I OZ 184/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia adwokata P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 610/09 o odmowie przyznania radcy prawnemu K. K. kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie za skargi R. L. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 610/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania radcy prawnemu K. K. kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji wskazał, iż z treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. oraz § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 153, poz. 1348 ze zm.) wynika jednoznacznie, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyznaczony radca prawny. Przez wyznaczonego radcę prawnego rozumieć należy radcę prawnego wskazanego przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie. W przedmiotowej sprawie ROIRP w Warszawie pełnomocnikiem z urzędu skarżącego wyznaczyła radcę prawnego K. K. Wynagrodzenie może być zatem przyznane temu radcy prawnemu, po złożeniu przez niego oświadczenia, że koszty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Złożone w niniejszej sprawie oświadczenie pełnomocnika substytucyjnego (adw. P. K.) o tym, iż koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały zapłacone w całości ani w części, nie może zastąpić wymaganego w tym względzie oświadczenia radcy prawnego na rzecz którego wynagrodzenie to ma być przyznane. Pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi bowiem podstawy do złożenia przez dalszego pełnomocnika oświadczenia, dotyczącego opłacenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Udzielenie substytucji nie powoduje powstania tego rodzaju stosunku pomiędzy wyznaczonym pełnomocnikiem a substytutem, który uprawniałby tego ostatniego do złożenia w jego imieniu oświadczenia, o którym mowa w § 16 cyt. rozporządzenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł adwokat P. K., wnosząc o zmianę przedmiotowego orzeczenia i przyznanie radcy prawnemu K. K. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyżej wymienionemu orzeczeniu wnoszący zażalenie zarzucił naruszenie: 1) art. 39 pkt 1 i 4 w zw. z art. 39 pkt 2 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji wadliwe przyjęcie, że dalsze pełnomocnictwo ogólne w sprawie nie upoważnia do złożenia przez pełnomocnika substytucyjnego oświadczenia, o którym mowa w § 16 powołanego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r.; 2) § 16 powołanego rozporządzenia poprzez błędna przyjęcie, że oświadczenie, o którym mowa w przedmiotowym przepisie nie może zostać złożone przez pełnomocnika substytucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Ponadto wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Powołany wyżej art. 250 powołanej ustawy jednoznacznie stanowi, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyznaczony pełnomocnik. Przez wyznaczonego adwokata, czy radcę prawnego rozumieć należy adwokata, radcę prawnego wskazanego przez właściwą Okręgową Radę Adwokacką, czy właściwą Okręgową Izbę Radców Prawnych. W niniejszej sprawie OIRP w Warszawie pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego wyznaczyła radcę prawnego K. K. W świetle powołanego przepisu stwierdzić należy również, iż przyznanie - wyznaczonemu pełnomocnikowi - kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nastąpić może wyłącznie na wniosek tego pełnomocnika. Znajdujące się w aktach postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi bowiem podstawy do uznania, że substytut staje się pełnomocnikiem pełnomocnika strony, który udzielił substytucji. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie powoduje zwolnienia wyznaczonego przez OIRP w Warszawie radcy prawnego od udzielenia pomocy prawnej z urzędu, nie oznacza też, że substytut może wystąpić o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w imieniu wyznaczonego pełnomocnika. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa powoduje powstanie określonego stosunku jedynie pomiędzy substytutem i stroną (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt III CZP 27/06, Lex nr 182874, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt I CZ 78/06, Lex nr 276382). Natomiast w wyniku powyższego nie następuje zmiana osoby pełnomocnika ustanowionego z urzędu, wyznaczonego przez właściwą korporację. Również wymagane oświadczenie, dotyczące opłacenia kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu, powinno być złożone przez wyznaczonego pełnomocnika z urzędu. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.