I SAB/Wa 34/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Monika Nowicka Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2009 r. sprawy ze skargi B. K. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o podział nieruchomości zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku B. K. z dnia 21 listopada 2008 r. o wydanie decyzji zatwierdzającej podział działki nr ewid. [...] z obrębu [...], w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. B. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta W. w sprawie dotyczącej zatwierdzenia podziału nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]. Jak wynika z akt sprawy wnioskiem z dnia 19 lutego 2008 r. E. K., B. K., B. O. i M. T. wystąpili do Prezydenta Miasta W. z wnioskiem o podział nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej [... ], położonej w W. przy ul. [...] nr ewidencyjny [...] o powierzchni [...] m2. Z analizy dokumentacji złożonej do wniosku ustalono, że dojazd od dzielonej nieruchomości do drogi publicznej ul. [...] odbywać się będzie przez drogę wewnętrzną m. in. stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...]. Prezydent Miasta W. postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne dotyczące podziału wyżej opisanej nieruchomości do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości z [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] w części dotyczącej przejścia działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, wydzielonej pod drogę, na własność Gminy W. - zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 261, poz. 2603 ze zm.). Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]. Prezydent Miasta W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] podjął postępowanie administracyjne dotyczące podziału przedmiotowej nieruchomości. Następnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] pozytywnie zaopiniował podział nieruchomości położonej w W. w dzielnicy [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]. W dniu 14 stycznia 2009 r. B. K. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta Miasta W. w terminie sprawy zatwierdzenia podziału nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...]. Kolegium postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] uznało zażalenie za nieuzasadnione. Pismem Naczelnika Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy B. z dnia 19 stycznia 2009 r. wnioskodawcy zostali zobowiązani do dostarczenia dokumentów określających prawny sposób dojazdu od dzielonej nieruchomości do drogi publicznej ul. [...], z tego względu, iż ul. [...] nie została zaliczona do kategorii dróg publicznych. W skardze na bezczynność Prezydenta Miasta W . wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie B. K. zarzucił organowi niezasadność zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...]. Jak zauważył B. K. postępowanie w sprawie podziału nieruchomości z [...], zostało podjęte [...] czerwca 2008 r., czyli ponad dwa miesiące po otrzymaniu przez Prezydenta Miasta W. informacji od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., iż nie zostało wszczęte postępowanie dotyczące decyzji nr [...]. Okres ten – jego zdaniem - należy potraktować jako nieuzasadnioną zwłokę. W ocenie skarżącego, postępowanie w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości stanowi całość i dlatego nie należy uznawać pierwszego etapu tego postępowania kończącego się wydaniem postanowienia opiniującego wstępny projekt podziału za odrębne postępowanie. W jego ocenie, gmina ignoruje przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w tym art. 99 tej ustawy utrzymując, że służebność na działce ewidencyjnej [...], która pozwoli na zapewnienie dostępu do drogi publicznej działkom powstałym w wyniku podziału, musi być ustanowiona przed wydaniem decyzji podziałowej. Skarżący wskazał również, że ulica [...] w planie miejscowym zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy W. z dnia [...] listopada 1994 r. nr [...] została zaprojektowana jako droga publiczna, ponadto Rada Dzielnicy B. podjęła w dniu [...] maja 2006 r. uchwalę nr [...] w której wnioskuje do Rady m. st. W. o zaliczenie ulicy [...] do kategorii dróg gminnych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270, ze zm.) stanowi, że kontrola sądowa działalności administracji publicznej, obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. W niniejszej sprawie działka o nr ew. [...] została wydzielona z nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym [...] z przeznaczeniem pod drogę i przez nią ma się odbywać dojazd od nieruchomości objętej wnioskiem skarżącego do drogi publicznej. Dodatkowo zauważyć trzeba, że działka nr [...] stanowi własność gminy i ulicę wewnętrzną, której nadano nazwę [...]. Zgodnie z art. 93 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki nie miałyby dostępu do drogi publicznej, przy czym za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na niej odpowiednich służebności dla wydzielonych działek albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Z tą ostatnią sytuacją - jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej - związane jest ściśle uregulowanie zawarte w art. 99 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wymieniony wyżej przepis art. 99 tej ustawy przewiduje w takim wypadku zatwierdzenie podziału nieruchomości pod warunkiem ustanowienia odpowiedniej służebności przy zbywaniu działek powstałych w wyniku podziału. Przy czym odpowiedni zapis w decyzji ma jedynie charakter informacyjny dla potencjalnych nabywców wydzielonych działek oraz dla notariusza sporządzającego akt notarialny zbycia tych działek. Służebność drogi koniecznej może zostać ustanowiona wolą zainteresowanych stron w drodze czynności cywilnoprawnej jaką jest zawarcie umowy o stosownej treści bądź też na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego. Analiza powyższych przepisów wskazuje, że organ bez uzasadnionej przyczyny nie załatwił w terminie sprawy podziału nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]. Nie stanowi bowiem takiego usprawiedliwienia pismo z dnia 19 stycznia 2009 r., którym współwłaściciele dzielonej nieruchomości zostali zobowiązani do przedstawienia prawnego sposobu dojazdu do dzielonych nieruchomości z drogi publicznej albo wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie służebności na działce nr [...], skoro przepis wymaga ustanowienia służebności dopiero przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału. Rozpatrując skargę na bezczynność sąd kontroluje, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa. Bezczynność w sprawie administracyjnej występuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności proceduralnych, przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa, nie wykonuje ich w terminie określonym przez te przepisy. W konsekwencji zarzut bezczynności jest skuteczny wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. Rozstrzygnięcie, co do zasady, powinno nastąpić niezwłocznie, najpóźniej w granicach terminów zakreślonych w art. 35 § 3 k.p.a., zgodnie z którym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, w postępowaniu odwoławczym zaś w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przepis art. 35 § 1 k.p.a. należy rozumieć jako generalną wskazówkę dotyczącą załatwiania wszystkich spraw w postępowaniu administracyjnym w taki sposób, by nie tylko dochować terminów zakreślonych w kodeksie, ale by w miarę możliwości sprawy załatwiać w terminach krótszych. Termin miesięczny i dwumiesięczny należy traktować jako terminy maksymalne, nie zaś podstawowe. Ustawodawca przewidział jednocześnie, iż do terminów określonych w powołanych wyżej przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Ponadto z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.), jak również obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Z akt sprawy bezspornie wynika, iż w rozpoznawanej sprawie Prezydent Miasta W. pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy wszczętej wnioskiem B. K. i pozostałych współwłaścicieli z dnia 21 listopada 2008 r. Do dnia wydania wyroku w sprawie bezczynności organu, Prezydent Miasta W. nie wydał stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. Nie ma też uzasadnionych podstaw, aby uznać, że wystąpiła przyczyna niezależna od organu administracji, w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a., która uniemożliwiła terminowe załatwienie sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd postanowił, zgodnie z przepisem art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązać Wojewodę [...] do rozpatrzenia wniosków wskazanych w sentencji wyroku, w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.