I SA/Wr 31/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Dominik, Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Protokolant Edyta Luniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2009 r. sprawy ze skargi Starostwa Powiatowgo w J. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację, II. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi Starostwa Powiatowego w J. jest interpretacja przepisów prawa podatkowego z dnia 26 września 2008 r., wydana przez Ministra Finansów w trybie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z e zm. ) – dalej: o.p. W dniu 30 czerwca 2008 r. do Biura Krajowej Informacji Podatkowej wpłynął wniosek Starostwa Powiatowego w J. o wydanie interpretacji indywidualnej, podpisany przez D. S.– Skarbnika Powiatu w J. We wniosku strona wskazała, że na podstawie decyzji Wojewody Dolnośląskiego nr [...], [...], [...], w oparciu o art. 14 ust. 1,3 i 4 w związku z art. 18 i art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. nr 80, poz. 721 ze zm.) , art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie w/w ustawy (Dz. U. nr 220, poz. 1601 ze zm.) stwierdzono: 1) nabycie z mocy prawa z dniem 10 stycznia 2006 r. , przez Skarb Państwa, prawa własności części nieruchomości, stanowiącej dotychczas własność Powiatu J.; 2) ustalono odszkodowanie za odjęcie prawa własności nieruchomości; 3) wypłata odszkodowania na rzecz Powiatu J. winna być dokonana przez Dyrektora Generalnego Dróg Krajowych i Autostrad. Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego wnioskodawca sformułował następujące pytania: 1) czy wynikająca z decyzji administracyjnej czynność przeniesienia prawa własności przysługującej jednemu podmiotowi publicznemu (Powiat) na rzecz innego podmiotu publicznego (Skarb Państwa), jest działalnością gospodarczą? 2) czy powyższa czynność powoduje konieczność zapłaty podatku VAT przez Powiat? W przekonaniu wnioskodawcy, w świetle ustawy z 11 marca 2004 o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) – dalej: uptu oraz postanowień Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu od wartości dodanej (Dz. U UE L Nr 347) w wyniku opisanych zdarzeń nie powstaje po stronie Powiatu obowiązek podatkowy w VAT. Wskazał, że w świetle art. 7 ust. 1 pkt uptu za dostawę towarów uznaje się m.in. przeniesienie prawa do rozporządzenia towarami jak właściciel, w tym również z nakazu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności w zamian za odszkodowanie – a zgodnie z art. 15 ust. 1 uptu, podatnikami są jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Zwrócił uwagę na definicję ustawową pojęcia działalności gospodarczej, stwierdzając, że dla przesądzenia, czy opisane zdarzenie podlega opodatkowaniu VAT, istotne jest, czy w tym konkretnym przypadku jednostka samorządu terytorialnego (Powiat) prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu uptu. Taki wniosek jest jednak, zdaniem wnioskodawcy, bezpodstawny. Z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym wynika bowiem zakaz prowadzenia przez Powiat działalności wykraczającej poza zadania o charakterze użyteczności publicznej. Tymczasem w świetle art. 9 112 Dyrektywy, kluczowe znaczenie ma charakter podmiotu dokonującego dostawy, w związku z czym opodatkowanie VAT powinno z założenia dotyczyć obrotu "profesjonalnego". Powiat nie dokonuje natomiast ciągłej, w celach zarobkowych, sprzedaży gruntów, mającej charakter działalności gospodarczej. Istotne jest, że zgodnie z art. 13 Dyrektywy , podmiot posiadający status podatnika może w określonych sytuacjach występować jako niespełniający tych kryteriów – wówczas może dokonać czynności, nawet odpłatnej, nie skutkującej jednak powstaniem obowiązku podatkowego w VAT, z uwagi na brak znamion prowadzenia działalności gospodarczej. Powiatowi nie można przypisać zamiaru prowadzenia działalności w zakresie handlu, produkcji lub świadczenia usług, gdyż nie nastąpiłoby zbycie działki bez decyzji Wojewody. Przekazanie więc rzeczy przez jeden podmiot publiczny innemu podmiotowi publicznemu nie powinno skutkować powstaniem obowiązku w podatku VAT. Skarb Państwa nie wykonuje bowiem żadnych czynności na rzecz Powiatu, a jedynie realizuje swoje kompetencje z zakresu władzy publicznej, Powiat nie prowadzi zaś działalności gospodarczej – nie ma zatem obrotu gospodarczego, z którym związany jest podatek VAT. Wzajemne przekazanie majątku pomiędzy organami administracji rządowej i samorządowej dokonane jest w celu realizacji zadań publicznych i nie powinno być traktowane jako obrót gospodarczy. Zdaniem wnioskodawcy, jego stanowisko potwierdza uchwała 7 sędziów NSA z dnia 08.10.2007 r., sygn. akt I FPS 2/07. W dniu 26 września 2008 r. Minister Finansów, działając przez Dyrektora Izby Skarbowej w P wydał dla Starostwa Powiatowego w J. interpretację indywidualną, którą doręczono wnioskodawcy w dniu 29 wrześnie 2008. Organ uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. W uzasadnieniu interpretacji organ powołując art. 5 ust. 1, art. 2 pkt 6 i art. 7 ust. 1 pkt 1 uptu stwierdził, że każda czynność stanowiąca dostawę towarów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeśli jest dokonywana przez podatnika tego podatku. Kto jest podatnikiem ustawodawca określił w art. 15 ust. 1 i 2 uptu. Zgodnie z art. 15 ust. 6 uptu, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji, których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Organ wskazał także na § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatków o d towarów i usług ( Dz. U. nr 97, poz. 970 ze zm.) – dalej rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27.04.2004 r., który stanowi, że jednostki samorządu terytorialnego korzystają ze zwolnienia przedmiotowego w zakresie czynności związanych z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywanych w imieniu własnym i na własna odpowiedzialność, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Organ powołał się także na przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych i wyjaśnił, że w przedstawionym stanie faktycznym z dniem 10 stycznia 2006 r. nastąpiło przeniesienie z mocy prawa własności nieruchomości w zamian za odszkodowanie. Miała zatem miejsce dostawa towaru, a odszkodowanie stanowi wynagrodzenie, czyniąc transakcję odpłatną. W roli organu władzy publicznej występuje Wojewoda, a nie wnioskodawca. Przenosząc własność nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa Powiat nie realizuje ani zadań własnych, ani zadań zleconych, co dawałoby możliwość korzystania ze zwolnienia przewidzianego w § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27.04.2004 r. Odnosząc się do powołanej przez wnioskodawcę Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ stwierdził, że dotyczy ona przeniesienia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa w zamian za zaległości podatkowe z tytułu podatków, stanowiących dochody budżetu państwa, nie odnosi się zatem do stanu faktycznego przedstawianego w rozpoznawanej sprawy. W konsekwencji organ zajął stanowisko, że dokonane czynności, w myśl powołanych przepisów uptu, mieszczą się w pojęciu działalności gospodarczej i skutkują powstaniem obowiązku podatkowego. W skardze Starostwa Powiatowego w J., reprezentujący stronę z umocowania starosty i wicestarosty Skarbnik Powiatu podniósł, że organ błędnie przypisał Powiatowi status podatnika podatku VAT, tj. podmiotu samodzielnie prowadzącego działalność gospodarczą, w oderwaniu od definicji zawartych w uptu. Strona powtórzyła swoje argumenty, zawarte we wniosku o wydanie interpretacji, podkreślając, że Powiat nie spełnia koniecznego warunku opodatkowania, jakim jest działalnie w charakterze podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. W opinii strony skarżącej pozostaje również spornym, czy Powiat nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 6 uptu, stanowiącym odzwierciedlenie przepisów art. 4 (5) VI Dyrektywy. Ponadto strona wskazała, że przeniesienie prawa własności, jako instytucja prawa cywilnego, następuje co do zasady na podstawie czynności cywilnoprawnej tj. oświadczenia stron. Ponieważ w przedmiotowej sprawie nabycie prawa własności od Powiatu przez Skarb Państwa nastąpiło na podstawie konstytutywnej decyzji, należy uznać, że nie opierało się ono na zasadach cywilnoprawnych, ale było związane z realizacją zadań z zakresu prawa publicznego. Odpowiadając na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w interpretacji oraz odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m. in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sąd uwzględniając skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego uchyla taką interpretację (art. 146 § 1 p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana według powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów, niż wskazane w jej treści. Zgodnie z art. 14b o.p., Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego nazywaną interpretacją indywidualną. Z przywołanego przepisu jednoznacznie wynika, że z wnioskiem o indywidualną interpretację można wystąpić jedynie we własnej sprawie. Udzielający interpretacji indywidualnej, Minister Finansów winien czuwać czy z wnioskiem wystąpił uprawniony podmiot, tj. czy wnioskodawca wystąpił we własnej sprawie i czy ma stosowne umocowanie. Mieści się to w zakresie badania prawidłowości wniosku pod względem formalnym. Ustalenia w tym zakresie mają istotne znaczenie co najmniej z dwóch powodów. Po pierwsze, z uwagi na skuteczność oświadczenia, o jakim mowa w art.14b § 4 o.p., tj. oświadczenia o toczącym się postępowaniu podatkowym, kontroli podatkowej, postępowaniu kontrolnym organu kontroli skarbowej lub rozstrzygnięciu sprawy decyzją albo postanowieniem organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej. Po drugie, z uwagi na skutki zastosowania się do interpretacji indywidualnej, o jakich mowa w art. 14k § 1 i § 3 i art. 14m o.p., które to skutki w przypadku zmiany interpretacji indywidualnej lub jej uchylenia przez sąd administracyjny są złagodzone, ale tylko w odniesieniu do wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie, z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej wystąpiło Starostwo Powiatowe w J. Wniosek w imieniu Starostwa podpisał Skarbnik Powiatu. Z treści wniosku wynika, że zarówno stan faktyczny, jaki i pytanie dotyczy nie Starostwa Powiatowego w J., ale Powiatu J.. Podatnikiem podatku od towarów i usług, może być Powiat J., jako samorządowa osoba prawna, nigdy Starostwo Powiatowe w J. Starostwo Powiatowe w J. jest jedynie urzędem obsługującym Powiat i nie jest zdolne do podejmowania samodzielnych działań we własnym imieniu i na własny rachunek. Starostwo Powiatowe w J., występując o interpretację przepisów podatkowych zakresie podatku od towarów i usług, nie występowało zatem we własnej sprawie, ale w sprawie Powiatu J.. Minister Finansów udzielając interpretacji indywidualnej, w odpowiedzi na wniosek Starostwa Powiatowego w J. i kierując tę interpretację do wnioskodawcy, tj. Starostwa Powiatowego w J. naruszył art. 14b § 1 o.p. Wniosek o interpretację nie pochodził bowiem od podmiotu, który występuje we własnej sprawie. Ponownie rozpoznając sprawę Minister Finansów winien odmówić wszczęcie postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej, na podstawie art. 165a o.p w związku z art. 14h tej ustawy, gdyż wniosek o interpretację pochodzi od podmiotu, który, w myśl art. 14b § 1 o.p, nie jest stroną w tym postępowaniu. Z tych względów Sąd, na podstawie art.146 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżoną interpretacje uchylił. O wstrzymaniu wykonania uchylonej interpretacji do czasu uprawomocnienia wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 ww. ustawy. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 tej ustawy.