I SA/Lu 617/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (spr.), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Asystent sędziego Anna Strzelec, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej - oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania K. B. od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] odmawiającego uznania wniesionych zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr SM [...] obejmującego należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. i umarzającego jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, uchylił w całości zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe. Z zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynikało, że w dniu 2 stycznia 2007 r. do Urzędu Skarbowego wpłynął wniosek K. B. (reprezentowanego przez pełnomocnika radcę prawnego I.K. ) datowany na dzień 27 grudnia 2006 r. w zakresie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów. We wniosku pełnomocnik zarzucał, iż postępowanie egzekucyjne było prowadzone w sytuacji, w której egzekwowany obowiązek nie był jeszcze wymagalny (art. 33 pkt 2 ustawy oraz, że doręczenie odpisów tytułów wykonawczych było nieskuteczne. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił uznania wniesionych zarzutów, uznając je za bezzasadne oraz umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie wstrzymania postępowania egzekucyjnego wskazując, iż w dacie wniesienia zarzutów postępowanie egzekucyjne zostało zakończone. Na powyższe postanowienie strona zażaliła się do Dyrektora Izby Skarbowej, podtrzymując argumentację zawartą we wniosku. Postanowieniem z dnia [...] organ odwoławczy uchylił w całości zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe. Organ wskazał, że znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo z dnia 24 listopada 2006 r. uprawniające I. K. do reprezentowania M. B. i K. B. nie obejmowało reprezentacji w sprawach zabezpieczających i egzekucyjnych. W odpowiedzi na wezwanie organu stosowne pełnomocnictwo wpłynęło dnia 13 czerwca 2007 r. i obejmowało reprezentowanie małżonków przez I. K. we wszystkich postępowaniach przed sądami administracyjnymi, w tym w szczególności w postępowaniach podatkowych, zabezpieczających oraz egzekucyjnych w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych. Organ odwoławczy uznał, iż w tej sytuacji umocowanie pełnomocnika do reprezentowania strony w postępowaniu egzekucyjnym nastąpiło z dniem doręczenia temu organowi prawidłowego pełnomocnictwa, to jest z dniem 13 czerwca 2007 r., a przed ta datą nie był on uprawniony do wniesienia zarzutów w imieniu strony, a tym samym zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego pochodziły od osoby nieupoważnionej. Zgłoszenie zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego przez osobę niebędącą stroną tego postępowania czyni zaś całe postępowanie bezprzedmiotowym, co zostało potwierdzone wyrokiem NSA z dnia 14 lipca 2004 r. sygn. FSK 296/04. Powyższe postanowienie K. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o jego uchylenie. W skardze strona zarzucała: - naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 Kpa w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) poprzez uznanie, iż zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, - art. 105 § 1 w związku z art. 144 Kpa w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym poprzez uznanie, że postępowanie pierwszej instancji stało się bezprzedmiotowe, - art. 64 § 2 Kpa w związku z art. 140 i art. 144 Kpa w związku z art. 18 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym poprzez nie wezwanie strony do uzupełnienia braku formalnego zażalenia. W odniesieniu do treści uzasadnienia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] pełnomocnik strony podnosił, że nie moment doręczenia organowi pełnomocnictwa, lecz moment powstania stosunku pełnomocnictwa jest właściwy dla ustalenia możliwości skutecznego wniesienia przez pełnomocnika w imieniu strony zarzutów lub zażaleń podejmowanych w trakcie postępowania administracyjnego w tym egzekucyjnego. Z uwagi na to, że zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego zostały wniesione przez pełnomocnika w imieniu skarżącego – nieuprawnione jest twierdzenie organu, iż postępowanie jest bezprzedmiotowe jako wszczęte przez osobę nieuprawnioną. Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, Dyrektor Izby Skarbowej powinien rozpoznać sprawę merytorycznie, czego nie uczynił. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem, na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 134 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu prawa nie narusza. W odniesieniu do stanowiska zawartego w uzasadnieniu postanowienia będącego przedmiotem skargi wskazać należy, że wprawdzie w aktach egzekucyjnych sprawy (k.7) znajduje się pełnomocnictwo z dnia 24 listopada 2006 r. udzielone przez M. B. i K.B. udzielone miedzy innymi radcy prawnemu I.K., które nie obejmuje swym zakresem uprawnienia do reprezentacji małżonków w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych, jednak z tych samych akt wynika, że organ podatkowy dostrzegając ten brak umocowania do reprezentacji osoby podpisanej pod zażaleniem, wezwał pełnomocnika strony, w trybie art. 64 § 2 Kpa, do usunięcia tego braku w terminie 7 dni. Stosowne pełnomocnictwo zostało w zakreślonym terminie dołączone do akt sprawy (k.22 i nast.), wobec czego przyjąć należało, iż wszelkie czynności podejmowane w zakresie tego postępowania przez radcę prawnego I. K. w imieniu K. B.uznać należało za prawnie skuteczne. Złożenie w toku postępowania zażaleniowego pełnomocnictwa konwalidowało jego brak w momencie składania zarzutów. Wobec powyższego Sąd nie podziela argumentacji Dyrektora Izby Skarbowej będącej uzasadnieniem rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego, z uwagi na jego wszczęcie przez osobę uznaną przez organ za nieuprawnioną. Skarżone rozstrzygnięcie jest jednak zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym, lecz z innych względów, niż podnoszone przez organ podatkowy. Z akt sprawy wynika, że skarżący K. B. wniósł do organu zarzuty w dniu 2 stycznia 2007 r. (k.8 akt egzekucyjnych) – a w dniu 9 stycznia 2007 r. egzekucja na podstawie tytułu wykonawczego nr SM [...] została zakończona (świadczy o tym data i podpis księgowego w rubryce "Stwierdzam, że wykazane w tytule zobowiązania pieniężne wygasły wskutek wyegzekwowania" – k.1, oraz wykaz kwot pobranych na podstawie niniejszego tytułu wykonawczego, załączony jako druga nienumerowana karta akt egzekucyjnych). Mając powyższe na względzie oraz zważywszy, że instytucja wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym ma na celu ochronę praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, poprzez zapewnienie stronie możliwości wpływu na to postępowanie, to w sytuacji, gdy w dacie rozpatrywania zarzutów postępowanie już nie toczyło się (zostało zakończone z momentem wyegzekwowania kwot wynikających z tytułu wykonawczego) - niemożliwe i bezcelowe byłoby rozpatrywanie przez organ zastrzeżeń skarżącego w stosunku do postępowania już zakończonego . Wobec powyższego przyjąć należało, że postępowanie w przedmiocie zgłoszonych zarzutów prowadzone było po dacie zakończenia egzekucji, w związku z tym w dacie rozpatrywania przez organ pierwszoinstancyjny zarzutów były one bezprzedmiotowe (stąd też, wbrew twierdzeniom skargi, prawidłowo organ nie odniósł się w sposób merytoryczny do zarzutów skargi). W myśl art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają odpowiednie zastosowanie do postępowania egzekucyjnego. W tych okolicznościach Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo zastosował - wchodzące w grę w rozpoznawanej sprawie - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego zawarte w art. 105 § 1, art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144. Zgodnie z pierwszym z nich, organ w drodze decyzji umarza postępowanie, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe (tu – postępowanie w przedmiocie wniesionych zarzutów przez pełnomocnika K.B.). Zgodnie z drugim z nich, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji (tu – postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i postępowanie przed tym organem). Z kolei z treści art. 144 kpa wynika, że do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. W świetle powyższych rozważań, Dyrektor Izby Skarbowej, pomimo błędnego uzasadnienia, zasadnie uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o odmowie uznania wniesionych zarzutów oraz słusznie umorzył postępowanie organu I instancji. Uznając zatem, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.