I SA/Kr 375/09

Sygn. akt I SA/Kr 375/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 maja 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Beata Cieloch, WSA Piotr Głowacki (spr), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2009r., sprawy ze skargi Firmy "A" Spółka z o.o. w Z., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30 grudnia 2008r. Nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, - s k a r g ę o d d a l a - Postanowieniem z dnia 26 września 2008r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 216 i art. 165a Ordynacji podatkowej odmówił wszczęcia postępowania w stosunku do wniosku złożonego przez G. P. z dnia [...].07.2002r. o rozszerzenie zakresu żądania o kwestię umorzenia zaległości podatkowych, jak również sankcji wynikających z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej za okres od VIIl/1999 do IX/2000r. W uzasadnieniu postanowienia przedstawiono obszernie przebieg dotychczasowego postępowania wskazując, że "A" sp. z o.o. z siedzibą w Z. złożyła w dniu [...].11.2000r. wniosek o umorzenie odsetek od zaległości w podatku od towarów i usług w kwocie 67.660,90 zł za okres od VIII 1999r. do IX 2000r. określonych decyzjami z dnia [...] o numerach od [...] do [...]. Doradca podatkowy działający w imieniu spółki - G. P. w dniu [...].07.2002r. w swoim piśmie żądanie rozszerzył o wskazane w sentencji postanowienia kwestie. Decyzją Nr [...] z [...].08.2002 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył przedmiotowe postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, że zaległość podatkowa, odsetki za zwłokę i dodatkowe zobowiązanie wygasło wskutek zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług, na poczet innych należności. W wyniku odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją Nr [...] z [...].11.2002 r. uchylił decyzję organu l instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z [...] Nr [...] organ I instancji ponownie odmówił udzielenia wnioskowanej ulgi. W wyniku kolejnego odwołania decyzją Nr [...] z [...]. w/w decyzja została uchylona i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Następnie decyzją z dnia [...]. . Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył odsetki od zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące w okresie od 1.09.1999r.do 30.09. 2000 r., odmawiając umorzenia odsetek od zaległości za miesiąc sierpień i wrzesień 1999r. oraz dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące w okresie od 1.09.1999 r. do 30.09.2000r. Od decyzji tej wniesione zostało odwołanie. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu i postanowieniem Nr [...] z [...] pozostawił je bez rozpatrzenia. W wyniku uwzględnienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 15.05.2007 r. sygn. akt [...] uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej uznając, że w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe dopuszczając do udziału w sprawie doradcę podatkowego G. P., powołującego się na pisemne pełnomocnictwo dotyczące innych postępowań, nie wyjaśniły w sposób prawidłowy treści i zakresu udzielonego umocowania. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej uwzględnił odwołanie i decyzją z [..].11.2007 r. Nr [...] uchylił decyzję z [...].11.2003 r. Nr [...] przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ, uzasadniając motywy postanowienia z dnia [...] września 2008r., wskazał iż w dniu [...].03.2008r. wezwano stronę do udzielenia wyjaśnień co do zakresu pełnomocnictwa udzielonego dla G. P. W dniu [...].03.2008r. strony poinformowały, iż nie przypominają sobie, czy udzieliły pełnomocnictwa i w jakim zakresie. W związku z tym w dniu [...].05.2008r. ponownie zwrócono się o pisemne wyjaśnienia, lecz nie zostały one udzielone. Natomiast wzywany G. P. poinformował, iż nie zgłosi się na powyższe wezwanie. W związku z tym, organ uznał, iż G. P. występując w imieniu spółki w oparciu o pełnomocnictwo udzielone w dniu [...].12.2001r., upoważniające go do enumeratywnie wymienionych spraw, przekroczył jego zakres, a spółka nie potwierdziła ważności czynności dokonanych przez pełnomocnika w niniejszej sprawie. Na powyższe postanowienie "A" sp. z o.o. w Z. złożyła zażalenie wnosząc o jego uchylenie. Spółka zarzuciła rażące naruszenie prawa tj. art.165a Ordynacji podatkowej, oraz nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Przede wszystkim podniesiono, że z treści wyroku WSA w Krakowie z dnia 15.05.2007 r. sygn. akt. l SA/Kr 487/04 wynika, że spółka "A" została pozbawiona udziału w postępowaniu podatkowym, gdyż jej pełnomocnik działał bez właściwego umocowania. W związku z tym postępowanie winno toczyć od samego początku, gdyż zostało ono wznowione. Nieistotne w niniejszej sprawie jest wyjaśnienie zakresu pełnomocnictwa udzielonego doradcy podatkowemu G.P., a jeżeli juz to winno się to interpretować na korzyść podatnika. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 30 grudnia 2008r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 13 § 1 pkt 2 lit. a, art. 216 i art. 233 § 2 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej, uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie z dnia 15.05.2007r. wynika, że głównym powodem uchylenia zaskarżonego wówczas postanowienia, było dopuszczenie przez organy podatkowe do udziału w postępowaniu G. P. powołującego się na pisemne pełnomocnictwa dotyczące innych postępowań, bez wyjaśnienia w sposób prawidłowy zakresu pełnomocnictwa. Naczelnik Urzędu Skarbowego rozpatrując ponownie sprawę w dalszym ciągu kwestii tej nie wyjaśnił. W ramach dodatkowego postępowania dowodowego organ l instancji skierował do G. P. pismo z dnia [...].04.2008r. stanowiące wezwanie do osobistego zgłoszenia się w celu wyjaśnienia zakresu pełnomocnictwa. Na wezwanie to nie przybył ani też nie udzielił pisemnego wyjaśnienia. Wezwanie do osobistego zgłoszenia się organ skierował również do osób zarządzających spółką. Prezes Z. S. i wiceprezes A. P. złożyli wyjaśnienia w charakterze strony w dniu [...].03.2008r. podając, że nie przypominają sobie czy udzieliły pełnomocnictwa G. P. i w jakim zakresie. Następnie organ l instancji pismem z dnia [...].05.2008r. wystąpił do spółki o podanie czy wolą strony było, aby G. P. reprezentował ją przed urzędem skarbowym w prowadzonym postępowaniu w sprawie umorzenia omawianego podatku. Na pismo to spółka nie udzieliła odpowiedzi. W zaistniałej sytuacji, wobec biernej postawy świadka obowiązkiem organu podatkowego było jego zdyscyplinowanie poprzez nałożenie kary porządkowej na podstawie art. 262 Ordynacji podatkowej. Organ I instancji tak nie postąpił, ani też nie zebrał innych dowodów, które by wyjaśniały kwestię umocowania G. P. Organ I instancji winien te kwestie zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując zażalenie uznał, że zaskarżone postanowienie zostało skierowane do osoby nie będącej stroną postępowania tj. G. P., a zgodnie z obowiązującymi przepisami stroną w tym postępowaniu jest spółka. Z art. 133 ustawy Ordynacji podatkowej wynika, że stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Stroną w postępowaniu podatkowym może być również osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej inna niż wymieniona w § 1, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego przed powstaniem obowiązku podatkowego ciążą na niej szczególne obowiązki lub zamierza skorzystać z uprawnień wynikających z tego prawa. Przez stronę w postępowaniu podatkowym należy rozumieć tylko osoby wymienione w tym przepisie. Jeżeli na G.P. nie ciążył obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług objętym jego wnioskiem o umorzenie, to tym samym nie był on stroną w tym postępowaniu. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła "A" sp. z o.o. w Z., zarzucając: - naruszenie prawa, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 217 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej; - nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności, mających istotne znacznie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a w szczególności nie ustosunkowanie się merytorycznie do zarzutów zawartych w zażaleniu. W uzasadnieniu wskazano, że organ odwoławczy nie wskazał przepisu Ordynacji podatkowej, na podstawie którego uchylono postanowienie organu I instancji. Nadto w ocenie strony skarżącej organ podatkowy winien umorzyć postępowanie w zakresie objętym przedawnieniem stosownie do art. 70 Ordynacji podatkowej, gdyż postępowanie dotyczyło zaległości z lat 1999-2000. Ponadto podniesiono brak merytorycznego rozpoznania zarzutów, a fakt także iż brak pełnomocnictwa został już rozstrzygnięty wyrokiem z dnia [...].05.2007 r. i nie może to podlegać rozpoznaniu przez organ podatkowy. W oparciu o powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd , w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej, uchylające postanowienie organu pierwszej instancji, czyni zadość przepisom prawa. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 122 Ordynacji podatkowej w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis ten statuuje zasadę prawdy obiektywnej, która jest jedną z najważniejszych zasad postępowania, ma bowiem olbrzymi wpływ na jego przebieg. Z zasady tej wynika dla organu obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Do omawianej zasady nawiązuje także reguła postępowania dowodowego zawarta w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, w myśl której organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W związku z nie zachowaniem powyższych zasad w kontrolowanym postępowaniu przez organ I instancji, w ocenie Sądu organ odwoławczy miał uzasadnione podstawy do uchylenia wadliwego rozstrzygnięcia. W pierwszej bowiem kolejności należało, w związku z przedmiotowym rozszerzeniem wniosku dokonanym przez G. P., zbadać i dokładnie wyjaśnić okoliczności jego umocowania. W ocenie Sądu, prawidłowość reprezentacji strony w postępowaniu podatkowym - jak i w każdym innym postępowaniu - jest kwestią fundamentalną, którą organ powinien badać z urzędu. Aby zatem zrealizować przesłankę art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej tj. przesłankę zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu organ podatkowy powinien z urzędu wyjaśniać wszelkie wątpliwości co do zakresu umocowania, nawet jeśli sam pełnomocnik działając w imieniu swoich mocodawców, nie podnosi zarzutów co do prawidłowości swojego umocowania. A zatem dopiero w zależności od wyjaśnienia tej kwestii organ może podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie. W tym miejscu zasadne było również przywołanie przez organ odwoławczy treści art. 133 Ordynacji podatkowej, dotyczącego pojęcia strony w postępowaniu podatkowym. Brak umocowania pełnomocnika i nie potwierdzenie jego czynności przez stronę może prowadzić do uznania, że występujący w sprawie pełnomocnik nie ma przymiotu strony. Brak tego przymiotu ze strony podmiotu składającego wniosek będzie wywoływać bowiem określone przepisami doniosłe skutki prawne. Również w przypadku wątpliwości lub kontrowersji w tym zakresie należy w pierwszej kolejności zapewnić stronie takiego postępowania (mocodawcy) należyty w nim udział. Sąd podziela przy tym pogląd przyjęty przez organ odwoławczy, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego nie podjął wszystkich możliwie dostępnych, a także wymaganych prawem środków w celu wyjaśnienia kwestii pełnomocnictwa. Dotyczy to w szczególności zastosowania środków dyscyplinujących w postaci kar porządkowych, o jakich mowa w art. 262 Ordynacji podatkowej, na co również prawidłowo wskazał organ odwoławczy. W kontekście powyższych rozważań nie mogą zasługiwać na uwzględnienie podnoszone w skardze zarzuty dotyczące nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności, mających istotne znacznie dla rozstrzygnięcia, jako przedwczesne. Jak wyżej zostało wskazane pierwszorzędną kwestią było prawidłowe ustalenie czy składający wniosek legitymuje się umocowaniem do skutecznego wszczęcia postępowania w zakresie tegoż wniosku. Zatem do pozostałych merytorycznych zarzutów, w tym w zakresie ewentualnych podstaw do wznowienia postępowania oraz zarzutu przedawnienia przedmiotowych odsetek, organy podatkowe powinny odnieść się po prawidłowym wyjaśnieniu kwestii pełnomocnictwa dla G. P. Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut, iż kwestia braku pełnomocnictwa została już rozstrzygnięta wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 15.05.2007r. (sygn. akt I SA/Kr 487/04) i w związku z tym kwestia ta nie może podlegać rozpoznaniu przez organ podatkowy. Przede wszystkim wyrok ten zapadł w sprawie dotyczącej zagadnienia wpadkowego , gdyż dotyczącej uchybienia terminu do wniesienia odwołania i pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Ponadto z treści uzasadnienia powyższego wyroku bynajmniej nie wynika , aby Sąd w sposób stanowczy rozstrzygnął kwestię stanowiącą przedmiot obecnie toczącego się postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.