II SA/Wa 1624/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędzia WSA Adam Lipiński, Protokolant Sylwia Falkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2009 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. odrzucić skargę 2. zwrócić uiszczony wpis w kwocie 200 (słownie dwieście) złotych Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia M. Z. żądanej informacji publicznej. W uzasadnieniu organ wskazał, iż M. Z. zwrócił się do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wnioskiem z dnia 9 czerwca 2008 r. o udostępnienie informacji publicznej w postaci dokumentów pokontrolnych zawierających wyniki wszystkich przeprowadzonych kontroli (raportów pokontrolnych, protokołów pokontrolnych, itp.) [...]. Wskazał, iż powyższe dokumenty są mu potrzebne w celach naukowych oraz wniósł prośbę o przekazanie żądanych dokumentów na adres mailowy, ewentualnie na adres korespondencyjny. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, powołując się na treść art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), odmówił udostępnienia żądanych informacji. Wskazał, iż żądane dokumenty mogą być przedstawione tylko w formie informacji przetworzonych - w dokumentach tych znajdują się bowiem dane osobowe oraz finansowe niepodlegające ujawnieniu, dlatego też wnioskodawca winien był wykazać istnienie przesłanki interesu publicznego w ujawnieniu mu tych danych. Ponadto organ wskazał, iż dane zawarte w żądanych protokołach objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją dnia [...] września 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, ponownie podkreślając, iż żądane dokumenty nie mogą być udostępnione z uwagi na ochronę danych osobowych oraz tajemnicę przedsiębiorstwa. Ponadto organ wskazał, iż przygotowywanie pracy [...] nie jest wystarczającym powodem wskazującym na istnienie interesu publicznego w udostępnieniu wnioskodawcy żądanych informacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. Z. nie zgodził się z decyzją organu I i II instancji. Wskazał, iż organ niezasadnie przyjął, iż żądane dokumenty mogą być udostępnione tylko w formie przetworzonej. Wskazał bowiem, iż dokonanie "anonimizacji" zawartych w dokumencie danych nie kwalifikuje jeszcze tych dokumentów jako informacji przetworzonych. Sam proces usuwania danych, czy też informacji stanowiących tajemnicę prawem chronioną, nie stanowi przetworzenia w rozumieniu ustawy. Z tego też powodu nie był on zobowiązany do wykazania interesu publicznego w udostępnieniu mu informacji. Dodał, że nawet jeśli należało wykazać tę przesłankę, to jego zdaniem, praca nad rozprawą [...] z zakresu żądanych informacji, w pełni uzasadnia złożony wniosek o udostępnienie tych danych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na argumenty zaprezentowane w decyzji organu I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) podmiotowi, któremu odmówiono prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna, przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego o udostępnienie takiej informacji. Sądem właściwym do orzekania w tych sprawach jest sąd rejonowy właściwy ze względu na siedzibę podmiotu, który odmówił udostępnienia informacji publicznej (ust. 3). Oznacza to, że o trybie dochodzenia praw związanych z odmową dostępu do informacji decyduje jej przedmiot. Jednocześnie należy podkreślić, że droga sądowoadministracyjna oraz droga postępowania przed sądem powszechnym wzajemnie się wykluczają. Jeżeli więc podstawą odmowy udostępnienia informacji, na którą powołał się podmiot dysponujący informacją, jest tajemnica ustawowo chroniona, ale inna niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna, stronie ubiegającej się o informację, zawierającą taką tajemnicę, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję organu, odmawiającą jej udostępnienia. Ustawodawca bowiem w tym zakresie wyłączył kognicję sądu administracyjnego do rozpoznawania sprawy. W takiej sytuacji, strona może wystąpić do właściwego sądu powszechnego z powództwem o udostępnienie tej informacji. W niniejszej sprawie podstawę odmowy udostępnienia informacji publicznej stanowiła tajemnica przedsiębiorcy, uregulowana w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.). oraz ochrona danych osobowych zawartych w żądanych przez skarżącego dokumentach. Sąd administracyjny nie ma obowiązku badania, czy organ, wydając decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, prawidłowo zastosował wskazany przepis. Jednakże samo powołanie w zaskarżonej decyzji tego przepisu jako podstawy ochrony powoduje niedopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej, zgodnie z art. 22 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest bowiem pogląd, że wystarczy, aby podmiot dysponujący informacją powołał się na przedmiot ochrony wymieniony we wskazanym przepisie, aby wyłączyć kognicję sądu administracyjnego. Wnioskodawca, w sytuacji, gdy podstawą odmowy udostępnienia informacji publicznej jest ochrona dóbr, co do których właściwy jest sąd powszechny, korzysta z silniejszej ochrony prawnej. Samo już bowiem orzeczenie sądu powszechnego będzie stanowiło podstawę do jej udzielenia, natomiast sąd administracyjny może jedynie uchylić zaskarżoną decyzję bądź stwierdzić jej nieważność (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2004 r., sygn. akt OSK 600/04, LEX nr 160607; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 1640/07, niepubl.). Ponadto należy podkreślić, że unormowanie zawarte w art. 22 ust. 1 i 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Zatem, pouczenie strony przez organ o prawie wniesienia skargi na decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - niezgodne z treścią tego przepisu - nie ma wpływu na jego zastosowanie. W tej sytuacji, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd odrzuca skargę, jeżeli stwierdzi, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w zw. z art. 232 § 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.