I SA/Lu 27/09
WyrokWSA w Lublinie2009-05-27
Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer, Wiesława Achrymowicz, Halina Chitrosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo pozostawił bez rozpatrzenia wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w postaci nieprzedłożenia dokumentów potwierdzających umocowanie osoby podpisującej wniosek, mimo że pełnomocnictwo zostało wcześniej akceptowane w innych sprawach?Ratio decidendi
Organ podatkowy nieprawidłowo pozostawił wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego bez rozpatrzenia. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych było wadliwe, ponieważ nie wskazywało precyzyjnie, jakie braki należy usunąć i w jaki sposób, a także błędnie powoływało się na treść przepisów Ordynacji podatkowej. Ponadto, organ nie wykazał, że żądane dokumenty (np. KRS) są konieczne do wykazania umocowania do reprezentowania strony w świetle przepisów prawa.Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Organ podatkowy wezwał spółkę do uzupełnienia braków formalnych poprzez przedłożenie dokumentu potwierdzającego upoważnienie dla osoby podpisującej wniosek do reprezentowania spółki. Spółka przedłożyła kopię pełnomocnictwa, które zostało wcześniej akceptowane przez organy podatkowe w innych sprawach. Organ uznał jednak, że przedłożone dokumenty są niewystarczające i pozostawił wniosek bez rozpatrzenia. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez Ministra Finansów, spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i zasądził od Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A. SA kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 maja 2009 r. sprawy ze skargi A. SA na postanowienie Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Ministra Finansów - Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A. SA kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 listopada 2008 r., nr [...] Minister Finansów, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 239 oraz art. 216 § 1 w związku z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) w odpowiedzi na zażalenie z dnia 12 września 2008 r. "A" na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej Nr [...] z dnia 3 września 2008 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej – utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W jego uzasadnieniu wskazano, że w dniu 18 czerwca 2008 r. został złożony przez "A" wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie powstania przychodu wynikającego z poniesienia kosztów prac ingerujących w środki trwałe spółki przez inwestora.
Pismem z dnia 5 sierpnia 2008r., Nr [...] na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h tej ustawy wezwano wnioskodawcę do usunięcia w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, braków formalnych poprzez złożenie dokumentu potwierdzającego upoważnienie dla A. R., który podpisał przedmiotowy wniosek do reprezentowania wnioskodawcy pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia.
Wezwanie to skutecznie doręczono w dniu 11 sierpnia 2008 r., a zatem wyznaczony termin upływał z dniem 18 sierpnia 2008 r.
W odpowiedzi na nie, spółka przesłała kopię pełnomocnictwa dla A. R. z dnia 4 listopada 2004 r., ale mocodawcą tego pełnomocnictwa był Zarząd "B". Z przesłanych dokumentów nie wynikało jednak umocowanie dla osoby podpisującej się pod wnioskiem Spółki "A" z dnia 12 czerwca 2008r., gdyż zawierały one jedynie informację, że A. R. jest upoważniony do reprezentowania firmy: "B". Brak było dokumentu (np. potwierdzonego odpisu pełnego KRS), że osoby udzielające pełnomocnictwa na dzień jego wydania reprezentowały spółkę "B" oraz że spółka "A" powstała wskutek transformacji spółki "B".
W związku z powyższym pozostawiono w/w wniosek spółki bez rozpatrzenia. W wydanym postanowieniu zauważono nadto, że kopia przedmiotowego pełnomocnictwa została potwierdzona za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego A. Z. Stosownie do treści art. 137 § 3 zdanie drugie ustawy Ordynacja podatkowa adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa, co oznacza, że radca prawny może skutecznie uwierzytelnić wyłącznie odpis udzielonego mu pełnomocnictwa. Tym samym uwierzytelnienia pełnomocnictwa udzielonego A. R., występującemu w charakterze pełnomocnika podatnika, przez radcę prawnego nie zostało uznane za skuteczne uzupełnienie wniosku.
Na powyższe postanowienie, spółka złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie:
- art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. zasady zaufania podatnika do działania organów podatkowych, poprzez brak wystosowania przez organ ponownego wezwania do złożenia wyjaśnień lub uzupełnienia dokumentacji, złożonej przez spółkę w dniu 12 sierpnia 2008 r.;
- art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej, tj. zasady informowania, poprzez nie poinformowanie, iż uzupełnieniowa dokumentacja jest niewystarczająca do rozpoznania sprawy;
- art. 122 Ordynacji podatkowej, naczelnej zasady postępowania podatkowego, zasady prawdy obiektywnej poprzez nie podjęcie przez organ działań mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
W uzasadnieniu zażalenia, spółka powołując się na orzecznictwo, podkreśliła, że warunkiem wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia jest uprzednie należyte ustalenie stanu faktycznego danej sprawy. Jej zdaniem, nie ulega wątpliwości, że organ nie rozpoznał prawidłowo stanu faktycznego, a wydane rozstrzygnięcie jest niedopuszczalne.
Rozpoznając wniesione zażalenie, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że kwestia udziału pełnomocnika w postępowaniu podatkowym została uregulowana w art. 137 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z nim pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych, pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu, a pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa.
Podkreślono, że brak pełnomocnictwa skutkuje obowiązkiem wezwania w trybie art. 169 Ordynacji podatkowej do jego złożenia. Z jego treści powinien jasno wynikać jego zakres, tzn. jakich czynności, w jakim postępowaniu, przed jakim organem może dokonywać pełnomocnik w imieniu swojego mocodawcy. W pełnomocnictwie należy wskazać, czy obejmuje ono wszelkie czynności procesowe, czy też tylko niektóre z nich, a ponadto określić, czy dotyczy całego postępowania, czy też tylko określonego etapu.
W związku z zarzutem spółki dotyczącym naruszenia przepisu art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez brak ponownego wezwania podatnika przez organ podatkowy celem uzupełnienie złożonej w dniu 12 sierpnia 2008 r. dokumentacji, organ zauważył, iż wezwanie z dnia 5 sierpnia 2008 r. zawierało wszystkie niezbędne informacje, jakie były potrzebne, aby wniosek uznać za uzupełniony tj. "przedłożenia dokumentu potwierdzającego upoważnienie dla A. R., (... ) do reprezentowania osoby prawnej (czyli wnioskodawcy – "A") - pełnomocnictwa udzielonego przez osoby działające w jej imieniu wraz z opłatą skarbową ( ... )", z jednoczesnym powołaniem się na treść art. 137 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, który dokładnie określa wymogi dotyczące uwierzytelnienia odpisu udzielanego pełnomocnictwa.
Oceniając złożone pełnomocnictwo z dnia 4 listopada 2004 r., przedstawione na wezwanie, organ uznał, iż nie było ono pełnomocnictwem spełniającym wyżej powołane kryteria tj. m. in. nie było pełnomocnictwem udzielonym przez Wnioskodawcę – "A", jak również nie udzieliły go osoby działające w imieniu tej Spółki. Zgodnie z odpisem KRS (dostępnym na stronie internetowej http://pdi.cors.gov.pl) osobami reprezentującymi spółkę "A" byli: P. U. prezes zarządu, H. B. - wiceprezes i E. W. – wiceprezes, zaś przedłożone pełnomocnictwo zostało podpisane przez: J. N. i Z. G. Dlatego uznano, że spółka nie przedstawiła żadnych dokumentów, z których wynikałoby umocowanie dla A. R. do reprezentowania wnioskodawcy.
Biorąc pod uwagę powyższe, zarzut naruszenia przez organ, przepisu art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nakazującego organom podatkowym prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do tych organów, uznano za nieuzasadniony.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 121 § 2 oraz art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa, organ stwierdził, iż jest on chybiony, w sytuacji, gdy w art. 14h Ordynacji podatkowej ustawodawca wymienił enumeratywnie przepisy dotyczące postępowania podatkowego, które mają zastosowanie przy wydawaniu indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego, zaś art. 121 § 2 oraz art. 122 powołanej ustawy nie zostały w nich wymienione.
Od tego postanowienia "A" wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Zaskarżonemu postanowieniu oraz postanowieniu je poprzedzającemu, zarzucono naruszenie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa:
- art. 121 §1 przez błędne zastosowanie art.169 §1, zamiast przepisu art. 155 §1;
- art. 130 §1 pkt 6;
- art. 120, a nadto naruszenie zasady legalizmu wyrażonej w przepisie art. 7 Konstytucji RP oraz przepisów art. 9 oraz art. 11 ust. 1 oraz 2 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 2lipca 2004 r. (t.j. Dz.U z 2007r. nr 155 poz.1095).
Mając na uwadze wskazane naruszenia spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego oraz poprzedzającego postanowienia, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, przedstawiając w obszernym uzasadnieniu skargi argumentację mającą przemawiać za jej zasadnością.
W pierwszej kolejności spółka wskazując na naruszenie zasady zaufania podatnika do organów podatkowych wyrażonej wart. 121 §1 Ordynacji podatkowej, podkreśliła, że spółka "A", a wcześniej jej poprzednik prawny spółka "B", jest uczestnikiem wielu postępowań podatkowych, z uwagi na wszechstronną i szeroko zakreśloną działalność gospodarczą z zakresu energetyki oraz prowadzenia koordynacji polityki podatkowej w całej Grupie Kapitałowej "B". Spółka wskazała, iż wielokrotnie już zwracała się z wnioskami o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, w tym także do Dyrektora Izby Skarbowej Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w P., działającego w imieniu Ministra Finansów w zakresie interpretacji indywidualnych, przy czym jej zapytania, podpisywane były między innymi przez A. R., legitymującego się identycznym pełnomocnictwem - jak zakwestionowane w sprawie będącej przedmiotem sporu. Dopiero w połowie 2008r. pełnomocnictwo to zaczęło być podważane przez organ, który, do tej pory nie żądał od spółki ani dodatkowych wyjaśnień w tym zakresie ani żadnych dodatkowych dokumentów, w szczególności odpisów z KRS wskazujących na osoby upoważnione do reprezentowania strony, przy czym pełnomocnictwo dotychczas przedstawiane było organowi w postaci kserokopii.
Na dowód powyższego spółka powołała przykładowe interpretacje otrzymane od Ministra Finansów w osobie Dyrektora Izby Skarbowej , wydane w oparciu o identyczne odpisy, a mianowicie: z dnia 22 sierpnia 2008r., znak [...] w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie wypełniania obowiązków płatnika z tytułu wykonywanych czynności z zakresu organizacji, prowadzenia i obsługi programu emisji obligacji oraz z dnia 27 czerwca 2008r., znak [...] w sprawie dot. podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dotyczących przygotowania i przeprowadzenia emisji akcji.
W związku z tym, że ten sam organ udzielił ww. interpretacji, spółka "A" miała pełne prawo uznawać, że dostarczane do tej pory pełnomocnictwo było prawidłowe co do zasady (nie wymagano jakichkolwiek zamienników ani też dodatkowych dokumentów). W jej ocenie, przepisy Ordynacji podatkowej nie wymagają dołączania przez pełnomocnika jakichkolwiek dodatkowych dokumentów, poza samym pełnomocnictwem, w szczególności takich, z których wynika jakie osoby są uprawnione do reprezentowania strony jako osoby prawnej (KRS), a skoro tak, to organ powinien wezwać spółkę wprost do ich dostarczenia, artykułując, co w zakresie stanu faktycznego zamierza w ten sposób ustalić.
Zasada zaufania oraz dążenia do merytorycznego rozpoznania sprawy w interesie podatnika, wymagałyby zdaniem spółki wskazania przez organ podatkowy, że do wniosku dołączona została niepotwierdzona kserokopia pełnomocnictwa, co nie zostało przez niego w ogóle zasygnalizowane.
Wskazując na błędne zastosowanie przepisów procedury podatkowej poprzez użycie przepisu art.169 §1 Ordynacji podatkowej, zamiast przepisu art. 155 §1 Ordynacji podatkowej, spółka podniosła, że w przedmiotowej sprawie powinien być zastosowany inny tryb wezwania. Wezwanie opatrzono złą podstawą prawną (art. 169 §1 Ordynacji podatkowej), co skutkowało tym, iż został określony 7 - dniowy termin na usunięcie braków, a tym samym miała zastosowanie sankcja w postaci pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia w przypadku nie usunięcia tych braków.
Dla potwierdzenia zasadności skorzystania z trybu art.155 § 1 Ordynacji podatkowej w przedmiotowej sprawie przemawia dodatkowo fakt, iż zgodnie z art. 14h Ordynacji podatkowej w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165a, art. 169 § 1 i la, art. 170 i art. 171 oraz przepisy rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV. Podkreślono, że wezwanie w trybie art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej mieści się w przepisach rozdziału 6 Ordynacji podatkowej. A zatem w sprawach o wydanie interpretacji indywidualnej tryb ten ma zastosowanie. Samo wskazanie w wyżej przytoczonym przepisie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, jako podstawy do wezwania nie oznacza, iż w przedmiotowej sprawie właśnie tego trybu organ powinien użyć.
W przypadku, gdyby wezwanie w sprawie wystosowane było przez organ w prawidłowym, zdaniem Spółki trybie art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej inaczej byłby określony termin odpowiedzi, a także nie miałaby zastosowania sankcja - w postaci pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Organ zaś, uzyskałby wszystkie niezbędne informacje, co do stanu faktycznego w sprawie, pozwalające mu na osiągniecie oczekiwanego przez spółkę rezultatu w postaci otrzymania interpretacji.
Zarzut naruszenia przepisu art. 9 oraz art. 11 ust. 1 oraz art. 11 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej tym, że po pierwsze: organ nie do końca działał w myśl przepisów prawa, po drugie: swoim postępowaniem wskazał na brak poszanowania interesów spółki, które celem było osiągniecie interpretacji podatkowej, a nadto tym, że organy administracji publicznej nie tylko nie mogą odmówić przyjęcia pism i wniosków niekompletnych, ale także nie mogą żądać jakichkolwiek dokumentów, których konieczność przedstawienia lub złożenia nie wynika wprost z przepisu prawa. Organ tymczasem zażądał od spółki przedstawienia KRS, co z żadnych przepisów wprost nie wynika.
Uzasadniając z kolei zarzut naruszenia przez organ przepisu art. 130 §1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, dotyczący wyłącznie postanowienia wydanego przez Dyrektora Izby Skarbowej jako organ drugiej instancji, strona skarżąca zauważyła, że nie budzi wątpliwości, że zarówno postanowienie w sprawie pozostawienia sprawy bez rozpatrzenia, jak i postanowienie utrzymujące je w mocy, przygotował ten sam pracownik Izby Skarbowej, co w oczywisty sposób narusza zasadę bezstronności oraz stawia pod dużym znakiem zapytania prawo strony do dwuinstancyjnego postępowania.
Spółka stanęła nadto na stanowisku, że dopuszczenie do orzekania w drugiej instancji pracownika, który wydał postanowienie, jak i żądanie uzupełnienia braków formalnych, które nie wynikają z przepisów prawa spowodowało naruszenie zasady legalizmu wskazanej w art.120 Ordynacji podatkowej oraz przepisu art. 7 Konstytucji RP.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Jednocześnie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W myśl przepisu art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ocena zarzutów skargi doprowadziła do wniosku, iż skarga jest zasadna, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na aprobatę.
Przede wszystkim wskazać należy, iż sprawa dotyczy wniosku złożonego przez "A" w L. w trybie art. 14b Ordynacja podatkowa.
Stosownie do art.14h tej ustawy, w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnych stosuje się odpowiednio wskazane w tym przepisie przepisy Ordynacji podatkowej, w tym art. 169 § 1, w myśl którego, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.
Z brakami formalnymi mamy do czynienia, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, zaś brak formalny może dotyczyć określonego elementu treści pisma. Obejmuje on także badanie, czy pismo podpisane zostało przez osobę uprawnioną do jego podpisania. Jako brak formalny na gruncie wskazanego wyżej przepisu traktuje się również niezałączenie do podania pełnomocnictwa. Ocenie podlega także sam dokument pełnomocnictwa, z którego musi wynikać umocowanie do działania w imieniu strony. W orzecznictwie także został wyrażony pogląd, że kontroli, czy pełnomocnik został należycie umocowany, dokonuje się w ramach badania zachowania wymagań formalnych pisma procesowego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2003 r., III CZP 74/03, OSNC 2005, nr 1, poz. 6), który to pogląd Sąd w składzie orzekającym, w całości aprobuje na gruncie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej.
Nie jest zatem zasadny zarzut skarżącej, iż w niewłaściwym trybie podjęte zostały czynności organu w niniejszej sprawie, gdyż ocena prawidłowości złożonego wniosku o dokonanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (tj. pisma wszczynającego postępowanie podpisanego przez osobę załączającą pełnomocnictwo) oraz dołączonego do niego pełnomocnictwa, następuje w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej.
Pełnomocnictwo dokumentujące umocowanie do działania w imieniu mocodawcy, wnioskodawcy w sprawie, nie jest zatem elementem stanu faktycznego sprawy, jak twierdzi strona skarżąca.
W myśl § 1 art. 137, pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych, a pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu (§2). Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa (§ 3).
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać zatem należy, że z akt wynika, iż w dniu 18 czerwca 2008r. do Izby Skarbowej Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w P. wpłynął wniosek "A" o wydanie interpretacji indywidualnej podpisany: "Z upoważnienia Zarządu – A. R.", a do wniosku tego dołączona została kserokopia pełnomocnictwa z dnia 4 listopada 2004r.
Z pełnomocnictwa tego wynika, że Zarząd "B", [...], działając na podstawie art. 368 k.s.h (przepis ten określa kompetencje zarządu) w zw. z art. 96 k.c. (przedstawicielstwo), a także działając w oparciu o pełnomocnictwo udzielone "B" przez "C" w dniu 8 lipca 2004r. ustanawia pełnomocnika w osobie A. R., pełniącego w "B" funkcję Kierownika Zespołu ds. Podatkowych do samodzielnego występowania w imieniu "B" przed organami administracji rządowej, samorządowej, organami podatkowymi i organami kontroli skarbowej, oraz podpisywania dokumentów w zakresie spraw podatkowych, a w tym w szczególności... (k.-10).
Dokonując oceny tegoż pełnomocnictwa w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, w dniu 5 sierpnia 2008r., wezwał stronę do złożenia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia – "dokumentu potwierdzającego upoważnienie dla A. R., który podpisał wniosek/.../ do reprezentowania "B", tj. pełnomocnictwa udzielonego przez osoby działające w jej imieniu wraz z opłatą skarbową albo innego dokumentu, z którego wynika umocowanie do działania w imieniu Spółki".
Uzasadniając to wezwanie wskazano, że "zgodnie z art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej" pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy może sam uwierzytelnić odpis udzielonego pełnomocnictwa"(k.7-7v).
Wezwanie to doręczone zostało stronie w dniu 14 sierpnia 2008r. i - w jego wykonaniu - w dniu 18 sierpnia 2008r. wpłynęła do organu poświadczona za zgodność przez radcę prawnego kserokopia pełnomocnictwa z dnia 4 listopada 2004r., na którym figurują podpisy dwóch wiceprezesów Zarządu oraz widać na niej znaczki opłaty skarbowej za 15 zł skasowane z datą "4.11.2004r."
W takiej sytuacji organ uznał, iż nie zostało wykonane wezwanie w trybie art. 169 § 1 Op. i wydał postanowienie, utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem.
Wskazać zatem należy, iż gdy w przepisie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej mowa jest o wezwaniu przez organ wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, to chodzi o wezwanie zawierające dokładne określenie, jakie braki zawiera pismo i sposób w jaki braki te powinny zostać usunięte. Niezachowanie tego wymagania pozbawia organ możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w art. 169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej.
Skierowane do strony wezwanie z dnia 5 sierpnia 2008r. wymogów takich nie spełnia, a zatem zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem powołanego przepisu oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej.
Przede wszystkim wypada wskazać, iż wezwanie do usunięcia braków w zakresie pełnomocnictwa powinno być skierowane do pełnomocnika, on bowiem powinien wykazać swoje umocowanie do wniesienia wniosku i reprezentowania strony w toku postępowania.
W tym zakresie podkreślić nadto należy, iż przytoczona przez organ podatkowy treść art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej nie odpowiada rzeczywistemu jego brzmieniu i była myląca. Organ wskazał "pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy może sam uwierzytelnić odpis udzielonego pełnomocnictwa", pomijając słowo "mu". Rzeczywista treść tego przepisu w istocie oznacza, że wskazane tam osoby mogą uwierzytelnić tylko pełnomocnictwo im udzielone, a nie pełnomocnictwo udzielone innym osobom. Z wezwania nie wynika, w jakim celu przytoczono niedokładnie treść art. 137 § 3 Ordynacji podatkowe., w żadnym bowiem razie nie można uznać, iż wezwano stronę do złożenia pełnomocnictwa w formie wymaganej tym przepisem, na co powoływał się organ w zaskarżonym postanowieniu.
W tym zakresie zarzut skargi jest w pełni uzasadniony.
W zakresie kwestii związanej z pełnomocnictwem zwrócenia uwagi wymaga nadto, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie stanowiskiem, wykazanie przez pełnomocnika procesowego umocowania do reprezentowania strony będącej osobą prawną wymaga złożenia nie tylko dokumentu pełnomocnictwa podpisanego przez osoby działające w imieniu tej osoby prawnej, ale także dokumentu potwierdzającego umocowanie tych osób do działania w imieniu tej osoby prawnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2006 r., I CZ 8/06, OSP 2006, nr 12, poz. 141, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 2006 r., III CZP 14/06, OSNC 2006, nr 10, poz. 165, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2006 r., II SZ 2/06, niepubl. lub wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2006 r., I PK 124/06, OSNP 2008, nr 3-4, poz. 27). Stanowisko to jest aktualne także na gruncie art. 137 § 1 Ordynacji podatkowej, chodzi bowiem o wykazanie skuteczności umocowania danej osoby do działania w imieniu osoby prawnej. W tym zakresie zarzuty oparte na naruszeniu art. 120 Ordynacji podatkowej oraz art. 7 Konstytucji RP, a także art. 9 i art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej są nieuzasadnione.
Niemniej jednak, z wezwania skierowanego do strony nie wynika, by organ wyraźnie żądał wykazania tych okoliczności.
Z przedłożonego przez A. R. pełnomocnictwa, które było przedmiotem oceny organów podatkowych wynika, iż chodzi w nim o przedstawicielstwo w rozumieniu art. 96 k.c., bowiem ten właśnie przepis powołany jest w załączonym dokumencie. Stosownie do tego przepisu, umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo).
Nie budzi wątpliwości fakt, iż w sprawie mamy do czynienia z pełnomocnictwem, bowiem umocowanie do działania w imieniu wnioskodawcy oparte jest na jednostronnej czynności prawnej - oświadczeniu reprezentowanego. Pełnomocnictwo niemal zawsze jest oparte na stosunku zobowiązaniowym istniejącym między reprezentowany a pełnomocnikiem, np. umowa o pracę, zlecenie, umowa agencyjna, umowa spółki itd. Samo udzielenie pełnomocnictwa nie wywołuje między mocodawcą a pełnomocnikiem skutków zobowiązaniowych; upoważnia pełnomocnika do działania w imieniu reprezentowanego, a nie zobowiązuje do takiego działania. Takie zobowiązanie wynika najczęściej z podstawowego stosunku prawnego; nie musi on być znany osobie, z którą pełnomocnik zawiera czynność prawną; umocowanie do jej dokonania może zachować swą moc w razie nieważności tego podstawowego stosunku. W tym znaczeniu istnieje samoistność pełnomocnictwa ( por. Kodeks cywilny – Komentarz, Tom I, str. 234, Wydawnictwo Prawnicze W-wa 1972). Stąd podnoszone w skardze argumenty o braku obowiązku przedstawienia pełnomocnictwa w rozpatrywanej sprawie pozbawione są podstaw prawnych.
W świetle przytoczonych przepisów nie znajduje również żadnego uzasadnienia prawnego pogląd skarżącej, iż dysponując pełnomocnictwem A. R. złożonym w innych sprawach organ podatkowy powinien z urzędu dołączać to pełnomocnictwo do każdego toczącego się przed nim postępowania.
Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 130 § 1 pkt. 6 Ordynacji podatkowej .
Pracownik organu, który brał udział w fazie decyzyjnej postępowania, nie może następnie brać udziału w kolejnym stadium postępowania, w którym decyzja, w wyniku złożenia przez stronę środka zaskarżenia, podlega kontroli. Powyższa zasada może jednak doznawać ograniczeń, a ograniczenia te winny wynikać z ustawy. Skoro złożenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie powoduje przeniesienia sprawy do innej instancji, to tym samym w postępowaniu tym nie może mieć zastosowania art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60). Przepis ten ma bowiem zastosowanie tylko w przypadku, gdy sprawa jest przedmiotem rozpoznania przez organy różnych instancji (por. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2005r. FSK 260/05, LEX nr 187945). Stanowisko to w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, skoro zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów – Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie wydane zostało z naruszeniem art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej , to na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 1270, poz. 153 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach wydane zostało na podstawie jej art. 200 w związku z art. 205 §2-§4 oraz w zw. z § 14 ust.2 pkt. 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu / Dz.U. Nr 163, poz. 1349 /.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło