I SA/Po 161/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki /spr./ Sędziowie NSA Janusz Ruszyński WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2009r. sprawy ze skargi U. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005r. oddala skargę /-/ E. Brychcy /-/ K. Pawlicki /-/ J. Ruszyński I SA/Po 161/09 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2006r. o sygn. I SA/Po 1128/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy R. z dnia [...], którą ustalono podatek od nieruchomości za rok 2005. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż decyzja winna być skierowana do osób, które są współwłaścicielami i z tego tytułu ciąży na nich solidarnie obowiązek uiszczenia przedmiotowego podatku. Ponadto odrębne decyzje należy wydać w odniesieniu do lokali stanowiących przedmiot własności. Sąd wyraźnie wskazał, że taką decyzję należy skierować do U.Ś. – właścicielki lokalu mieszkalnego. Decyzją z dnia [...] Burmistrz Gminy R. ustalił dla U. Ś. wymiar podatku od nieruchomości za rok 2005 - od wyodrębnionego w budynku mieszkalnym, położonym w R. przy ul. W.T. K. [...], lokalu mieszkalnego nr [...] o powierzchni użytkowej [...] oraz od gruntu i części budynków stanowiących współwłasność U.Ś. oraz K. i W. małż. S. – w kwocie [...]. Jako podstawę prawnomaterialną rozstrzygnięcia powołano art.2 ust.1 pkt 1 i 2, ust.2 i 3 pkt 4, art.3 ust.5, art.4-7, art.20a ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. z 2006r. Dz.U. Nr 121, poz.844 ze zm.) oraz uchwałę nr XXI/205/04 Rady Miejskiej Gminy Rawicz z dnia 1 grudnia 2004r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2005 (Dz.Urzęd. woj. Wlkp. Nr 189, poz.4408) i uchwałę XXI/206/04 z 1 grudnia 2004r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości (Dz.Urzęd. woj. Wlkp. Nr 189, poz.4409). Na wskazana kwotę złożyły się: – kwota [...], jako podatek od wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nr [...] o powierzchni [...] przy zastosowaniu stawki [...], – kwota [...] – jako podatek od budynków niemieszkalnych o wysokości powyżej 2,20 m stanowiących współwłasność - cała powierzchnia budynku wynosi [...], podstawę opodatkowania – [...]- ustalono w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu ([...] m²) do powierzchni użytkowej całego budynku ([...] m²), dla tak ustalonej podstawy zastosowano stawkę [...], – kwota [...] – jako podatek od budynków niemieszkalnych o wysokości powyżej 2,20 m związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej stanowiącej współwłasność – cała powierzchnia budynku to [...] podstawę opodatkowania ustalono przy uwzględnieniu współczynnika, to jest stosunku powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego do powierzchni użytkowej całego budynku ([...]/[....]) i określono ją na [...] stawka podatku wyniosła w tym przypadku [...], – kwota [...] – jako podatek od pozostałych gruntów stanowiących współwłasność (działki oznaczone w ewidencji gruntów jako "..." i "...") o powierzchni [...], podstawę opodatkowania określono przy zastosowaniu wskazanego wyżej współczynnika i określono ją na [...], stawka wyniosła [...], – kwota [...] jako podatek od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, stanowiących współwłasność o powierzchni [...]; podstawę opodatkowania określono przy zastosowaniu wymienionego współczynnika na [...], stawka podatkowa wyniosła w tym przypadku [...], – zastosowano zwolnienie podatkowe dla strychu będącego częścią budynku stanowiącego współwłasność, w którym wyodrębniono dwa lokale, oraz drogi o powierzchni [...] stanowiącej współwłasność (działka gruntu nr [...]). W uzasadnieniu wskazano, że w roku 2005 U. Ś. była współwłaścicielką działek o łącznej powierzchni [...], położonych w R. , przy ul. W.T. K., zapisanych w księdze wieczystej KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R., oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków symbolami: "..." jako zurbanizowane tereny niezabudowane oraz "..." jako tereny mieszkaniowe. Na działkach znajdowały się przez cały 2005r. trzy budynki, które dla celów podatkowych organ scharakteryzował jako: budynek mieszkalny, budynek niemieszkalny – gospodarczy oraz budynek niemieszkalny gospodarczy związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. W roku 1978 z budynku mieszkalnego wydzielono dwa lokale mieszkalne, z których jeden – znajdujący się na piętrze – o powierzchni użytkowej [...] dla którego założono nową księgę wieczystą, stanowi własność U. Ś.. Organ powołał się na treść art. 3 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (dalej – u.p.o.l.), zgodnie z którym, jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Organ zauważył, że opodatkowaniu podlegają wszystkie przedmioty opodatkowania wchodzące w skład nieruchomości gruntowej stanowiącej współwłasność. Grunty opodatkowano zgodnie z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. oraz art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027; dalej u.p.g.d.), to jest na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków. W odwołaniu z dnia 20 marca 2008r. podatniczka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. W ocenie strony powoływanie się organu na zapisy w ewidencji gruntów, które są niezgodne z dokumentacją prawną nieruchomości, nie mogą służyć jako podstawa do wyznaczania podatków. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości organy podatkowe prowadzą ewidencję podatkową nieruchomości w systemie informatycznym (art.7a ust.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Przy czym przy ustalaniu powierzchni i klasy gruntów na potrzeby podatku od nieruchomości brane są pod uwagę dane wynikające z ewidencji gruntów, prowadzonej dla danej miejscowości. Przedmiotowe grunty, będące we współwłasności strony w rejestrze gruntów zostały opisane jako zurbanizowane tereny niezabudowane, tereny mieszkaniowe i tereny pod drogi. Nie znajduje więc uzasadnienia zarzut, że są to grunty rolne, które winny być opodatkowane podatkiem rolnym, a nie podatkiem od nieruchomości. Organ odwoławczy nie miał również zastrzeżeń do sposobu ustalenia przez organ I instancji udziałów w podatku od nieruchomości w stosunku do tych części nieruchomości, które stanowią współwłasność podatniczki. W skardze z dnia 20 grudnia 2008r. U. Ś. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w związku z naruszeniem art.4 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami oraz art.121,122,187 i 191 Ordynacji podatkowej, a także art.2 ust.2 oraz art.7a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz rozporządzeń Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 28 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie ewidencji podatkowej nieruchomości. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art.1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie według art.134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w przedmiotowej sprawie okazała się bezzasadna. Na podstawie art.170 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczenie prawomocne wiąże m.in. strony i sąd, który je wydał. Jednocześnie – zgodnie z art.153 w/w ustawy – ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym pierwszym zadaniem Sądu jest zbadanie, czy organy, wydając nowe decyzje w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za rok 2005, zastosowały się do wskazań zawartych w orzeczeniu WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2006r. o sygn. I SA/Po 1128/05. W tym miejscu Sąd stwierdza, ze decyzja Burmistrza z dnia [...]. skierowana została do U. Ś. (k.127-131 akt adm.). W decyzji ustalono podatniczce podatek od wyodrębnionego lokalu mieszkalnego, którego właścicielką jest strona skarżąca, oraz od gruntu części budynków stanowiących jej współwłasność. W decyzji wskazano szczegółowo rodzaj nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania, powierzchnię poszczególnych budynków, gruntów i dróg, zastosowaną stawkę podatku ewentualnie podstawę prawną zwolnienia z tego podatku (k.129). Ustalenia w zakresie stanu faktycznego organ oparł na zebranych w sprawie dowodach: – odpisie z księgi wieczystej – KW nr [...] (k.60), z której w dziale II jako właścicieli wskazano osoby wpisane do KW [...] i KW [...] tj. K. i W. małż. S. (K.59) oraz U.S. S.(k.58). Lokal mieszkalny nr [...] przy ul. W.K..[...] opisano jako mieszkanie na piętrze o pow.[...]. Ponadto ujawniono udział właściciela lokalu nr [...] we współwłasności nieruchomości. – ewidencji gruntów i budynków (k.108-109), z którego wynika, że pod symbolem "..." oznaczono zurbanizowane tereny niezabudowane ([...]), i "..." – tereny mieszkaniowe ([...]), "..." – drogi ([...]), – zaświadczeniu Starosty Powiatowego w R. z dnia 30 marca 2005r. (k.66), z którego wynika, że w wyniku dokonanego w 2004r. podziału działek w operacie ewidencyjnym działki o nr [...] w części dotyczącej klasyfikacji użytków gruntowych oznaczono jako "..." (zurbanizowane tereny niezabudowane), "...." (tereny mieszkaniowe) i "..." (drogi). Na podstawie w/w dowodów organy miały więc podstawy, aby w uzasadnieniu swoich decyzji powołać się na treść art.21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. W świetle w/w przepisu, organy podatkowe, ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości, nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Stąd też zarzuty skarżącej, wielokrotne powtarzane w toku postępowania, jak i w skardze, które w istocie zmierzały do zakwestionowania danych w tych rejestrach zawartych, nie mogły odnieść skutku w niniejszym postępowaniu. Organy były związane danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. Prawidłowa klasyfikacja gruntów ujawniona w odpowiedniej ewidencji nie może być kwestionowana w postępowaniu w sprawie podatku od nieruchomości (por. orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2006 r., II FSK 1522/05). Nie mógł przy tym odnieść skutku zarzut naruszenia art. 194 § 1 i 3 ordynacji podatkowej. Zgodnie z powołanym przepisem dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (§ 1), jednak możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko takim dokumentom (§ 3). O ile bowiem nie budzi wątpliwości, iż danym z ewidencji gruntów przysługuje walor dokumentu urzędowego, to jednak podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję bądź wykazać za pomocą innego dokumentu urzędowego istnienie odmiennego stanu faktycznego. Dokonana przez skarżącą wykładnia art. 21 ust. 1 u.p.g.k., w istocie zmierza do odwrócenia ciężaru dowodu. Strona wywodzi bowiem, iż to organ winien przedstawić dokument, który uzasadnia taki, a nie inny zapis w ewidencji gruntów, gdy tymczasem, w postępowaniu podatkowym informacje zawarte w tej ewidencji, są wiążące. Skoro zatem – na podstawie art. 21 u.p.g.k. ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu podatkowym – to jeżeli skarżąca kwestionuje zawarte tam dane, winna najpierw wystąpić o ich zmianę, w przewidzianym przepisami trybie. Następnie dopiero może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji dotyczących zobowiązań podatkowych. W świetle okoliczności niniejszej sprawy brak było podstaw do przyjęcia przez organ podatkowy innych danych aniżeli wynikające z ewidencji gruntów i budynków. W związku z powyższym odwołanie się przez skarżącą do przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie ewidencji podatkowej nieruchomości nie mogło stanowić skutecznego zarzutu skargi. Skarżąca nie przedstawiła zresztą żadnych konkretnych argumentów, z których wynikałoby, iż wskazane w ewidencji przeznaczenie gruntów jest wadliwe. W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 121 § 1, art. 122, 124 i art. 187 § 1 ordynacji podatkowej nie zasługiwał na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutu, iż w sprawie winny zostać wydane dwie decyzje – oddzielnie dla każdej nieruchomości, to jest dla nieruchomości gruntowej oraz dla budynku mieszkalnego, jest on niezasadny, a powołanie się przez stronę w tym zakresie na treść art. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami – nieuzasadnione. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 ust. 5 u.p.o.l. jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Ustawodawca jednoznacznie zatem powiązał obowiązek podatkowy od gruntu z lokalem stanowiącym odrębną własność. Zasadnie zatem organy odniosły powierzchnię użytkową lokali stanowiącego własność skarżącej do powierzchni użytkowej całego budynku mieszkalnego i tak ustaloną proporcję zastosowały do powierzchni wspólnych części budynku i gruntów oraz budynków stanowiących współwłasność. Podstawą zaskarżonej decyzji nie był art. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stąd organ tego przepisu nie mógł naruszyć, a wskazane przez stronę definicje legalne znajdujące się w omawianym przepisie dotyczą właśnie tej ustawy i nie mogą bezpośrednio kształtować sytuacji prawnopodatkowej podatnika. Niezrozumiały jest przy tym zarzut naruszenia przez organ ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.). Przepisy tej ustawy nie były bowiem także podstawą zaskarżonej decyzji, natomiast odrębna własność lokalu, stanowiła wyłącznie część składową stanu faktycznego stanowiącego element normy prawnej wyrażonej w treści przepisu art. 3 ust. 5 u.p.o.l. W tym aspekcie niezasadny (i niezrozumiały) jest też zarzut niezgodności ustaleń stanowiących podstawę decyzji ze stanem prawnym nieruchomości określonym w księdze wieczystej KW nr [...] skoro ani sam fakt wydzielenia lokali, ani ich powierzchnia nie były kwestionowane. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd stwierdza, iż: – odnośnie zarzutu naruszenia art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego i art.247 Ordynacji podatkowej – po pierwsze, w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ordynacji podatkowej, a nie k.p.a., a brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, iż w sprawie naruszono przepisy o właściwości; po drugie, co wynika z powyższych rozważań, decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej, ani nie zawiera wad powodujących jej nieważność z mocy prawa, czy – tym bardziej – nie zawiera wady powodującej jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, – odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 35 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717), należy podkreślić, iż nie był on podstawą rozstrzygania organów, ani w żadnej mierze nie może w sposób bezpośredni kształtować on elementów konstrukcyjnych podatku; wskazany przepis przewiduje bowiem wyłącznie możliwość wykorzystywania terenów, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia, zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem. Przyznaje on zatem uprawnienie władającemu terenem do korzystania z tego terenu w sposób inny, niż określony w planie miejscowym. Badanie takich okoliczności wykraczało poza granice niniejszej sprawy. – odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7a u.p.o.l. należy podkreślić, iż przepis ten, adresowany do organów podatkowych w zakresie prowadzenia ewidencji podatkowej, nie był podstawą zaskarżonej decyzji; brak jego wskazania nie może stanowić naruszenia prawa, który mógł mieć wpływ na wynik postępowania, skoro z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż ustalając wysokość podatku organy korzystały z danych z ewidencji gruntów. Tworząc ewidencję podatkową organy podatkowe współdziałają ze Starostą prowadzącym ewidencję gruntów i budynków, co zresztą wynika z treści art. 7a ust.2, zgodnie z którym ewidencja podatkowa nieruchomości zawiera dane wynikające także z ewidencji gruntów i budynków. W sprawie właśnie takie ustalenie miało miejsce, skoro, jak wynika z akt postępowania - w ewidencji podatkowej prowadzonej przez organ podatkowy, do momentu otrzymania z Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w R. zawiadomienia o zmianie w rejestrze gruntów z dnia 27 lipca 2004, nieruchomości stanowiące współwłasność skarżącej oznaczone były jako grunty rolne i to na skutek tego zawiadomienia, dokonano ich aktualizacji, co wyjaśnił organ w piśmie z 9 kwietnia 2008r. (k.181). Z kolei z wymienionego pisma Starosty z dnia 30 marca 2005 r. wynika, iż z chwilą dokonania odnowy operatu ewidencji gruntów miasta R., tj. w roku 1992, działkom nadano dwa rodzaje użytków: tereny mieszkaniowe i zurbanizowane tereny niezabudowane. Ustalenie przeznaczenia gruntów w roku 2005 dokonane na podstawie danych w ewidencji gruntów jest z powyższymi dokumentami zgodne, nie budzi w ocenie Sądu wątpliwości i należy je uznać za prawidłowe. W tych okolicznościach Sąd, uznając skargę za nieuzasadnioną, oddalił ją na podstawie art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ E.Brychcy /-/ K.Pawlicki /-/ J.Ruszyński za nieobecnego Sędziego w stanie spoczynku /-/ K.Pawlicki L.S.