IV SA/Wa 421/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2009 r. sprawy ze skargi Dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr [...] w B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - skargę oddala - Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., po rozpatrzeniu wniosku Dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr [...] w B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2008 r. nr [...], odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1949r. w sprawie rozwiązania i likwidacji stowarzyszenia pn. "K." oraz przekazania majątku stowarzyszenia na własność Skarbu Państwa - Ministerstwa Oświaty. W uzasadnieniu podano, że w piśmie z dnia [...] maja 2006 r., Dyrektor [...] Liceum Ogólnokształcącego w B. wystąpił z wnioskiem, uzupełnionym następnie pismem z dnia [...] września 2006 r., o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. We wniosku podniesiono, że wedle statutu stowarzyszenia "K." dyrektor Państwowego Gimnazjum i Liceum [...] w B. z urzędu był jego członkiem. Zdaniem wnioskodawcy, jako dyrektor obecnego Liceum jest następcą prawnym poprzedniego dyrektora szkoły - członka zlikwidowanego stowarzyszenia, zachodzi bowiem ciągłość funkcjonowania I Państwowego Gimnazjum i Liceum [...] w B. przekształconego w Liceum Ogólnokształcące im. [...] w B. a następnie w [...] Liceum Ogólnokształcące im. [...] w B. Istnieje tożsamość prawna pomiędzy tymi szkołami, ponieważ brak jest dokumentów potwierdzających likwidację jednego podmiotu i utworzenia nowego podmiotu. W rzeczywistości dochodziło jedynie do zmiany nazwy i struktury organizacyjnej I Państwowego Gimnazjum i Liceum [...] w B. Organ naczelny podniósł, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej rozwiązanego stowarzyszenia mogą wystąpić jedynie jego byli członkowie, gdyż tylko oni mogą wykazać interes prawny w tym postępowaniu. W niniejszej sprawie Dyrektor, obecnie działającego Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr [...] w B., swój interes prawny wywodzi z § 19 statutu "K.", zgodnie z którym członkami Komitetu K. z urzędu byli: Dyrektor Państwowego Gimnazjum [...], względnie jego zastępca oraz Delegat Rady Pedagogicznej, względnie jego zastępca. Dla uznania, że obecny Dyrektor Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr [...] w B. może być stroną w tym postępowaniu należy, zdaniem organu, rozważyć czy obecnie działający Zespół Szkół Ogólnokształcących nr [...] w B. jest następcą prawnym [...] Państwowego Gimnazjum i Liceum [...] w B. Organ stwierdził, że w świetle zebranych dokumentów brak jest podstaw prawnych, że wnioskodawca może być stroną w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1949 r. Otóż z pisma z dnia [...] listopada 1959 r. Kuratora Okręgu Szkolnego [...] w T. wynika, że z dniem [...] sierpnia 1959 r. nastąpiła likwidacja Szkoły Podstawowej i Liceum Ogólnokształcącego im. [...], a z dniem [...] września 1959 r. zostało utworzone Liceum Ogólnokształcące im. [...], a nie - jak twierdzi wnioskodawca - reorganizacja szkoły polegająca na odłączeniu Szkoły Podstawowej i pozostawieniu Liceum Ogólnokształcącego im. [...]. Treść Protokołu Nr [...] z posiedzenia Rady Pedagogicznej z dnia [...] sierpnia 1959r. wskazuje, iż z początkiem roku szkolnego 1959/1960 wszystkie oddziały Szkoły Podstawowej zostały "oddane" do Szkoły Podstawowej nr [...] przy ul. [...]. W gmachu szkoły została umieszczona Z.. W protokole brak jest informacji o ciągłości prawnej pomiędzy Szkołą Podstawową i Liceum Ogólnokształcącym im. [...] a powstałym z dniem [...] września 1959r. Liceum Ogólnokształcącym im. [...]. Ministerstwo Edukacji Narodowej jednoznacznie wskazało, że z dniem [...] sierpnia 1959 r. została zlikwidowana jedna szkoła , stanowiąca Zespół Szkół (podstawowa i liceum), a z dniem [...] września 1959 r. utworzono nową szkołę - liceum, a nadto nie potwierdziło, że istnieje następstwo prawne pomiędzy szkołą zlikwidowaną a nowo utworzoną. Została jedynie przez MEN sformułowana opinia o zachowaniu ciągłości funkcjonowania [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w B., przy zmianach jej nazwy i struktury. To zaś, w ocenie organu naczelnego, nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania istnienia w przedmiotowej sprawie następstwa prawnego. Minister stwierdził, że dokumentem jednoznacznie wskazującym o likwidacji z dniem [...] sierpnia 1959 r. Szkoły Podstawowej i Liceum Ogólnokształcącym im. [...] i utworzeniu z dniem [...] września 1959 r. Liceum Ogólnokształcącym im. [...] jest pismo Kuratora Okręgu Szkolnego [...] w T. z dnia [...] listopada 1959 r. informujące nauczyciela, że w związku z likwidacją Szkoły Podstawowej i Liceum Ogólnokształcącym im. [...] z dniem [...] września 1959 r. stał się nauczycielem utworzonego Liceum Ogólnokształcącym im. [...]. Organ ponadto wskazał, że obowiązująca w dacie likwidacji Szkoły Podstawowej i Liceum Ogólnokształcącym im. [...] ustawa z dnia 11 marca 1932 r. o ustroju szkolnictwa (Dz. U. Nr 38, poz. 389 ze zm.) nie zawierała unormowań dotyczących likwidacji szkół, w tym nie wskazywała w jakiej formie ma ona nastąpić. W konkluzji organ naczelny stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że wniosek pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 kpa, uprawnionej do skutecznego żądania czynności organu administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1949 r. nr [...] w sprawie rozwiązania i likwidacji stowarzyszenia pn. "K." oraz przekazania majątku stowarzyszenia na własność Skarbu Państwa. Skargę na powyższą decyzję wniósł Dyrektor Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr [...] w B., podnosząc zarzut naruszenia art. 28 kpa oraz art. 2 (2) ustawy z dnia 11 marca 1932 r. o ustroju szkolnictwa (Dz. U. Nr 38, poz. 389), a także art. 7, art. 77 § 1 i 4 kpa. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżona decyzja jest wadliwa -niezgodna z prawem i powinna zostać uchylona w całości. W ocenie skarżącego, wbrew stanowisku organu, posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1949 r, gdyż jest członkiem rozwiązanego stowarzyszenia. Ze statutu stowarzyszenia wynika, że członkiem stowarzyszenia pn. "K." z urzędu był Dyrektor Państwowego Gimnazjum i Liceum [...] w B.. Ze względu na zmianę zasad ustroju szkolnictwa w Polsce zostało przekształcone w Szkołę Podstawową i Liceum Ogólnokształcące im. [...] w B. Z dniem [...] sierpnia 1959 r. kolejna reorganizacja szkoły polegała na odłączeniu Szkoły Podstawowej i przekazaniu jej do Szkoły Podstawowej nr [...] w B. przy ul. [...]. Pozostało wówczas Liceum Ogólnokształcące im. [...], a następnie [...] Liceum Ogólnokształcące im. [...]. Skarżący podniósł, że z treści protokołu nr [...] z posiedzenia Rady pedagogicznej wynika, iż z początkiem roku szkolnego nastąpiła reorganizacja szkoły. Nie zgadza się ze stanowiskiem organu, iż wykładnia treści utrwalonej w tym protokole nie prowadzi do wniosku, iż istnieje ciągłość istniejącego wówczas i po [...] września 1959 r. Liceum Ogólnokształcącego im. [...]. Gdyby w rzeczywistości miała miejsce likwidacja szkoły, jak twierdzi organ, to zachowałyby się dokumenty świadczące o takiej procedurze. Likwidacja i powstanie określonej jednostki organizacyjnej z pewnością musi nastąpić w oparciu o dokument statuujący ten podmiot. Stanowisko Ministra Edukacji Narodowej zawarte w piśmie z dnia [...] sierpnia 2007r. wskazuje na ciągłość funkcjonowania [...] Liceum Ogólnokształcącego im [...] w B., a więc jedynie na zmiany nazwy i struktury szkoły. Organ nie poparł swojego stanowiska co do likwidacji szkoły i powstania nowego podmiotu żadnym konkretnym dokumentem, a zatem nie może być utrzymane w mocy z powodu braku podstaw prawnych i ich gołosłowności. Zdaniem skarżącego analiza prawna zgromadzonego materiału dowodowego i prawidłowa jego ocena prowadzi do wniosku, że skarżący jako Dyrektor [...] Liceum Ogólnokształcącego im [...] ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu o stwierdzenie nieważność ww. decyzji Wojewody [...]. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł ojej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie spór sprowadza się do kwestii, czy skarżący Dyrektor [...] Liceum Ogólnokształcącego im [...] w B. posiada legitymację procesową. Skarżący uważa, że ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1949 r. w sprawie rozwiązania i likwidacji stowarzyszenia "K.", gdyż po pierwsze - istnieje tożsamość [...] Państwowego Gimnazjum i Liceum [...] w B. oraz [...] Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w B., po drugie - dyrektor [...] Państwowego Gimnazjum i Liceum [...] w B. z urzędu był członkiem tego stowarzyszenia w świetle § 19 statutu. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji trafnie ocenił, że skarżący nie może być uznany w tej sprawie za stronę w rozumieniu art. 28 kpa. Wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji pochodzący od podmiotu nie mającego przymiotu strony ma ten skutek, że organ administracji publicznej na podstawie art. 157 § 3 kpa wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt I SA 2035/93 wyraził stanowisko, które podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie, że tylko osoby fizyczne - członkowie zlikwidowanego stowarzyszenia mogą być stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o likwidacji stowarzyszenia. Oni tylko mogą mieć interes prawny w reaktywowaniu działalności organizacyjnej zlikwidowanego stowarzyszenia. O tym ze skarżącemu nie przysługuje przymiot strony przesądza znajdująca się w aktach sprawy uchwała Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] czerwca 2007 r. w sprawie utworzenia Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr [...] w B., Z treści § 1 uchwały wynika, że Rada Miasta B. aktem założycielskim z dniem [...] września 2007 roku utworzyła miejską jednostkę organizacyjną - jednostkę budżetową pod nazwą: Zespół Szkół Ogólnokształcących nr [...] w B., w skład którego wchodzą: Gimnazjum nr [...] z Oddziałem [...] w B. oraz [...] Liceum Ogólnokształcące w B., stanowiącym załącznik nr [...] do uchwały. Powyższą uchwałą w § 2 nadano utworzonemu Zespołowi Szkół Ogólnokształcących nr [...] Statut, stanowiący załącznik nr [...] do uchwały. Z powyższego wynika, że powstały na mocy uchwały Rady Miasta B. z dniem [...] września 2007 r. Zespół Szkół Ogólnokształcących nr [...] jest nowym podmiotem utworzonym przez jednostkę samorządu terytorialnego na mocy art. 12 pkt 8 lit. i ustawy z dnia 5 marca 1998r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) oraz art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. nr 256, poz. 2572 ze zm.), a co prowadzi do wniosku, że brak jest podstaw prawnych do wyprowadzenia następstwa prawnego utworzonego Zespołu Szkół po [...] Państwowym Gimnazjum i Liceum [...] w B. przy, którym działało stowarzyszenie pn. "K.". Zatem w tych okolicznościach nie można było przyjąć, że skarżący jako Dyrektor utworzonego Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr [...] w B. miał uprawnienie do uważania się za członka ww. stowarzyszenia zlikwidowanego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 1949 r, tym samym podmiotem uprawnionym do występowania jako strona w rozumieniu art. 28 kpa z żądaniem stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji z 1949 roku. W tym stanie rzeczy należało na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawom o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalić.