VII SA/Wa 196/09

WyrokWSA w Warszawie2009-05-22

Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, nawet jeśli skarżący podnosi zarzuty dotyczące sfałszowania dokumentów?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego, zgodnie z art. 153 PPSA. Oznacza to, że organ nie może dokonywać nowych ocen prawnych sprzecznych z poglądem sądu i musi podporządkować się mu w pełnym zakresie. W sytuacji, gdy sądy administracyjne już orzekały w sprawie i oddaliły skargi, stwierdzając brak naruszenia prawa i wad kwalifikowanych, organ nie może ponownie badać tych samych kwestii w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, w tym zarzutów dotyczących sfałszowania dokumentów, jeśli dotyczą one innej decyzji niż ta będąca przedmiotem kontroli sądowej.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej zamienny projekt budowlany stacji bazowej telefonii komórkowej oraz utrzymującej ją w mocy decyzji. Organy administracji dwukrotnie odmówiły stwierdzenia nieważności, powołując się na prawomocne wyroki sądów administracyjnych, które wcześniej oddaliły skargi skarżących na te decyzje. Skarżący zarzucali m.in. sfałszowanie jednej z decyzji administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organ był związany wcześniejszymi orzeczeniami sądów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2009 r. sprawy ze skargi S. i J. S. na decyzję Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2008r. ([...]), działając na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku A. A. S., J. i W. S., S. i J. S. oraz H. S., w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005r, ([...]) oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2004r. (nr [...]), zatwierdzającej P. Sp. z o.o. zamienny projekt budowlany stacji bazowej telefonii komórkowej, usytuowanej na budynku przy ul. [...] w R. oraz nakładającej na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie - odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. W uzasadnieniu organ przedstawił specyfikę postępowania nieważnościowego i podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2006r., (sygn. akt: II SA/Gd 249/05), oddalił skargę pp. S. na decyzję z dnia [...] lutego 2005r. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 marca 2008r., (sygn. akt: II OSK 157/07), oddalił skargę kasacyjną pp. S. od ww. wyroku. Organ przytoczył treść art. 134 oraz art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zw. ppsa, wskazując, że Sąd oddalił skargę nie znajdując przesłanek do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji. Następnie wskazał, że wobec treści art. 153 ppsa zgodność decyzji z prawem nie może być odmiennie oceniona ani przez organ, ani przez sąd, na których ciąży obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu, w związku z czym zobligowany był do odmowy stwierdzenia nieważności weryfikowanego rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. ([...]) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku pp. S. oraz H.S. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2008r. Organ podtrzymał argumentację faktyczną i prawną przedstawioną w decyzji pierwszoinstancyjnej i odnosząc się do zarzutów wniosku o sfałszowaniu, "przerobieniu" oraz "wprowadzeniu do obrotu prawnego przerobionego dokumentu" wyjaśnił, iż Policja i Prokuratura są organami właściwymi do zweryfikowania prawdziwości przedstawionych zarzutów. Skargę na to rozstrzygnięcie złożyli pp. S., wnosząc o jego uchylenie i zarzucając naruszenie: art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez uznanie, że ww. decyzje zostały wydane zgodnie z art. 7, 8, w zw. z art. 80 i 107 § 3 kpa, poprzez nie wyjaśnienie oraz pominięcie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, m.in. faktu sfałszowania decyzji PINB w [...] ([...]) z dnia [...] stycznia 2003r. Skarżący podnieśli, że kodeks postępowania administracyjnego nie wyklucza występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, które były zaskarżane do sądów administracyjnych. Artykuły 134, 145 § 1 i 2 ppsa także nie wykluczają późniejszego, niż postępowanie przed sądem, postępowania w trybie art. 156 kpa. Powołane przepisy zobowiązują sąd do stwierdzenia nieważności decyzji tylko w przypadku, gdy sąd takie przesłanki zauważy. Nadto, art. 156 kpa przewiduje 10 lat na ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji, a tak długi okres - zdaniem skarżących - przesądza o możliwości stwierdzenia nieważności decyzji niezależnie od jej zaskarżenia do sądu. Organ orzekając w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, działa kasacyjnie, jako niezależny od sądu organ kasacyjny. Powołując się na orzecznictwo skarżący podnieśli, że organ nie jest związany zarzutami wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji i jeśli nawet uważa, że podniesione zarzuty są niezasadne, musi zbadać z urzędu, czy zaskarżona decyzja nie jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. Natomiast organ takiej analizy nie dokonał. Lakonicznie bowiem stwierdził, iż do weryfikacji sfałszowania dokumentu uprawnione są Policja i Prokuratura pomimo, że skarżący wielokrotnie wskazywali na fakt sfałszowania decyzji PINB z dnia [...] stycznia 2003r. Skarżący następnie odnieśli się obszernie do okoliczności oraz skutków sfałszowania ww. decyzji. Nadmienili również, że złożyli wniosek o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 kpa postępowania, zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2003r, a sprawa mimo upływu ponad 1,5 roku nie została rozstrzygnięta. Wszystkie kolejne decyzje wydawane na podstawie sfałszowanej decyzji, także kwestionowane w tej sprawie, są -w opinii skarżących - dotknięte wadą nieważności. W postępowaniu poprzedzającym wydanie ww. decyzji brak jest wniosku inwestora o legalizacji obiektu, decyzji lokalizacyjnej i nie przeprowadzono postępowania w sprawie oddziaływania obiektu na środowisko. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008r. utrzymująca w mocy własną decyzję z [...] października 2008r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2004r. zatwierdzającą P. Sp. z o.o. zamienny projekt budowlany stacji bazowej telefonii komórkowej, usytuowanej na budynku przy ul. [...] w [...] oraz nakładającej na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Na wstępie podkreślić należy, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym, stanowiącym nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego, w którym organ rozstrzyga wyłącznie co do nieważności decyzji. Słusznie wskazał organ odwoławczy, że stosownie do treści art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji publicznej w przyszłości, ilekroć sprawa ta będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd i organ, jeżeli ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu nie zostanie uchylona w prawem określonym trybie i jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie (patrz Tadeusz Woś i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, str. 477). Związanie sądu administracyjnego oraz organów administracyjnych oceną prawną oznacza zatem, że nie mogą one dokonywać nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (por. wyrok NSA z 22.03.1999 r., IV SA 527/97, LEX nr 47275). W niniejszej sprawie decyzje, których weryfikacji w postępowaniu nieważnosciowym domagali się skarżący były kontrolowane przez sądy obu instancji. Wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2006r., (sygn. akt: II SA/Gd 249/05) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, oddalił skargę pp. S. na ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005r. Stanowisko Sądu I instancji podzielił następnie Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 7 marca 2008r., (sygn. akt: II OSK 157/07), oddalił skargę kasacyjną skarżących. W powołanych orzeczeniach Sądy wypowiedziały się jednoznacznie, że oba ww. rozstrzygnięcia nie naruszają prawa, co jednocześnie oznacza, że nie są również dotknięte wadami kwalifikowanymi wymienionymi w art. 156 § 1 kpa. Wskazać bowiem trzeba, że sądy administracyjne zobligowane są do badania z urzędu, czy kontrolowany akt obarczony jest jedną z wad wymienionych ww. przepisie, a w przypadku ich ustalenia do stwierdzenia jego nieważności. Obowiązek ten wynika wprost z art. 145 § 1 pkt 2 ppsa. Natomiast zarzut skargi dotyczący sfałszowania dotyczył decyzji z dnia [...] stycznia 2003r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] listopada 2002r. i przekazującej sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania ze względu na brak podstaw do nakazania inwestorowi rozbiórki przedmiotowej stacji bazowej. Decyzja ta została zatem wydana w innym postępowaniu, a więc i z tego względu pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Z przedstawionych przyczyn argumenty Skarżących nie mogły być przedmiotem ponownych merytorycznych rozważań organu administracyjnego, jak również Sądu orzekającego w kontrolowanej sprawie. W świetle poczynionych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło