I SA/Sz 140/09

WyrokWSA w Szczecinie2009-05-27

Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Kazimierz Maczewski, Alicja Polańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa odroczenia terminu zapłaty zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług, uzasadniona brakiem wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, jest zgodna z prawem, gdy trudności finansowe podatnika wynikają z nieterminowych płatności kontrahentów i umownych prolongat?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły, iż sytuacja podatnika, wynikająca z nieterminowych płatności kontrahentów i umownych prolongat, nie stanowi nadzwyczajnego przypadku uzasadniającego odroczenie zapłaty zaległości podatkowej. Odmowa przyznania ulgi nie zagrażała egzystencji firmy, a problemy związane z działalnością gospodarczą należą do ryzyka przedsiębiorcy. W związku z tym, zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej, utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą odroczenia, jest zgodna z prawem.
Stan faktyczny
Spółka "A." Sp. z o.o. wniosła o odroczenie terminu zapłaty zaległości z tytułu podatku od towarów i usług oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych, tłumacząc to brakiem otrzymania zapłaty za sprzedaną nieruchomość od kontrahenta z powodu przedłużonej procedury kredytowej. Organy podatkowe odmówiły odroczenia, uznając, że sytuacja Spółki nie jest na tyle niekorzystna, aby odmowa zagrażała jej egzystencji, a problemy wynikają z ryzyka gospodarczego. Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Protokolant Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 maja 2009 r. sprawy ze skargi "A." Spółki z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu zapłaty zaległości z tytułu podatku od towarów i usług oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. Nr [...] odmawiającą Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "A." z siedzibą w S. odroczenia zapłaty zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za [...] r. w kwocie [...] zł z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano przepisy art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 67a § 1 pkt 2 w zw. z art. 67b §1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia Ordynacja podatkowa (t.j.: z 2005 r. Dz. U. Nr 8, poz.60 ze zm.). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Spółka "A." pismem z dnia [...]r. wystąpiła do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z wnioskiem o odroczenie do dnia [...] r. terminu płatności podatku od towarów i usług za [...] r. w kwocie [...] zł, a następnie odrębnym pismem z dnia [...] r. wniosła o odroczenie terminu zapłaty zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za [...] r. w kwocie [...] zł do dnia [...] r. W uzasadnieniu pierwszego z ww. wniosków Spółka wskazała, że dotychczas sytuacja Spółki była ściśle związana z jedynym składnikiem majątku. tj. nieruchomością położoną przy ul. [...] w S., którą sprzedała. Zgodnie z umową sprzedaży, zapłatę otrzymać miała do [...] r., jednakże do dnia złożenia wniosków o odroczenie terminu zapłaty podatków jej nie otrzymała. Dalej z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż pismem z dnia [...] r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. wezwał Spółkę do określania – na podstawie przepisu art. 67 b § 1 Ordynacji podatkowej – czy ubiega się o pomoc publiczną (jaką) i do przedłożenia stosownych dokumentów na tą okoliczność, czy też o ulgę niestanowiącą pomocy publicznej. W odpowiedzi na to wezwanie, Spółka wskazała, że występuje o pomoc de minimis na zasadach określonych w rozporządzeniu Komisji WE Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. U. WE.L 379 z dnia 28-12-2006 r.) i oświadczyła, że dotychczas nie otrzymała żadnej pomocy publicznej do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą na pokrycie których ma być przeznaczona pomoc de minimis. Oświadczyła również, że sytuacja ekonomiczna Spółki nie zagraża jej dalszemu funkcjonowaniu w rozumieniu przepisów ust. 9-11 Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa na ratowanie i restrukturyzacje zagrożonych przedsiębiorstw oraz, że nie posiada zaległości wobec ZUS, banków i kontrahentów. Jako zabezpieczenie zobowiązań wskazała na nieruchomość gruntową [...] mogącą być przedmiotem hipoteki. Do pisma dołączyła bilans na dzień [...] r., [...] r. i [...] r. Natomiast, w ww. piśmie z dnia [...] r. dotyczącym zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za [...] r., wnosząc o odroczenie terminu jej płatności do dnia [...] r., Spółka wyjaśniła, że zwracając się o odroczenie terminu płatności zaliczki podała zaniżoną jej kwotę i wobec tego obecnie wnosi o uwzględnienie kwoty wyższej. Ponadto podała, że w dalszym ciągu nie otrzymała zapłaty ze sprzedaży nieruchomości z powodu przedłużonej procedury kredytowej kontrahenta. W związku z tym, umową dokonała zmiany terminu płatności do dnia [...] r. Do pisma Spółka dołączyła zaświadczenia wydane przez Bank S.A. o udzieleniu kredytu kontrahentowi - Spółce R. na sfinansowanie nabycia nieruchomości położonej w S. przy ul. [...]. Ponadto, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w wyniku rozpoznania powyższych wniosków Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. wydał dwie decyzje, tj. z dnia [...] r., odmawiającą odroczenia zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za [...] r. w kwocie [...] zł z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł oraz decyzję z dnia [...] r. odmawiającą odroczenia zapłaty zaległości podatkowej w przedmiocie zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za [...] r. Od ww. decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r. odmawiającej odroczenia zapłaty zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za [...] r. wraz z odsetkami za zwłokę, Spółka pismem z dnia [...] r. wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w S. odwołanie, domagając się jej uchylenia i odroczenia terminu płatności podatku od towarów i usług za [...] r., zgodnie z wnioskiem oraz o wstrzymanie wykonania decyzji. W uzasadnieniu odwołania Spółka podniosła zarzuty naruszenia przepisu art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne jego zastosowanie w sprawie oraz art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę odroczenia, wskutek uznania niezaistnienia w okolicznościach sprawy przesłanek uzasadniających to odroczenie oraz niewyjaśnienie w istocie powodu wydania odmownej decyzji. Według Spółki, w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania przedmiotowej ulgi, a nieuwzględnienie wniosku i wyegzekwowanie zobowiązania doprowadzi w efekcie do likwidacji firmy i, tym samym, pozbawi Skarb Państwa wpływów budżetowych oraz doprowadzi do konieczności zwolnienia pracowników, którzy zasilą szeregi bezrobotnych. Ponadto, pismem z dnia [...] r. Spółka uzupełniła odwołanie wnosząc o prolongatę terminu zapłaty zadłużenia do dnia [...] r. W piśmie tym przedstawiła przebieg postępowania w sprawie odroczenia zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za [...] r. oraz okoliczności podjęcia przez organ podatkowy kontroli podatkowej w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych. Spółka podniosła także, że po ukazaniu się w dniu [...] r. komunikatu o uzyskaniu przez kontrahenta Spółki kredytu na sfinansowanie nabycia ww. nieruchomości, organ egzekucyjny w dniu [...] r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u kontrahenta Spółki - dłużnika zajętej wierzytelności. W ten sposób, egzekwował nie tylko wymagalną należność i odsetki za zwłokę, ale również koszty egzekucyjne, które Spółka obliczyła na kwotę [...] zł. Według Spółki, powyższe czynności organ dokonał przed doręczeniem tytułu wykonawczego oraz odpisu zawiadomienia o zajęciu, co stanowi podstawę do wystąpienia z zarzutami dotyczącego postępowania egzekucyjnego. W jej ocenie, postępowanie organu podatkowego i egzekucyjnego w okolicznościach sprawy jest nieuzasadnione, bowiem Spółka, posiadając środki z tytułu sprzedaży nieruchomości, dokonałaby sama zapłaty prolongowanej zaległości, a Skarb Państwa w zamian za prolongatę otrzymałby opłatę prolongacyjną, natomiast Spółka nie zostałaby obciążoną kosztami egzekucyjnymi, które stanowią znaczną kwotę. Według Spółki, takim postępowaniem organ naruszył przepisy art. 121, art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano także, że Spółka, realizując uprawnienie z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, pismem z dnia [...] r. podniosła, że treść dokumentów, kierowanych do niej w trakcie postępowania przed organem I instancji w sprawie odroczenia zapłaty zaległości z tytułu podatku VAT i zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych, wywołała przeświadczenie, że organ prowadzi jedno postępowanie do obu zaległości podatkowych, którego rezultatem będzie jedna decyzja. Z tych przyczyn, złożyła tylko jedno pismo w przedmiocie zmiany terminu odroczenia płatności zaległości, dotyczące zaliczek na podatek dochodowy. Podniosła, że skoro wystąpiła o tego samego rodzaju ulgę wobec obu zaległości podatkowych, to oczywiste jest, że również modyfikacja terminu odroczenia zapłaty dotyczy obu zaległości. Wskazała również na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. o sygn. [...], dowodząc, iż odroczenie zapłaty zaległości podatkowej nie stanowi pomocy publicznej. Odrębnym postanowieniem, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. rozpoznał wniosek Spółki o wstrzymanie wykonania ww. decyzji. Uzasadniając natomiast swoje rozstrzygnięcie podjęte w postępowaniu odwoławczym, Dyrektor Izby Skarbowej w S. przytoczył treść przepisów art. 67a §1 i art. 67b § 1 Ordynacji podatkowej i wskazał, że decyzje w przedmiocie odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty, odroczenia lub rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami i umorzenia zaległości podatkowej podejmowane są na zasadzie uznania administracyjnego oraz wyjaśnił, co oznaczają pojęcia: uzasadniony ważny interes podatnika i interes publiczny. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w S., nieterminowe realizowanie należności przez kontrahentów, udzielanie dalszych prolongat w spłatach należności, nie stanowi, wbrew opinii Spółki, zdarzenia losowego. Każda działalność gospodarcza wiąże się z ryzykiem przedsiębiorcy i to w jego interesie jest podejmowanie decyzji i działań, które minimalizują bądź eliminują niekorzystne sytuacje w zakresie prowadzonej działalności. Problemy związane z działalnością gospodarczą, w tym również gromadzenie i gospodarowanie środkami pieniężnymi, czy zasady dokonywania rozliczeń z kontrahentem, na które to Spółka w sprawie miała bezpośredni wpływ, należą do kategorii ryzyka prowadzenia działalności i nie mogą skutkować wprost odroczeniem zapłaty zaległości podatkowej. Według tego organu, to sama Spółka w umowie z dnia [...] r. dotyczącej sprzedaży nieruchomości ustaliła, że zapłatę za nieruchomość otrzyma w dwóch ratach, tj. jako zaliczkę, którą kupujący uiści w dniu [...] r., a pozostałą kwotę kupujący uiści do dnia [...] r. Następnie, w dniu [...] r., strony tej transakcji podpisały aneks do zawartej umowy, w którym przedłużyły termin zapłaty pozostałej części należności do dnia [...] r., bez żadnych konsekwencji finansowych dla kupującego. Ponadto, jak organ zauważył, nie bez znaczenia dla sprawy jest sposób powstania zaległości związany z decyzją Spółki w zakresie warunków spłaty, czyli do dnia [...] r., ze świadomością konieczności zapłaty podatku od towarów i usług od przeprowadzonej transakcji do dnia [...] r. Ponadto, Dyrektor Izby Skarbowej w S. wskazał, że z oceny sytuacji finansowej Spółki wynika, iż jej sytuacja nie jest na tyle niekorzystna, aby odmowa przyznania odroczenia zapłaty zaległości podatkowych zagroziła jej egzystencji. Organ przywołał treść pisma Spółki z dnia [...] r., w którym wskazała ona, że jej sytuacja ekonomiczna nie zagraża dalszemu funkcjonowaniu, w rozumieniu ust. [...] Wytycznych wspólnotowych, co także potwierdzają złożone dokumenty, tj. bilans za rok [...], bilans za pierwszy kwartał [...] r. i pierwsze półrocze [...] r. oraz złożona w dniu [...] r. opinia biegłego rewidenta i sprawozdanie Zarządu Spółki. Według tego organu, Spółka nie utraciła płynności finansowej, a ze sprzedaży nieruchomości otrzyma środki, które pozwolą na nowe inwestycje; firma planuje też rozszerzenie zakresu działalności dzięki uzyskaniu przez pracownika licencji zawodowej, przyznawanej przez Ministerstwo Infrastruktury. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy za nieuzasadniony uznał zarzut powołania błędnej podstawy prawnej decyzji, gdyż to sama Spółka, w piśmie z dnia [...] r., wyraźnie określiła, że wnioskuje o udzielenie ulg stanowiących pomoc de minimis i złożyła na tę okoliczność stosowne wyjaśnienia oraz dokumenty. Według tego organu, Spółka również niesłusznie podniosła, że postępowanie podatkowe prowadzone przez organ I instancji wskazywało, iż sprawy zainicjowane odrębnymi wnioskami o odroczenie zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług oraz odroczenie zapłaty zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych rozstrzygnięte zostaną w jednej decyzji z tych przyczyn, że organ wystosował do niej wezwanie w zakresie obu spraw w jednym piśmie. Jak podniósł organ, wezwanie z dnia [...] r. opatrzone jest dwoma numerami i Spółka, odpowiadając na nie, również powołała te numery. Zatem, zarówno odrębne numery nadane obu sprawom oraz konieczność przeprowadzenia kontroli podatkowej w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych, wskazywały na odrębne postępowania w sprawie. W kwestii zarzutów dotyczących wyegzekwowania należności, organ odwoławczy wskazał, że były one przedmiotem rozpoznawania przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. w postanowieniu z dnia [...] r. w którym ten organ egzekucyjny uznał zarzuty za nieuzasadnione. Zaskarżając powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., Spółka, poprzez swojego pełnomocnika, wniosła o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 121§1, art. 122, art.124 oraz art. 229 Ordynacji podatkowej, poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie prawidłowego postępowania dowodowego, zaniechanie podjęcia czynności z urzędu, celem uzupełnienie dowodów i materiału w sprawie, a także niezbadanie, czy w sprawie występują przesłanki ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego i jak kształtuje się ich wpływ na możliwość odroczenia terminu płatności podatku w sprawie oraz dokonanie bardzo ogólnej oceny materiału dowodowego, bez uwzględnienia indywidualnej sytuacji podatnika, a w konsekwencji – naruszenie przepisu art. 67a §1 Ordynacji podatkowej, poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej, wobec błędnego uznania, że sytuacja podatnika nie była spowodowana nadzwyczajnymi okolicznościami, na które nie miał on wpływu, w sytuacji gdy wykazane zostało, że brak środków finansowych na wywiązanie się z należności podatkowych spowodowany był brakiem zapłaty na rzecz podatnika ze strony kontrahenta, co z kolei w istocie powoduje, że była to sytuacja spowodowana nieprzewidzianym działaniem osoby trzeciej, za którą podatnik nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji. Według Spółki, ocena, czy w sprawie występuje ważny interes podatnika, nie została w toku postępowania dostatecznie zbadana, a w konsekwencji, przy wydawaniu decyzji, nieprawidłowo oceniona. Ponadto, zarzucono brak rozważań, czy odroczenie terminu płatności podatku nie jest uzasadnione interesem publicznym, co powoduje, że postępowanie podatkowe nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Ponadto, Spółka zarzuciła, że brak rozpoznania istoty sprawy i faktyczne podjęcie decyzji nastąpiło przed wydaniem orzeczenia przez organ I instancji. Wskazuje na to okoliczność, iż jeszcze przed zajęciem oficjalnego stanowiska w sprawie ww. wniosku, organ podatkowy doręczył podatnikowi upomnienie, wzywające do uregulowania zaległości pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Konkludując, Spółka podniosła, że prawidłowa ocena sytuacji Spółki powinna być dokonana z perspektywy rzadko spotykanej w obrocie tak znacznej wysokości zobowiązania podatkowego, trudności w wywiązaniu się z zapłaty ceny kupna nieruchomości przez kontrahenta, a także posiadanego przez podatnika majątku. Ostatecznie, przymusowe zaspokojenie się przez organ podatkowy nastąpiło ze środków pochodzących od kontrahenta podatnika, a nie z żadnych innych składników majątkowych. Po transakcji sprzedaży nieruchomości, Spółka nie tylko nie dysponowała środkami pieniężnymi równymi lub przewyższającymi kwotę należnego podatku, ale także nie posiadała innych wartościowych składników majątkowych, na których można byłoby ustanowić zabezpieczenie w celu uzyskania pożyczki na pokrycie zobowiązań podatkowych. Ponadto, według Spółki, wydanie decyzji odmownej i jednoczesne wyegzekwowanie należności w dacie, do której o odroczenie płatności wnosiła Spółka, wskazuje iż materiał dowodowy nie został prawidłowo oceniony. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w S. nie podzielił zasadności zarzutów skargi i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie, że decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c tej ustawy.) Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził ww. naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji. Podstawę prawa materialnego do rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, wskazaną w decyzjach organów podatkowych, stanowiły przepisy zawarte w art. 67a § 1 pkt 2 i art. 67b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: z 2005 r. Dz. U. Nr 8, poz.60 ze zm.). Stosownie do pierwszego ze wskazanych przepisów, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może między innymi odroczyć zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Przepis zaś art. 67b §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, stanowi, że organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. Analiza przytoczonych przepisów wskazuje, że decyzje organów w przedmiocie udzielania ulg podatkowych mają charakter tzw. uznania administracyjnego. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest więc ograniczona i sprowadza się do zbadania, czy organ rozstrzygający badał sprawę pod kątem wymienionych w ww. przepisie art. 67a §1 przesłanek, tj. przypadków uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Sąd administracyjny bada również, czy materiał dowodowy został zebrany i oceniony w zgodzie z zasadami i regułami prawidłowego prowadzenia postępowania podatkowego wynikającymi z ustawy - Ordynacja podatkowa. Sądową kontrolą nie jest natomiast w takiej sytuacji objęte rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania przez organ wyboru; sądy administracyjne zostały bowiem powołane do kontroli działalności administracji publicznej, a zatem nie są one uprawnione do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej. Również w literaturze przedmiotu podkreśla się, że kontrola wobec uznania może mieć ograniczony zakres, ale nie można z niej rezygnować, zaś orzeczenia sądu winny opierać się jedynie na kryterium legalności. Zasada nieingerencji przez sąd administracyjny wynika z faktu, że nie jest on trzecią instancją postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ważny interes podatnika określa się jako sytuację, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Przykładowo wymienia się tu utratę możliwości zarobkowania, utratę losową majątku. Dobrodziejstwo przewidziane w art. 67a §1 Ordynacji podatkowej ma wyjątkowy charakter, zastosowanie może zatem znaleźć jedynie do nadzwyczajnych, szczególnych przypadków. Określając dalej kolejną przesłankę zastosowania przedmiotowej ulgi, tj. istnienia interesu publicznego, należy wskazać, iż w pojęciu interesu publicznego doktryna upatruje dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego, itp. Ponadto, naczelną zasadą systemu prawa podatkowego w Polsce, znajdującą oparcie w przepisie art. 84 Konstytucji RP, jest powszechność opodatkowania; wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe stanowią bowiem odstępstwo od tej zasady, winny zatem być odzwierciedleniem wyjątkowego położenia podatnika. Mając zatem na uwadze powyższe uregulowania i ich interpretację, uznać należało, że w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe obu instancji rozważały argumenty skarżącej Spółki w odniesieniu do przesłanek uzasadnionego ważnego interesu podatnika, jak też brały pod uwagę ewentualne zaistnienie przesłanki interesu publicznego. Wskazuje na to sposób prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie. Ocena zaś argumentów Spółki, pod kątem przywołanych wyżej ustawowych przesłanek, znalazła swój wyraz w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Według Sądu, zgodzić się należy z Dyrektorem Izby Skarbowej w S., że organy podatkowe zebrały wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie materiał dowodowy i dokonały całościowej jego oceny, przedstawiając ją w uzasadnieniu swoich decyzji. Wynik powyższej oceny, mimo iż niezgodny z oczekiwaniami Spółki, nie może oznaczać, iż przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. W szczególności, nie można zgodzić się ze Spółką, jakoby organy podatkowe błędnie i pobieżnie przeprowadziły postępowanie dowodowe w sprawie i dokonały nazbyt ogólnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Wbrew twierdzeniom Spółki, organy podatkowe obu instancji dokonały zindywidualizowanej oceny sytuacji finansowej Spółki, ze szczególnym uwzględnieniem przyczyn powstania trudności finansowych, a w konsekwencji - brakiem możliwości terminowego uregulowania podatku. Słusznie Dyrektor Izby Skarbowej w S. podniósł, że nieterminowe realizowanie należności przez kontrahentów, umowne udzielanie dalszych prolongat w spłatach należności, nie stanowi zdarzenia losowego. Każda działalność gospodarcza wiąże się bowiem z ryzykiem przedsiębiorcy i to w jego interesie jest podejmowanie decyzji i działań, które minimalizują bądź eliminują niekorzystne sytuacje w zakresie prowadzonej działalności. Problemy związane z działalnością gospodarczą, w tym również gromadzenie i gospodarowanie środkami pieniężnymi, czy zasady dokonywania rozliczeń z kontrahentem, na które to Spółka w sprawie miała bezpośredni wpływ, należą do kategorii ryzyka prowadzenia działalności i nie mogą skutkować wprost odroczeniem zapłaty zaległości podatkowej. Wobec tego, skoro to sama Spółka w umowie dotyczącej sprzedaży nieruchomości ustaliła, że zapłatę za nieruchomość otrzyma w dwóch ratach, tj. jako zaliczkę, którą kupujący uiści w dniu [...] r., a pozostałą kwotę kupujący uiści do dnia [...] r., a następnie, w dniu [...] r., strony tej transakcji, podpisały aneks do zawartej umowy, w którym przedłużyły termin zapłaty pozostałej części do dnia [...] r., bez żadnych konsekwencji finansowych dla kupującego, to prawidłowo Dyrektor Izby Skarbowej w S. ocenił, że nie bez znaczenia w sprawie jest sposób powstania zaległości związany z decyzją Spółki w zakresie warunków spłaty, czyli do dnia [...] r. ze świadomością konieczności zapłaty podatku od towarów i usług od przeprowadzonej transakcji do dnia [...] r. Ponadto, Dyrektor Izby Skarbowej w S. dokonał prawidłowej oceny sytuacji finansowej Spółki wskazując, że jej sytuacja nie jest na tyle niekorzystna, aby odmowa przyznania odroczenia zaległości podatkowych zagroziła jej egzystencji, co potwierdzają złożone przez Spółkę dokumenty, tj. bilans za rok [...], bilans za pierwszy kwartał [...] r. i pierwsze półrocze [...] r. oraz złożona w dniu [...] r. opinia biegłego rewidenta i sprawozdanie Zarządu Spółki. Problemy związane z nieterminowością regulowania zobowiązań przez kontrahentów, jako dość często występujące w gospodarce rynkowej, nie mogą być utożsamiane z wyjątkową sytuacją, jaką jest przesłanka ważnego interesu podatnika, a zatem nie stanowią podstawy do zastosowania wnioskowanej ulgi. Tak rozumianej sytuacji, czyli jako wyjątkowej, nie można utożsamiać, jak czyni to skarżąca Spółka, z wysokością kwoty, na jaka określona została w umowie sprzedaży cena nieruchomości i wysokością należnego podatku od towarów i usług od tej transakcji. Także, wbrew zarzutom skargi co do braku rozważań organu odwoławczego w kwestii, czy odroczenie terminu płatności podatku nie jest uzasadnione interesem publicznym, należy wskazać, że przywołanie przez ten organ okoliczności, iż Spółka nie utraciła płynności finansowej, a ze sprzedaży nieruchomości otrzyma środki, które pozwolą na nowe inwestycje oraz, że Spółka planuje rozszerzenie zakresu działalności dowodzą, iż właśnie oceniając te okoliczności, organ rozważył przesłankę interesu publicznego do zastosowania ulgi podatkowej w sprawie. Dodatkowo, należy wskazać, że wprawdzie organy podatkowe w podstawie prawnej wydania swoich decyzji przywołały także przepis art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, który nie znalazł zastosowania w sprawie, gdyż organy te wydały niekorzystne dla Spółki rozstrzygnięcia, z zatem nie oceniały, czy ewentualna ulga podatkowa mieści się w ramach pomocy publicznej, czy też w ramach pomocy de minimis, to jednak organy te, prawidłowo, nie analizowały ani uregulowań krajowych, ani też uregulowań wspólnotowych dotyczących udzielania pomocy de minimis. Przesłanką udzielenia przez organ podatkowy ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych jest występowanie uzasadnionego ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego i dopiero po spełnieniu jednej z tych przesłanek istnieje konieczność rozważania, czy udzielana ulga kwalifikuje się w ramy pomocy de minimis, czy też pomocy publicznej państwa dla przedsiębiorców. Dopiero więc wystąpienie jednej z ww. przesłanek z art. 67a §1 Ordynacji podatkowej stwarza po stronie organu obowiązek rozważania, czy przyznawana ulga w postaci odroczenia zapłaty zaległości podatkowej mieści się w ramach tzw. pomocy de minimis, czy też pomocy publicznej. Skoro jednak w sprawie organy uznały, że przesłanki przyznania ulgi podatkowej w postaci uzasadnionego ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego nie występują, to nie miały obowiązku badania, jak ewentualna ulga byłaby zakwalifikowana. W tym stanie rzeczy nie można uznać za słuszne zarzuty skarżącej Spółki naruszenia przepisów prawa, a w szczególności art. 67a § 1 pkt 2 i art. 67b §1 pkt 2, jak też przepisów art. 120, art. 121 §1, art. 122, art.124 oraz art. 229 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się natomiast do zarzutu Spółki związanego ze wszczęciem przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania ww. zaległości w podatku VAT w czasie, do którego Spółka wnosiła o udzielenie odroczenia zapłaty zaległości podatkowej, co – według Spółki – oznacza, iż materiał dowodowy nie został prawidłowo oceniony, to należy wskazać, że już w dacie złożenia przez Spółkę wniosku o odroczenie terminu płatności podatku, należny podatek od transakcji sprzedaży nieruchomości z tytułu podatku od towarów i usług był zaległością podatkową, czego skarżąca Spółka nie dostrzegła w toku całego postępowania i domagała się odroczenia terminu płatności podatku, która to ulga jest wymieniona w art. 67a § 1 pkt 1, a nie pkt 2 Ordynacji podatkowej, co uprawniało organ podatkowy do zainicjowania postępowania egzekucyjnego. Ponadto, czynności egzekucyjne zostały skierowane wprost do majątku dłużnika, będącego kontrahentem Spółki, poprzez zajęcie należnej Spółce kwoty, a nie bezpośrednio do majątku Spółki, co także nie oznacza, że materiał dowodowy nie został prawidłowo oceniony. Kwestia natomiast wysokości wyegzekwowanych przez organ egzekucyjny kosztów egzekucyjnych nie może być przedmiotem kontroli w tym postępowaniu, które ograniczone jest do oceny prawidłowości odmowy udzielenia w sprawie ulgi podatkowej. W tej sytuacji należy uznać, że zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji w zaskarżonym brzmieniu, a ponadto został przez organ odwoławczy należycie rozważony. Przed wydaniem decyzji organy podatkowe obu instancji podjęły wszelkie kroki zmierzające do zebrania kompletnego i niebudzącego wątpliwości materiału dowodowego celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wobec tego, uznając iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło