badania w sytuacji, gdy strona legitymuje się orzeczeniem lekarskim wydanym w trybie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 6 października 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinni odpowiadać funkcjonariusze straży ochrony kolei, zasad oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby oraz trybu i jednostek uprawnionych do orzekania o tej zdolności (Dz. U. Nr 232, poz. 2332), mając w szczególności na uwadze, że zgodnie z § 16 ust. 1 tego rozporządzenia, odwołanie od orzeczenia złożonego w tym trybie może złożyć jedynie badany lub jego pracodawca. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że funkcjonariusze Straży Ochrony Kolei są funkcjonariuszami innych państwowych formacji uzbrojonych, o których mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o broni i amunicji. Tym samym, zasadny jest zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej sprawy, "w szczególności sposobu i zasad przeprowadzonych badań lekarskich stwierdzających brak zdolności psychofizycznych skarżącego do dysponowania bronią". Wyjaśnienie przez Sąd pierwszej instancji, że istotnie organy Policji nie są uprawnione do kierowania na te badania, w sytuacji gdy strona legitymuje się orzeczeniem lekarskim wydanym w trybie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 6 października 2004 r., będzie miało znaczenie w toku postępowania o cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni palnej gazowej i w zakresie oceny, czy skarżący należy do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za mającą usprawiedliwione podstawy i stosownie do art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Do rozpoznania wniosku o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.