I OZ 716/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Łd 215/09 odmawiające wstrzymania wykonania rozkazu personalnego w sprawie ze skargi B. A. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby. postanawia: oddalić zażalenie. Rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w Ł. uchylił rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji powiatu ł. w. z dnia [...] listopada 2008 r., Nr [...], zwalniający B. A. ze służby w Policji w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby i ustalił tę datę na dzień [...] lutego 2009 r., w pozostałej części utrzymując rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. B. A. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] lutego 2009 r. Nr [...]. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego, w którym to wniosku podniósł, że za wstrzymaniem wykonania rozkazu przemawiają dotychczasowe ustalenia poczynione w toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym, przede wszystkim z uwagi na fakt, iż brak jest dowodów świadczących przeciw skarżącemu, który nie przyznaje się do winy. Podniósł ponadto, że istnieją szanse na korzystne zakończenie postępowania karnego. Zadaniem skarżącego zwolnienie go ze służby spowodowałoby dla niego nieodwracalne skutki. Jak dalej wskazał, co prawda przepis art. 42 ust. 1 ustawy o Policji przewiduje uprawnienie funkcjonariusza do ubiegania się o przywrócenie do służby, jeżeli postępowanie karne zostanie zakończone wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu z powodu niepopełnienia przestępstwa lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego, jednakże ustawa nie gwarantuje obowiązku ponownego przyjęcia do służby. Powyższe w ocenie skarżącego czyni złożony wniosek zasadnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Łd 215/09, odmówił wstrzymania zaskarżonego rozkazu personalnego, wskazując, że uzasadnienie wniosku o jego wstrzymanie w praktyce sprowadza się do ogólnych twierdzeń o możliwości powstania nieodwracalnych skutków polegających na braku gwarancji ponownego przyjęcia skarżącego do służby w Policji, w przypadku korzystnego dla jego osoby zakończenia toczącego się postępowania karnego. Zdaniem Sądu uzasadnienie takiego wniosku nie może się ograniczać do stwierdzenia, że skutek nastąpi lub może nastąpić, czy też podania ogólnikowego uzasadnienia o wpływie odmowy wstrzymania aktu na przyszłe stosunki prawne (możliwość ponownego zatrudnienia). Skutek ten musi być bezpośrednim następstwem wykonania zaskarżonego aktu. Wnioskujący musi zatem dokładnie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, że w jej okolicznościach zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Okolicznością taką nie może być, zdaniem Sądu, podniesiony przez skarżącego brak gwarancji ponownego przyjęcia do służby, po spełnieniu przesłanek z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Sąd pierwszej instancji wskazał ponadto, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało już wykonane, w związku z czym nie jest możliwe uwzględnienie wniosku strony również z tej przyczyny. Przesłanką bowiem zastosowania instytucji wstrzymania wykonania jest groźba wystąpienia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Instytucja ta nie służy odwróceniu już zaistniałych następstw wykonania decyzji. W związku z tym Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do jej zastosowania, gdy wszystkie skutki, które mogły wyniknąć z wykonania decyzji już wystąpiły. Wstrzymanie wykonania decyzji jest bowiem w takim przypadku bezprzedmiotowe. Na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 maja 2009 r. zażalenie złożył B. A., wskazując, że nie ma podstaw do przyjęcia poglądu, iż przepisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakładają na skarżącego obowiązek uprawdopodobnienia (a tym bardziej udowodnienia) określonych w przepisie art. 61 § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego do tego sądu aktu lub czynności. Podniesiono, że samo wydanie rozkazu personalnego wywołuje dla skarżącego w sferze prawnej podwójny skutek. Po pierwsze powoduje zwolnienie go ze służby w Policji i brak możliwości bycia funkcjonariuszem Policji przynajmniej do czasu korzystnego rozstrzygnięcia w toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym, a także konieczność ponownego ubiegania się o przyjęcie do służby. Drugi skutek odnosi się do sfery majątkowej skarżącego i jest nierozerwalnie związany z pełnieniem służby w Policji, bowiem za ową służbę otrzymywał uposażenie zasadnicze w kwocie 1.650,00 złotych i 305,00 złotych dodatku służbowego. Zatem, zdaniem skarżącego, szkoda jest znana i oczywista, a nie hipotetyczna, jest realna i wymierna, bowiem jest bezsprzeczne, iż traci on w ten sposób stałe źródło dochodu. Skarżący wskazał zatem, że wykonanie zaskarżonego rozkazu personalnego powoduje dla niego skutki w sferze majątkowej i niemajątkowej, które to skutki są trudne do odwrócenia, bo nawet w przypadku uniewinnienia skarżącego w postępowaniu karnym, przywrócenie stanu poprzedniego w jednej i drugiej sferze będzie niemożliwe lub niepewne. Podkreślono, że stosunek służbowy policjanta ma charakter administracyjno-prawny, więc to organ administracyjny jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza, w tym decyduje o przyjęciu do służby. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, o czym stanowi art. 61 § 3 wskazanej wyżej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, że zastosowanie ochrony przewidzianej w art. 61 § 3 wskazanej wyżej ustawy ma zastosowanie tylko i wyłącznie w stosunku do decyzji, które nadają się do wykonania. W sytuacji zatem, gdy decyzja została już wykonana, bezprzedmiotowym byłoby wydawanie postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania. Skoro bowiem postanowienie Sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, to jej wykonanie niweczy cel zastosowania instytucji z art. 61 § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, bowiem, jak wynika z jej akt, Komendant Wojewódzki Policji w Ł. rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2009 r., zwolnił skarżącego ze służby w policji z dniem 28 lutego 2009 r., a zatem w dniu wydania przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonego postanowienia, przedmiotowa decyzja była już wykonana. Wskazać należy, że odnośnie merytorycznych kwestii, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie będzie się wypowiadał odrębnym orzeczeniem rozpoznając skargę B. A. na przedmiotowy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], a więc to od wyników tego postępowania zależeć będzie ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie zwolnienia ze służby, a nie od wyniku niniejszego postępowania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreślić w tym miejscu należy, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, Sąd nie bada zasadności samej skargi. Natomiast rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie jest tylko i wyłącznie kontrola instancyjna postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2009 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.