IV SA/Wa 244/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2009 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] listopada 2008 r. orzekającą o wymeldowaniu R. S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy [...] w S. oraz przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Burmistrz Miasta S. w uzasadnieniu decyzji podniósł, że wymieniony opuścił przedmiotowy lokal i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zdaniem organu pierwszej instancji R. S. koncentruje swoje życie w S. Wojewoda [...] wskazał, iż decyzja organu pierwszej instancji zapadła z naruszeniem art. 7 K.p.a. oraz art. 77 § 1 K.p.a. Nie została wyjaśniona istotna dla rozstrzygnięcia spawy kwestia posiadania przez R. S. meldunku czasowego. R. S. w trakcie postępowania podniósł, że jego pobyt w S. związany jest z wykonywaną pracą. Przedstawił zaświadczenie potwierdzające, że pełni funkcję administratora kościelnego obiektu przy ul. [...] w S. R. S. wypełnił obowiązek meldunkowy i dokonał zameldowania pod ww. adresem na pobyt czasowy od [...] lutego 2008 r. do [...] lutego 2011 r. Jeżeli R. S. w dacie decyzji przez organ pierwszej instancji spełniał warunki do czasowego zameldowania, to należy w konsekwencji przyjąć, że bez wyeliminowania z obrotu prawnego czasowego zameldowania nie można uznać, że bez wymeldowania opuścił dotychczasowe miejsce zamieszkania, w którym zameldowany jest na pobyt stały. Nie może więc być takiej sytuacji, że organy administracji publicznej nie kwestionując prawidłowości zameldowania na pobyt czasowy, w takim zameldowaniu i zamieszkaniu dostrzegają w istocie fikcyjność zameldowania na pobyt stały z uwagi na brak realizacji tak zwanego centrum życiowego. Zameldowanie czasowe stanowi dla strony potwierdzenie, że dopełniła nałożonych przepisami ustawy obowiązków w zakresie ewidencji meldunkowej i dopóki to czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za nieprawidłowe, tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie się do innego lokalu. Wątpliwości, co do charakteru pobytu uzasadniającego zameldowanie na okres dłuższy niż 3 miesiące, organ administracyjny ma obowiązek rozstrzygnąć w toku załatwienia sprawy o zameldowanie na pobyt czasowy. Posiadanie zameldowania na pobyt czasowy wyklucza możliwość kwestionowania zameldowania na pobyt stały. Skoro bowiem jeden z organów meldunkowych uznał, że zachodzą przesłanki do zameldowania na pobyt czasowy – a tym samym stwierdził brak zamiaru opuszczenia miejsca pobytu stałego, to inny organ meldunkowy jest tym stanowiskiem związany. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. A. G. podniósł, iż zaskarżona decyzja nie uwzględnia faktu, iż R. S. zamieszkuje czasowo w lokalu nr [...] od 38 lat. Dnia [...] października 2002 r. został mu wypowiedziany najem ww. lokalu zgodnie z obowiązującymi przepisami. Termin wypowiedzenie upłynął [...] października 2005 r. Od tego czasu R. S. bywa w mieszkaniu sporadycznie, głównie odwiedzając matkę. Ponowne jego zamieszkanie w spornym lokalu spowoduje przebywanie w nim W. S., J. i A. S. oraz R. S. wraz z żoną i przynajmniej jednym dzieckiem co naruszy art. 2 ust. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gmin i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 773 z późn. zm.), w mieszkaniu dwupokojowym mieszcząc trzy rodziny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej : P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. sąd rozpoznający sprawę nie jest związany zarzutami i granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd ma prawo i obowiązek uwzględnić również te okoliczności, które wprawdzie nie zostały wskazane w skardze jako zarzut, ale miały na tę ocenę wpływ. Kierując się powyższą regułą Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Wskazać należy, że legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Oceniając zaskarżoną decyzję, pod kątem przepisów proceduralnych stwierdzić należy, że wydanie jej nie zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, do czego organ odwoławczy był zobowiązany zgodnie z określoną w art. 15 kpa zasadą dwuinstancyjności. W myśl powołanej zasady każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot ponownemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznawana i rozstrzygnięta. Dwukrotne rozpoznanie oznacza nakaz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego po raz pierwszy przez organ pierwszej instancji a następnie przez organ odwoławczy. Podstawę materialnoprawną decyzji organu I instancji o wymeldowaniu R. S. z lokalu nr [...] w S. stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 139, poz. 993, ze zm. - zwanej dalej: ustawą o ewidencji), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji). Wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu z pobytu stałego, stanowi wyjątek od ogólnej zasady realizacji obowiązku wymeldowania przez osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego. Dlatego też obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest niebudzące wątpliwości ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanki do wymeldowania, tj. opuszczenia miejsca pobytu stałego. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ ten uznał, iż R. S. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania w lokalu nr [...] w S., co najmniej od 2000 roku. Fakt ten potwierdza, że spełniona została przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji pozwalająca na wymeldowanie R. S. z przedmiotowego lokalu. Okoliczność ta świadczy, że lokal nr [...] w S. nie był miejscem pobytu stałego R. S. na wiele lat przed zameldowaniem się na pobyt czasowy w S. przy ul. [...] na okres od dnia [...] lutego 2008r. do dnia [...] lutego 2011r. Organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 kpa, winien stosownie do art. 80 kpa rozważyć na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy fakt stałego opuszczenia przez R. S. miejsca pobytu stałego został udowodniony. W ocenie Sądu, kwestia opuszczenia miejsca pobytu stałego przez daną osobę, dająca podstawę do wymeldowania, może być ustalona i rozstrzygnięta wyłącznie w sprawie o wymeldowanie. Jeżeli z materiału dowodowego wynika, że opuszczenie miejsca zameldowania na pobyt stały, nastąpiło na wiele lat przed zameldowaniem się na pobyt czasowy w innym miejscu, to istnieje podstawa do uznania, że meldunek czasowy pozostaje bez związku z zameldowaniem na pobyt stały. W tej sytuacji, wbrew stanowisku organu odwoławczego, to decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego, będzie podstawą do ewentualnej weryfikacji zameldowania na pobyt czasowy. Należy zwrócić uwagę, iż wydając zaskarżoną decyzję organ naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania. Podkreślenia bowiem wymaga, iż w myśl zasady określonej w art. 15 kpa organ odwoławczy miał obowiązek ponownie rozpoznać sprawę administracyjną i w oparciu o całokształt materiału dowodowego rozstrzygnąć, czy zaistniały przesłanki do zastosowania w sprawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę, rozpatrzy odwołanie od decyzji organu I instancji z uwzględnieniem wyżej przedstawionego stanowiska Sądu. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wyżej wymienionej ustawy.