II SA/Sz 214/09

Dnia 20 maja 2009 r. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk Meder /spr./, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak – Siuda, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 maja 2009 r. sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. ,Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w na rzecz skarżącego A. G. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmówił A. G. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] w sprawie dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że A. G. był stroną postępowania ewidencyjnego i decyzję organu I instancji w tej sprawie z dnia [...] doręczono pod nieobecność adresata jego matce, G. G. w dniu [...]. Z akt administracyjnych sprawy przedłożonych Sądowi wynikało, że w dniu [...] (data stempla pocztowego na kopercie) pełnomocnik strony nadał przesyłkę zawierającą odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że A. G. pracuje poza granicami kraju i po przyjeździe do Polski w dniu [...] został poinformowany przez matkę o odbiorze korespondencji zawierającej decyzję. Na okoliczność przedstawionych twierdzeń wniósł o przesłuchanie strony. Organ odwoławczy powołując się na treść art. 58 § 1 Kpa wskazał, że należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, gdy strona nie mogła tej przeszkody usunąć. Zdaniem organu, można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, by zadbała i o to, by doręczanie korespondencji odbywało się bez przeszkód. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 1998 r. (I SA/Ka 1718/96), organ stwierdził, ze przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu w danych warunkach wysiłku. Przy dokonywaniu oceny zachowania terminu do wniesienia odwołania uznaje się za miarodajną datę przyjęcia pisma przez dorosłego domownika, nie biorąc pod uwagę tego, czy domownik wywiązał się z obowiązku dostarczenia pisma w odpowiednim czasie. Zdaniem organu nie budzi wątpliwości prawidłowość doręczenia decyzji dorosłemu domownikowi i termin do wniesienia odwołania upłynął [...]. Na powyższe postanowienie A. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zarzucił naruszenie art. 58 Kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz nieuzasadnione odstąpienie przez organ od przeprowadzenia wnioskowanego przesłuchania strony na okoliczność ustalenia przyczyn braku możliwości wniesienia środka odwoławczego w przepisanym terminie, co miało wpływ na wynik sprawy. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr poz. ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola ta odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Zgodnie z brzmieniem art. 3 P.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 P.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie mogło być i było rozstrzygnięcie wydane w kwestii proceduralnej, tj. postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] w przedmiocie dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków . Rzeczą Sądu było zbadanie zasadności odmowy przywrócenia terminu w kontekście argumentacji podnoszonej przez stronę, a mającej uzasadniać powody przekroczenia terminu. Okoliczności faktyczne sprawy nie są kwestionowane, są odmiennie jednak oceniane przez strony postępowania sądowego. Organ stwierdził, że decyzja Starosty [...] została doręczona pod nieobecność skarżącego jego matce, natomiast skarżący nie zadbał należycie o to, by pod jego nieobecność doręczanie kierowanej do niego korespondencji odbywało się bez przeszkód. Z kolei skarżący zarzucał, że organ odmawiając przeprowadzenia wnioskowanego przez niego dowodu w postaci przesłuchania strony uniemożliwił wykazanie mu braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zauważyć należy, że w niniejszym przypadku spełnione zostały dwie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 58 Kpa, a mianowicie dochowanie przez zainteresowanego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i dopełnienie wraz z wnioskiem tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. Jeżeli zaś chodzi o trzecią przesłankę, a mianowicie uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy skarżącego, to uznać należy, iż w świetle wskazanych we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, obowiązkiem organu było wyjaśnienie okoliczności, które spowodowały niedotrzymanie terminu do wniesienia odwołania i rozważenie przeprowadzenia zaoferowanego przez stronę dowodu. Zgodnie bowiem z art. 78 § 1 Kpa, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W niniejszym przypadku organ winien był ustalić w pierwszej kolejności, czy niedopełnienie staranności w otrzymywaniu korespondencji przez skarżącego w terminach umożliwiających podejmowanie czynności w sprawie było spowodowane brakiem wiedzy o toczącym się postępowaniu, na co wskazuje brak zwrotnego poświadczenia odbioru zawiadomienia o wszczęciu postępowania, zdarzeniami, które uniemożliwiały kontakt ze skarżącym, itp. Odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania organ administracji w sposób arbitralny uznał, iż decyzja została doręczona matce skarżącego na podstawie art. 43 Kpa, zaś skarżący poprzez nienależytą dbałość o swoje sprawy nie wykazał, że to trudne do przezwyciężenia przeszkody uniemożliwiły mu wniesienie odwołania w terminie. Znamienne jest jednak to, że organ nie umożliwił skarżącemu wykazania tych przeszkód. Organ nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu przedstawionego przez skarżącego, jeżeli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w trakcie postępowania. Jednakże w takiej sytuacji powinien przedstawić argumenty i motywy zajętego stanowiska. Tego elementu zabrakło w zaskarżonym postanowieniu . Pominięcie bez dostatecznego uzasadnienia oferowanego przez skarżącego dowodu, zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz oparcie oceny winy w uchybieniu terminu wyłącznie na tezach orzeczeń sądów administracyjnych oraz tezach piśmiennictwa, prowadzi do wniosku, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1, 82 oraz 58 kpa. Z wymienionych powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Zgodnie z art. 152 P.p.s.a określono, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku.