III SA/Wa 3531/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Hieronim Sęk (sprawozdawca), Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2008 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz J. K. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. J. K. (dalej: Strona lub Skarżąca) wnioskiem z dnia 23 kwietnia 2008 r. wystąpiła o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. Wniosek został podpisany przez adwokat B.P. 2. Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. Minister Finansów, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, wezwał J. K. do uzupełnienia powyższego wniosku, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, przez dostarczenie pełnomocnictwa lub innego dokumentu, z którego wynika prawo do występowania w jej imieniu z wnioskiem o wydanie interpretacji przez adwokat B. P. 3. Przy piśmie z dnia 18 sierpnia 2008 r. B. P. przesłała pełnomocnictwo do reprezentowania Strony w sprawie wydania interpretacji. Wniosła o usprawiedliwienie zwłoki wskazując przyczyny opóźnienia w uzupełnieniu braku. 4. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. pozostawił wniosek o wydanie interpretacji bez rozpatrzenia. Podniósł, że wniosek został złożony bez wykazania umocowania B. P. do jego wniesienia. Brak pełnomocnictwa został wprawdzie uzupełniony, ale po upływie wyznaczonego terminu, który ekspirował w dniu 11 sierpnia 2008 r. Skutkowało to pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. 5. W zażaleniu z dnia [...] września 2008 r. pełnomocnik Strony zarzucił, że wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku zostało wystosowane w sposób naruszający prawo. Nie wysłano go bowiem na adres Strony podany we wniosku, jak należało uczynić, lecz na adres pełnomocnika ze wskazaniem imiennym adresata w osobie J. K. a nie pełnomocnika. W ocenie żalącego się wezwanie tak wysłane nie było prawnie skuteczne. 6. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] września 2008 r. Podtrzymał wcześniejszą ocenę, iż nieuzupełnienie wniosku w wyznaczonym terminie skutkować musiało pozostawieniem go bez rozpatrzenia. W kwestii zarzutów zawartych w zażaleniu stwierdził, że wezwanie zostało skierowane w sposób prawidłowy do J. K. na adres korespondencyjny wskazany we wniosku o wydanie interpretacji. 7. W skardze z dnia 24 listopada 2008 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie obu postanowień Ministra Finansów wydanych w tej sprawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego. Zrzucił, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 14g § 1 i § 3 oraz art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) , dalej: O.p., przez uznanie, iż nie został uzupełniony brak formalny wniosku w postaci braku pełnomocnictwa, w sytuacji, gdy wezwanie do usunięcia tego braku zostało przesłane z naruszeniem art. 145 O.p. Postawiony zarzut uzasadniono analogicznie jak w zażaleniu. Dodatkowo podniesiono, że argument organu dotyczący wystosowania wezwania na adres korespondencyjny jest nadużyciem. Z wniosku bowiem wprost wynikało, że Strona ma miejsce zamieszkania poza granicami Polski, a podanie adresu do korespondencji na terenie Polski innego niż adres pełnomocnika nie było możliwe. Zdaniem pełnomocnika Skarżącej organ uprawniony do wydania interpretacji zobowiązany był do wystąpienia do Strony o nadesłanie pełnomocnictwa na jej adres zamieszkania w Austrii. 8. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Nadto, wyjaśnił, że wskazanie we wniosku adresu korespondencyjnego skutkuje doręczaniem korespondencji pod wskazanym adresem, niezależnie od tego, gdzie osoba wnioskodawcy ma miejsce zamieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: skarga zasługiwała na uwzględnienie. I. Zgodnie z art. 14h O.p. (w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpoznanej sprawie) w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnych stosuje się odpowiednio między innymi przepisy art. 136, art. 137, art. 169 § 1 i § 1a oraz rozdziału 5 "Doręczenia" działu IV "Postępowanie podatkowe" Ordynacji podatkowej. Pierwszy z nich stanowi, że strona może działać przez pełnomocnika. Pisemny wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (interpretacji indywidualnej), o którym mowa w art. 14b § 1 O.p. może zostać zatem złożony w imieniu wnioskodawcy przez pełnomocnika (wyłączenie działania strony przez pełnomocnika z uwagi na charakter czynności nie znajduje zastosowania w sprawie interpretacji). Okoliczność ta uwzględniona została we wzorze wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej (pola 55 i 56), stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie wzoru wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego oraz sposobu uiszczenia opłaty od wniosku (Dz. U. Nr 112, poz. 771). W przypisie do opisu pola 55 ww. wzoru wskazano ponadto, że w przypadku, gdy z wnioskiem występuje osoba upoważniona, należy dołączyć pełnomocnictwo lub inny dokument , z którego wynika prawo do występowania w imieniu wnioskodawcy z wnioskiem o interpretację przepisów prawa podatkowego. Przypis ten koresponduje z treścią art. 137 § 3 O.p., według którego pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa, przy czym adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa. Jeśli więc osoba zainteresowana uzyskaniem interpretacji indywidualnej działa przez pełnomocnika, to wymogiem formalnym wniosku o wydanie takiej interpretacji jest dołączenie do niego pełnomocnictwa. Podkreślić przy tym należy, że obowiązek dołączenia pełnomocnictwa do wniosku ciąży w tej sytuacji na pełnomocniku, nie zaś na wnioskodawcy. II. W myśl art. 169 § 1 O.p. jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W oparciu o wskazany przepis Minister Finansów wystosował wezwanie z dnia 30 lipca 2008 r. dotyczące konieczności złożenia dokumentu stanowiącego o umocowaniu adwokat B. P. do reprezentowania J. K. w sprawie o wydanie interpretacji indywidualnej. Adresatem tego wezwania uczyniono J.K. Tymczasem wezwanie powinno zostać skierowane do pełnomocnika tej osoby, tj. adwokat B. P. W ocenie bowiem Sądu, w przypadku, gdy wniosek zawierający brak formalny w postaci nie dołączenia do niego dokumentu pełnomocnictwa został wniesiony przez pełnomocnika, to tegoż pełnomocnika należało wezwać o uzupełnienie wskazanego braku, doręczając stosowane wezwanie temuż pełnomocnikowi, zgodnie z art. 145 § 2 O.p. Przywołany przepis zawarty jest w rozdziale 5 działu IV Ordynacji podatkowej i stanowi on, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, to pisma doręcza się pełnomocnikowi. W tym zakresie zastosowanie znajdują przepisy dotyczące doręczania korespondencji osobom fizycznym albowiem tylko taka osoba może być pełnomocnikiem w postępowaniu przed organami podatkowymi (art. 137 § 1 O.p.). Dodać przy tym można, że nie dołączenie dokumentu pełnomocnictwa do wniosku (pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu – art. 137 § 2 O.p.) nie oznacza nieistnienia stosunku pełnomocnictwa, lecz jedynie stanowi o braku dowodowego wykazania istnienia tegoż stosunku na użytek sprawy inicjowanej danym wnioskiem. Nie usunięcie takiego braku w wyznaczonym terminie uniemożliwia dalsze procedowanie nad złożonym wnioskiem, gdyż nie można kontynuować sprawy nie dysponując w jej aktach potwierdzeniem umocowania pełnomocnika do działania za stronę. III. Skoro w rozpoznanej sprawie wezwanie o uzupełnienie braków formalnych wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie zostało skierowane do pełnomocnika Strony, tj. adwokat B. P., lecz do Strony (ją uczyniono adresatem wezwania), to tym samym nie można było uznać, iż wezwanie było skuteczne. Okoliczność, że wezwanie faktycznie dotarło do pełnomocnika Strony nie mogło wywołać skutków prawnych, gdyż to nie osoba pełnomocnika była adresatem wezwania. Pełnomocnik w wezwaniu w ogóle nie został wskazany, a Minister Finansów wezwanie kierował bezpośrednio do Strony jedynie na podany we wniosku adres korespondencyjny pod którym funkcjonował jej pełnomocnik. IV. W ocenie Sądu postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2008 r. zostało zatem wydane z naruszeniem art. 14g § 3 w związku z art. 169 § 1 O.p. przez nieuprawnione pozostawienie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia z uwagi na nieuzupełnienie jego braku formalnego w postaci przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa w sytuacji, gdy wezwanie do usunięcia tegoż braku nie mogło być uznane za prawnie skuteczne z przyczyn wyżej przez Sąd wyjaśnionych. Zaakceptowanie w postępowaniu zażaleniowym postanowienia obarczonego taką wadą przez utrzymanie go w mocy, czyniło również wadliwym postanowienie z dnia [...] października 2008 r. z tego samego powodu. V. W ponownie prowadzonym postępowaniu Minister Finansów uwzględni okoliczność dołączenia już do akt sprawy przy piśmie z dnia 18 sierpnia 2008 r. pełnomocnictwa do reprezentowania Strony przez adwokat B. P. i przystąpi do rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej uznając, iż wniosek ten nie zawiera braku formalnego w zakresie wykazania umocowania osoby, która go podpisała. W trakcie postępowania odpadł przedmiot wezwania. Zanim bowiem prawidłowe wezwanie o uzupełnienie wniosku we wskazanym zakresie zostałoby wysłane, usunięta został już przyczyna dająca podstawę do dokonania wezwania. VI. Uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: P.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, na podstawie art. 152 P.p.s.a., czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Wobec przedstawionego stanu faktycznego i prawnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o wskazane przepisy orzekł jak w sentencji. VII. Odnośnie do wniosku o zwrot kosztów, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do kosztów tych zalicza się między innymi koszty sądowe, w tym wpis, a także koszty zastępstwa procesowego, o czym stanowi art. 205 § 1 i § 2 oraz art. 212 § 1 P.p.s.a. Wniosek o zwrot kosztów Sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o wskazane przepisy, zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 340 zł, stanowiącą sumę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego (100 zł) i wynagrodzenia ustanowionego w sprawie adwokata (240 zł).