II OSK 845/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-05-13
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Małgorzata Dałkowska - Szary, Marzenna Linska - Wawrzon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ochrony środowiska, opiniując realizację inwestycji, może wydać pozytywne stanowisko bez należytego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności wpływu inwestycji na środowisko i sąsiednie nieruchomości, a także czy dopuszczalne jest uzupełnianie materiału dowodowego przez organ odwoławczy w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji nie zebrał go w sposób wyczerpujący?Ratio decidendi
Organ ochrony środowiska, opiniując realizację inwestycji, ma obowiązek należytego ustalenia stanu faktycznego, w tym wpływu inwestycji na środowisko i sąsiednie nieruchomości, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braków w materiale dowodowym, organ odwoławczy może uchylić postanowienie organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli nie jest możliwe uzupełnienie postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym do merytorycznego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie Starosty pozytywnie opiniujące realizację inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania bazy obrotu rolnego na zakład przetwórstwa rzepaku. WSA uchylił poprzednie postanowienie SKO, wskazując na niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego przez organy, w szczególności wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości (hałas, zanieczyszczenie powietrza) oraz rozbieżności w określeniu przedmiotu inwestycji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, SKO uchyliło postanowienie Starosty i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. WSA oddalił skargę na to postanowienie, a NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska - Szary Sędzia del. WSA Marzenna Linska - Wawrzon /spr./ Protokolant Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 października 2009 r. sygn. II SA/Wr 158/09 w sprawie ze skargi E. B. i J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania realizacji inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania bazy obrotu rolnego GS na Zakład [...] w M. oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 28 października 2009r. sygn. akt II SA/Wr 158/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę E. B. i J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania realizacji inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania bazy obrotu rolnego GS na Zakład [...] w M..
Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wójt Gminy Marcinowice – w związku z postępowaniem wszczętym z wniosku K. D. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla projektowanego "Zakładu [...] w M." zlokalizowanego na działkach oznaczonych geodezyjnie nr [...]-[...] 1 AM-2 obręb M. – pismem z dnia 27 marca 2006r. zwrócił się do Starosty Świdnickiego o uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań dla powyższego zamierzenia.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006r. Nr [...], podjętym na podstawie art. 46 ust. 4 pkt 2, art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62 poz. 627 ze zm.) oraz art. 106 kpa, Starosta Świdnicki zaopiniował pozytywnie realizację wymienionej inwestycji pod warunkami:
- przestrzegana będzie zasada, że poziom hałasu na terenie najbliższego obszaru chronionego nie może przekraczać dopuszczalnego poziomu hałasu (zgodnie z załącznikami do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku – Dz. U. Nr 178, poz. 1841),
- przed oddaniem inwestycji do użytku inwestor uzyska stosowne zezwolenie wynikające z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach,
- uzyska pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowych z terenu Zakładu.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że Zakład zlokalizowany będzie w obiektach należących do dawnej Bazy Obrotu Rolnego w M., a planowana inwestycja jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Marcinowice.
Wskazał także, że projektowane zamierzenie inwestycyjne obejmować będzie uruchomienie linii technologicznej do przetwórstwa rzepaku i produkcji surowego oleju i makuchu. W celu zaś uruchomienia planowanej produkcji, inwestor przewiduje wykonanie prac adaptacyjnych, a w przedłożonym opracowaniu uwzględniono wpływ inwestycji na poszczególne komponenty środowiska. Z uwagi na fakt, iż technologia produkcji (tzw. na zimno) nie wymaga produkcji ciepła, nie projektuje się na terenie zakładu kotłowni. Prowadzona działalność produkcyjna nie będzie także źródłem powstania ścieków technologicznych. W wyniku działalności zakładu powstawać będą jedynie ścieki sanitarne i wody opadowe. Ścieki sanitarne odprowadzane będą do zbiornika bezodpływowego, a następnie wywożone na komunalną oczyszczalnię ścieków w Marcinowicach.
Przeprowadzona analiza rozprzestrzeniania się hałasu wykazała dotrzymanie norm dopuszczalnych określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska. Realizacja inwestycji zgodnie z przyjętymi założeniami technicznymi i technologicznymi pozwoli na dotrzymanie uciążliwości w granicach działki.
Postanowienie organu I instancji zostało zaskarżone przez E. B. oraz przez J. B..
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 oraz art. 106 § 5 KPA - utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Na skutek złożonej przez E. B. i J. B. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6 grudnia 2007r. (sygn. akt II SA/Wr 691/06) uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] lipca 2006r. Sąd zwrócił uwagę na zapisy w planie zagospodarowania przestrzennego.
Zdaniem Sądu, dokonując uzgodnień środowiskowych uwarunkowań w zakresie ochrony środowiska właściwy organ powinien ocenić, czy planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na elementy środowiska sąsiednich nieruchomości oraz czy oddziaływać będzie w taki sposób, że spowoduje uciążliwości wobec sąsiednich terenów mieszkaniowych, pogarszając tym samym warunki zamieszkania, zwłaszcza w odniesieniu do tych komponentów środowiska, na które zwracali uwagę skarżący, jak hałas, czy zanieczyszczenie powietrza. Dopiero dokładne wyjaśnienie powyższych okoliczności - jako istotnego elementu stanu faktycznego sprawy - dawałoby podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych warunków. W ocenie Sądu organ nie wyjaśnił w sposób należyty stanu faktycznego w tym zakresie.
Sąd zwrócił przy tym uwagę na fakt, iż uzgodnienie dokonywane na podstawie art. 106 KPA nie zwalnia organów z obowiązku stosowania podstawowych dyrektyw proceduralnych zawartych w art. 7, art. 77, czy art. 10 KPA, a wskazanymi w tych przepisach dyrektywami proceduralnymi musi kierować się nie tylko organ pierwszej instancji, ale również organ odwoławczy.
Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy Marcinowice wszczął postępowanie w sprawie "wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Zakład [...] w M.", a organy trafnie przyjęły, że przedsięwzięcie to zaliczone zostało do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko. Raport taki został sporządzony i przedłożony na podstawie postanowienia z dnia 23 lutego 2006 r. Wójta Gminy Marcinowice. Dokument ten - jak wskazuje jego tytuł - sporządzony został dla przedsięwzięcia polegającego na budowie "Zakładu [...] w M.". Sąd zwrócił jednak uwagę, że w postanowieniu Starosty Świdnickiego z dnia [...] kwietnia 2006 r., utrzymanym następnie w toku instancji przez Kolegium zapisano, że organ ten "opiniuje pozytywnie realizację inwestycji polegającej na "Zmianie sposobu użytkowania Bazy Obrotu Rolnego GS" na "Zakład [...] w M.". Tymczasem ani z wniosku inwestora z dnia 5 stycznia 2006 r., ani z zawiadomienia Wójta Gminy Marcinowice z dnia 25 stycznia 2006r, ani też z wniosku o dokonanie uzgodnienia z dnia 27 marca 2006 r. nie wynika, aby przedmiotem uzgodnienia miała być inwestycja polegająca na zmianie sposobu użytkowania bazy obrotu rolnego na opisany wyżej zakład. W każdym z tych dokumentów przedsięwzięcie zostało bowiem określone w inny sposób. Sąd stwierdził więc, że organ drugiej instancji - rozpoznając zażalenie - obowiązany był ocenić zaistniałą rozbieżność i podjąć odpowiednie czynności dla jej zweryfikowania. Zauważył także, że pomimo, iż w ramach współdziałania organów dopuszczalne jest zajęcie stanowiska zarówno w postaci opinii, jak i uzgodnienia, to jednak obie przedstawione formy należy od siebie odróżnić. Skoro zatem Starosta, wbrew wyraźnym postanowieniom ustawy, "zaopiniował" a nie "uzgodnił" warunki realizacji inwestycji, organ drugiej instancji, będąc zobowiązany do ponownego rozpatrzenia kwestii objętej tym postanowieniem, winien powyższe uchybienie wyeliminować, a nie utrzymywać w mocy postanowienie o takiej treści.
Sąd zauważył także, że organ odwoławczy nie umożliwił skarżącym uzupełnienia materiału dowodowego w postaci opinii zawierającej ocenę raportu.
Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2008r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wyznaczył Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu jako właściwe do rozpatrzenia zażalenia E. i J. B. na postanowienie Starosty Świdnickiego z dnia [...] kwietnia 2006r.
W celu realizacji zaleceń Sądu - pismem z dnia 30 września 2008r. - Kolegium zwróciło się do Wójta Gminy Marcinowice o uzupełnienie akt sprawy, w tym mapy obrazującej położenie przedmiotowej nieruchomości względem nieruchomości sąsiednich.
W odpowiedzi na powyższe Wójt Gminy Marcinowice w piśmie z dnia
17 października 2008r. wyjaśnił między innymi, że raport o oddziaływaniu na środowisko ulegał modyfikacji w 2007r., zaś E. i J. B. złożyli w dniu 20 września 2007 r. - aneks do "koreferatu". Do pisma dołączono m. in. wypisy z ewidencji gruntów oraz mapę ewidencyjną i sytuacyjno-wysokościową. Natomiast K. D. do pisma z dnia 30 października 2008r. załączył "mapę graficzną z wypisem istniejących obiektów budowlanych będących własnością inwestora" oraz zdjęcia tych obiektów z ich opisem, odnoszącym się do mapy oraz obiektów sąsiednich.
Następnie pismem z dnia 7 listopada 2008r. Kolegium zwróciło się do K. D. o dokonanie szczegółowej charakterystyki przedsięwzięcia, poprzez wskazanie parametrów technicznych i wielkości poszczególnych emisji planowanych do zainstalowania.
W odpowiedzi na powyższe K. D. w piśmie z dnia 25 listopada 2008r. wskazał i opisał sposoby pozyskiwania oleju z nasion oleistych. Przedstawił również proces produkcji zamierzenia inwestycyjnego "Tłoczenie dwuetapowe z pośrednim procesem ekstruzji". Wskazał również szczegółowo co będzie obejmowało zamierzenie inwestycyjne i załączył rysunki, charakterystykę urządzeń, foldery. Podał też rodzaje i wielkości emisji powstających w wyniku eksploatacji poszczególnych instalacji.
W takim stanie faktycznym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009r. Nr [...], podjętym na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 i art. 106 oraz art. 7 i art. 77 § 1 KPA, art. 48 ust. 2 pkt 2 pkt 1, w związku z art. 378 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) i art. 17 pkt 1 KPA, art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości postanowienie z dnia [...] kwietnia 2006r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium zaznaczyło przede wszystkim, że w niniejszej sprawie zobligowane było orzekać na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska w brzmieniu sprzed nowelizacji, która miała miejsce w 2008 roku. Kolegium wskazało, że postępowanie, w którym orzekało, dotyczyło przedsięwzięcia wymienionego w § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Ponadto podało, że rozpoznając sprawę ponownie wezwało stronę do uzupełnienia akt sprawy, w wyniku czego przesłano "Koreferat do raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia", którym uznano za nieudokumentowane lub udokumentowane nieprawidłowo twierdzenia w zakresie spełnienia przez projektowane przedsięwzięcie norm jakościowych powietrza i norm hałasu w środowisku poza granicami inwestowanej działki.
Kolegium stwierdziło, że zadaniem organu ochrony środowiska, uzgadniającego warunki realizacji przedsięwzięcia, jest przede wszystkim zbadanie, czy planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na środowisko w stopniu nieprzekraczającym dopuszczalnych w tym względzie norm, określonych stosownymi przepisami prawa. Oczywistym więc jest, że na etapie planowania przedsięwzięcia nie jest możliwe podanie szczegółowych jego parametrów. Organ zwrócił jednak uwagę, że realizacja wskazanych wyżej zadań organu ochrony środowiska możliwa jest jedynie w sytuacji, gdy - na podstawie przedkładanego przez stronę materiału dowodowego (w tym przede wszystkim raportu o oddziaływaniu na środowisko) - można określić ramy, w których mieścić się będzie oddziaływanie na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Zdaniem Kolegium, aby ocenić czy oddziaływanie planowanego wnioskodawcę przedsięwzięcia wykracza poza granice nieruchomości, nie można było rozpatrywać oddziaływania pod kątem ogólnie scharakteryzowanego przedsięwzięcia, gdyż różne typy stacjonarnych urządzeń technicznych mają różną wydajność. Z kolei wydajność urządzenia generuje wielkość ewentualnej emisji. Dopiero zaś ustalenie tej wielkości pozwoliłoby na określenie, czy planowane konkretne przedsięwzięcie będzie miało wpływ na elementy środowiska sąsiednich nieruchomości, wykraczając poza teren nieruchomości. Ponieważ nieznane były nawet ogólne parametry poszczególnych instalacji, przewidzianych w ramach planowanego przedsięwzięcia, nie było możliwe dokonanie w postępowaniu administracyjnym oceny zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, a w aktach sprawy brak było jakichkolwiek wyjaśnień dotyczących planowanych instalacji, ich wydajności i rodzaju emisji, jakie ta eksploatacja może powodować.
Następnie organ II instancji podkreślił, że na wezwanie wnioskodawca wskazał parametry poszczególnych urządzeń technicznych oraz rodzaje i przewidywane wielkości emisji, którą mogą powodować. Omówił także zmiany w zakresie zaplanowanych robót budowlanych.
Według Kolegium podana przez stronę charakterystyka przedsięwzięcia nie jest spójna z tą, która jest w raporcie o oddziaływaniu na środowisko. Podkreślono jednakże, że skoro w niniejszej sprawie raport został sporządzony, ewentualne modyfikacje parametrów przedsięwzięcia, a także dodatkowy opis przewidywanych wielkości emisji, wynikających z funkcjonowania przedsięwzięcia, winien zostać włączony do raportu w formie aneksu. Z uwagi jednak na fakt, iż obowiązek sporządzenia raportu nałożył organ prowadzący postępowanie główne, to on jest właściwy do weryfikacji jego treści.
Organ odwoławczy podał, iż uczynił zadość obowiązkom nałożonym na niego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ale jednocześnie wskazał, iż nie mógł kontynuować postępowania wyjaśniającego, bowiem naruszałoby to nie tylko właściwość Wójta Gminy Marcinowice, ale i art. 136 KPA, w związku z art. 144 KPA, zgodnie z którym organ drugiej instancji może prowadzić wyłącznie uzupełniające postępowanie dowodowe. Kolegium podkreśliło więc, odwołując się do poglądów judykatury, że wobec powyższych okoliczności stanu faktycznego i mając na względzie postanowienia normujące postępowanie odwoławcze zobligowane było do podjęcia rozstrzygnięcia o uchyleniu zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Nadto Kolegium wskazało, że w równolegle toczących się postępowaniach zapadły wyroki Sądów uchylające decyzje określające środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, a więc dotyczące postępowania głównego.
Kolegium zaznaczyło, że postępowanie w sprawie uzgodnienia przez organ ochrony środowiska warunków realizacji przedsięwzięcia nie jest postępowaniem samodzielnym, lecz częścią postępowania głównego, prowadzonego przez Wójta Gminy. Skoro więc materiał dowodowy postępowania głównego został rozszerzony, to nie tylko Kolegium, ale i Starosta nie mogli na obecnym etapie postępowania podjąć rozstrzygnięcia w sprawie. Ani bowiem Kolegium, ani organ uzgadniający nie są powołane do prowadzenia postępowania za organ Gminy. Nie mogą również wykonać zaleceń Sądu, skierowanych do tego organu.
Zdaniem Kolegium organ uzgadniający winien otrzymać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w formie ostatecznej, a więc zweryfikowany przez organ, który nałożył obowiązek jego sporządzenia i - ewentualnie - uzupełniony na żądanie tego organu. W rozpoznawanej sprawie wystąpienie o uzgodnienie, w ocenie organu odwoławczego, było przedwczesne.
Dodatkowo Kolegium poczyniło uwagi co do warunków zawartych w zaskarżonym postanowieniu w zakresie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku i odpadów niebezpiecznych oraz co do obowiązku wystąpienia o stosowne zezwolenia czy uzgodnienia
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła E. B. i J. B., w której kwestionowanemu postanowieniu zarzucili naruszenie:
- przepisów prawa materialnego, tj. art. 46 ust. 4 pkt 2, art. 48 ust. 2 pkt 1 i art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska, § 2 pkt 3 i 4 oraz § 7 (9) pkt 1 i 3 uchwały Rady Gminy Marcinowice z dnia 23 września 2005r. nr XXXI/185/05 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego M., art. 105 kpa w zw. z art. 48, art. 83 ust. 1, art. 90 ustawy Prawo budowlane, które to naruszenia miały wpływ na treść rozstrzygnięcia;
- przepisów i zasad postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 § 1, art. 77 § 1 i § 4, art. 78 § 1, art. 80, art. 81, art. 84 § 1, art. 107 § 3 i art. 136 kpa - w zw. z art. 209 kpa i art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 138 § 2 i art. 139 kpa – w zw. z art. 209 kpa i art. 153 ppsa, art. 138 § 2 i art. 139 kpa – w zw. z art. 209 kpa i art. 153 ppsa, a nadto art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 48 ust. 1, art. 83 ust. 1 i art. 90 ustawy Prawo budowlane.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że organy powinny były odmówić uzgodnienia przedsięwzięcia z uwagi na niezgodność lokalizacji zamierzenia z planem miejscowym, a nadto - z tego samego powodu - powinny umorzyć postępowanie główne o wydanie decyzji środowiskowej. Wskazali także, iż istnieją przestanki do umorzenia postępowania głównego na podstawie art. 105 § 1 kpa, w związku z art. 83 ust. 1, art. 48 ust. 1 i art. 90 ustawy Prawo budowlane, a to z uwagi na zrealizowanie przez inwestora wszystkich robót budowlanych - na zasadzie samowoli budowlanej. Zdaniem skarżących, na podstawie danych techniczno-technologicznych, dotyczących przedsięwzięcia, zawartych w raporcie i jego kolejnych uzupełnieniach, można dokonać pełnej i szczegółowej oceny przewidywanego wpływu przedsięwzięcia na środowisko i zdrowie ludzi. Zdaniem skarżących oczywistą nieprawdą jest to, że raport jest zbyt ogólny, aby można było na jego postawie dokonać oceny uciążliwości przedsięwzięcia na środowisko. Ważne bowiem jest tylko, aby ocena, oparta na tych samych danych, była przeprowadzona rzetelnie i obiektywnie. Według skarżących, wyniki analiz i ocen w raporcie były "naciągane", bądź "całkowicie preparowane", co starano się wykazać jednoznacznie w "koreferacie" do raportu. Zdaniem skarżących organ powinien rozpoznać sprawę na podstawie istniejącego raportu i koreferatu.
Ponadto E. B. i J. B. stwierdzili, że część nieruchomości budynkowej inwestora i skarżących stanowi jeden wspólny obiekt budowlany, pod względem konstrukcyjnym, z funkcją mieszkalno-usługową. Takie usytuowanie nieruchomości skarżących, a szczególnie ścisłe powiązanie nieruchomości inwestora i skarżących w żadnym razie nie pozwalają stwierdzić, że najbliższa zabudowa znajduje się w odległości 40m od terenu zakładu. Zdaniem skarżących w niniejszej sprawie zachodzi konieczność skorzystania z instytucji biegłego, a inwestor nie ma już decydującego głosu w kwestii ostatecznej wersji raportu. Za przejaw manipulacji i matactwa uznali niemożność kontynuowania przez Kolegium postępowania wyjaśniającego i stwierdzenie, że charakterystyki przedsięwzięcia przedstawione w raporcie i ostatnio przez inwestora nie są spójne. Według ustaleń "koreferatu", opartych na tych samych danych, których użyto w raporcie, w zakresie emisji substancji do powietrza i hałasu oddziaływanie projektowanego zakładu będzie ponadnormatywne i będzie wykraczać poza nieruchomości, które są we władaniu inwestora. Nastąpi więc pogorszenie warunków zamieszkania w sąsiedztwie zakładu, co czyni przedsięwzięcie niezgodnym z planem miejscowym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w kwestionowanym postanowieniu.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny podał, że stosownie do postanowień art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednim wyroku.
Na wstępie Sąd wyjaśnił, że w rozpoznawanej materii nastąpiła zmiana stanu prawnego, mianowicie kontrolowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienie Starosty Świdnickiego z dnia [...] kwietnia 2006r. dotyczące uzgodnień środowiskowych zostało wydane w ramach procedury oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia przeprowadzonej na podstawie regulacji znajdującej się w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (t.jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.). Od 15 listopada 2008 r. procedura oceny oddziaływania na środowisko została wyodrębniona do autonomicznego aktu prawnego i znalazła się w ustawie z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227). Mając jednak na względzie charakter postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego postanowienia z prawem wziął pod uwagę stan prawny obowiązujący w dniu jego wydawania, a zatem regulację ustawową zawartą w ustawie Prawo ochrony środowiska.
Sąd podzielił stanowisko Kolegium i uznał, iż w niniejszej sprawie organ I instancji winien ponownie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, albowiem Starosta pozytywnie zaopiniował realizację inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania bazy obrotu rolnego GS na Zakład [...] w M., bez należytego ustalenia stanu faktycznego. Starosta podjął w rezultacie rozstrzygnięcie nie dysponując kompletnym materiałem dowodowym i opierając się na zapisach sporządzonego w niniejszej sprawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który miał charakter ogólnikowy i nie pozwalał na obiektywną ocenę oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Organ współdziałający nie mógł przede wszystkim dysponując takim materiałem dowodowym określić, czy zamierzone przedsięwzięcie będzie oddziaływać na elementy środowiska sąsiednich nieruchomości i czy oddziaływanie to będzie ewentualnie powodować uciążliwości wobec sąsiednich terenów mieszkalnych, pogarszając tym samym warunki zamieszkania, zwłaszcza w odniesieniu do takich elementów, jak hałas czy zanieczyszczenie powietrza.
W ocenie Sądu Wojewódzkiego organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż organ I instancji w sposób niedostateczny wyjaśnił okoliczności stanu faktycznego sprawy, spowodowane niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, czym naruszył postanowienia art. 7, 77 § 1 i 80 kpa.
Za niezasadne Sąd Wojewódzki uznał zarzuty dotyczące kwestii umorzenia postępowania głównego i naruszenia zakazu reformationis in peius.
W konsekwencji, kierując się treścią art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył radca prawny J. B., działający w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik E. B..
W ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wyrokowi zarzucono:
I. Naruszenie art. 141 § 4, art. 133 § 1 p.p.s.a, szczególnie: art. 153 p.p.s.a. w zw. z art.174 pkt 2 p.p.s.a, i art. 1 § 2 p.p.s.a., w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i § 4, art. 78 § 1, art. 80, art. 105 § 1, art. 106 § 1, art. 107 § 1 i § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a., w zw. z art. 83 ust 1, art. 48 ust. 1 i art. 90 ustawy Prawo budowlane
z powodu:
1) niezastosowania się przez Sąd, ani przez organ do oceny prawnej i wskazań NSA w Warszawie, sygn. akt: II OSK 1650/07 (wcześniej: sygn. akt: III SA/Wr 495/06) wyrażonych w uzasadnieniach obu wyroków, co do dalszego postępowania - w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań, pod względem wymagań higienicznych i sanitarnych,
2) nieuwzględnienia przez Sąd, ani przez organ, prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy, wynikającego z raportu inwestora z 2007r. oraz z koreferatu do raportu, które powinny być przedmiotem oceny i stanowić podstawę, do wydania zaskarżonego wyroku,
3) niewykonania przez Sąd, ani przez organ, koniecznej oceny raportu inwestora z 2007r. oraz koreferatu do raportu, - pod względem uciążliwości spornej inwestycji dla środowiska, i jej niezgodności z planem miejscowym, przy czym wcześniej WSA we Wrocławiu, przyjął w poczet dowodów w/w dokumenty, które były przedmiotem oceny, również oceny NSA w Warszawie i stanowiły dla nich podstawę do wydania ich rozstrzygnięć.
Skarżąc wskazali, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd, a wcześniej organ, w całości pominęli orzeczenia WSA we Wrocławiu, oraz NSA w Warszawie, o istotnym znaczeniu dla prawidłowego rozstrzygnięcia tej sprawy i nie zastosowali się do wskazań co do dalszego postępowania w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań, pod względem wymagań higienicznych i sanitarnych oraz w przedmiocie samowoli budowlanej.
Zakwestionowano stanowisko Sądu, że nie można było stwierdzić, iż sporna inwestycja jest niezgodna z planem miejscowym w sytuacji udowodnionego – zdaniem skarżących – przekroczenia norm hałasu. Ustalenie negatywnej przesłanki dla realizacji spornej inwestycji, nastąpiło w toku postępowania administracyjnego, przy zastosowaniu specjalistycznych dokumentów, a mianowicie ściśle na podstawie danych liczbowych z raportu inwestora z 2007r., sporządzonego z udziałem rzeczoznawcy oraz na podstawie koreferatu do tego raportu.
Skarżący stwierdzili, że nie wyrażają zgody na to, aby na obecnym etapie postępowania stwarzać inwestorowi możliwość modyfikacji raportu
Skarżący podtrzymali dodatkowo zarzut, że wszystkie sporne rozstrzygnięcia organów l i II instancji, ewidentnie stoją w kolizji z przepisami Prawa ochrony środowiska, miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz Prawa budowlanego wobec udowodnienia przez stronę, że inwestor wykonał roboty budowlane na zasadzie samowoli budowlanej.
II. Naruszenie art. 1 § 2 p.p.s.a., art. 3 § 1, art. 141 § 4 zd.1, art. 133 § 1, art 134 § 1, szczególnie art. 153 p.p.s.a., w zw. z art. 174 pkt. 2 p.p.s.a , w zw. z § 2 pkt 3 i 4 oraz §7(9) pkt 1 i 3 uchwały nr XXXI/185/05 Rady Gminy Marcinowicie z dnia 23 września 2005r., w sprawie: miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m. M., w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i § 4, art. 78 § 1, art. 80, art. 105 § 1, art. 106 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a., - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, z powodu:
1) wydania zaskarżonego wyroku, z naruszeniem przepisów planu miejscowego, poprzez niezastosowanie się przez Sąd, a wcześniej przez organy, do ocen prawnych i wskazań sądów wrocławskich, sądów warszawskich, wydanych na użytek tej sprawy,
2) uznania, że zarzut skarżących, sprecyzowany na podstawie istotnych danych z raportu inwestora z 2007r., i tych samych danych z koreferatu do tego raportu, wcześniej objętych oceną sądową, wymaga dalszych wyjaśnień, w przedmiocie: uciążliwości planowanej inwestycji, pod względem przekroczenia norm hałasu, w tym niezgodności inwestycji z planem miejscowym, a szczególnie wymaga modyfikacji raportu, ponieważ w toku postępowania inwestor złożył nowe materiały, które nie są spójne z jego raportem.
3) niezapewnienia stronie procedury sądowej zgodnie z wymogami
sprawiedliwości, z przyczyn wymienionych wyżej, w tym niezagwarantowania
skarżącym prawa do bezstronnego sądu wobec przyzwolenia inwestorowi na dokonanie modyfikacji jego raportu z 2007r. z naruszeniem art. 153 p.p.s.a.
Według skarżących Sąd nie dokonał należytej kontroli legalności zaskarżonego orzeczenia skoro nie dostrzegł naruszeń prawa przez organ administracji, które powinny skutkować uchyleniem decyzji organów obu instancji i umorzeniem postępowania.
III. Naruszenie art. 106 § 3, 4 i § 5 p.p.s.a., art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 135 p.p.s.a., szczególnie: art. 153 p.p.s.a., art. 1 § 2 p.p,s.a w zw. z art 174 pkt 2 p.p.s.a, w zw z art. 228, art. 229, art. 230, art. 231, art. 232, art. 244 § 1, art. 245 i art. 250, k.p.c. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 76 , art. 77 § 1 i §4, art. 78 § 1, art. 80, art. 105 § 1, art. 106 § 1, art. 107 § 1 i § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a., w związku z art. 83 ust 1, art. 48 ust. 1 i art. 90 ustawy Prawo. budowlane, - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, z powodu:
1) zaniechania przez Sąd, zwłaszcza przez organ przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z pisemnej opinii Instytutu Inżynierii Środowiska Politechniki Warszawskiej w Warszawie, w celu ustosunkowania się do stwierdzonych rozbieżności pomiędzy raportem a koreferatem, w zakresie ustaleń przekroczenia norm hałasu, z uwzględnieniem zgromadzonych dokumentów w aktach sprawy, w tym ustalenia, czy ewentualna emisja czynników szkodliwych będzie wykraczać poza granice nieruchomości inwestora, a nadto w celu udzielenia odpowiedzi czy ostatni uszczegółowiony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, polegającego na budowie pn. "Zakładu [...] w M." sporządzony przez biegłą mgr inż. U. P. z marca 2006r. z późniejszą korektą, jest zgodny z art. 52 ustawy - Prawo ochrony środowiska, ewentualnie o wskazanie istotnych uchybień formalnych i merytorycznych tego raportu.
2) zaniechania przez Sąd, zwłaszcza przez organ, przeprowadzenia dowodów uzupełniających, z akt sądowo - administracyjnych, sygn. akt: II OSK 1650/07, (wcześniej III SA/Wr 495/06) w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań, zaś szczególnie z powodu nie wzięcia pod uwagę ocen prawnych i wskazań wynikających z obu tych wyroków, a w konsekwencji wydanie wyroku na podstawie niepełnych akt sądowo-administracyjnych, z pominięciem wielu istotnych faktów i dowodów zgromadzonych w sprawie,
3) zaniechania przez Sąd, zwłaszcza przez organ, przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z pisemnej opinii Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budowlanych Oddział Warszawski, w celu sporządzenia opinii budowlanej, na podstawie udostępnionych akt postępowań administracyjnych, przedłożonych akt śledztwa, dokumentacji obiektu w posiadaniu inwestora oraz oględzin obiektu, w przedmiocie wyjaśnienia, czy wykonane przez inwestora wszystkie prace mieściły się w definicji remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane, czy też były one nowymi pracami budowlanymi,
4) uznania przez Sąd, że organ odwoławczy, prawidłowo uchylił postanowienie organu l instancji, w celu umożliwienia inwestorowi dokonania modyfikacji jego raportu z 2007r., wbrew ocenie prawnej i wskazaniom sądów wyrażonym w uzasadnieniach ich wyroków, co do dalszego postępowania, w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań, w tym z powodu uznania przez organ odwoławczy, że raport jest zbyt ogólny, aby na jego podstawie można dokonać oceny uciążliwości przedsięwzięcia na środowisko, zwłaszcza dlatego, że inwestor w toku postępowania złożył nowe materiały i dowody, które nie są spójne z istniejącym raportem.
Według skarżących nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających skutkowało wydaniem orzeczenia na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji niewłaściwie zastosowanego prawa materialnego.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik zawarł szeroką krytykę działania organów administracji w tej sprawie, podając w szczególności, że oddalenie skargi przez Sąd godzi w porządek prawny demokratycznego państwa prawa i wymiaru sprawiedliwości, narusza zasadę równości wobec prawa i zasadę sprawiedliwego sądu.
Wskazał ponadto na samowolny charakter przeprowadzonych przez inwestora prac budowlanych i stwierdził, że skarżący mają interes prawny, aby domagać
się rozpoznania sprawy samowoli budowlanej, a jednoczenie mają interes prawny, aby dochodzić umorzenia wszystkich postępowań, wobec wykonania przez inwestora robót budowlanych niezgodnie z prawem (samowola), w tym niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W dalszej części uzasadnienia autor skargi kasacyjnej poczynił szeroki wywód odnoszący się do samowoli budowlanej i konieczności orzeczenia o nakazie rozbiórki realizowanego obiektu budowlanego. Wskazał przy tym na niedopuszczalność wydania pozwolenia na budowę w sytuacji gdy roboty budowlany zostały rozpoczęte.
Zaznaczył również, że inwestor naruszył porządek prawny pod względem wymogów zachowania ładu przestrzennego, wymagań ochrony środowiska w zakresie m.in. emisji hałasu i czystości powietrza. Dowodem na to jest koreferat biegłego, a nadto wypis z planu miejscowego z dnia 1 marca 2006r.
Według pełnomocnika prowadzenie postępowania środowiskowego dla inwestycji już wybudowanej, na zasadzie samowoli budowlanej, jeszcze przed uchwaleniem planu miejscowego, jest sprzeczne z prawem i powinno być umorzone. Zaznaczył, że inwestycja nie zapewnia skarżącym poszanowania ich uzasadnionych interesów w zakresie higieny i ochrony zdrowia przed uciążliwościami hałasu oraz zanieczyszczeniami powietrza. Zrealizowanie inwestycji produkcyjnej pozbawi skarżących prawidłowego korzystania ze swoich nieruchomości gruntowych i budynkowych, wbrew potrzebom gospodarstwa rolnego skarżących, m. in. stworzy przeszkodę do dalszego korzystania ze służebności gruntowej i utrudni dojazd do obiektów gospodarczych należących do skarżących.
Na zakończenie autor skargi kasacyjnej podkreślił, że nie ma podstawy, aby z inicjatywy inwestora kierować sprawę do ponownego rozpoznania i nie ma uzasadnienia dla przyjmowania nowych dowodów i materiałów, a rozpoznanie sprawy powinno nastąpić na bazie istniejącego raportu i dokumentu w postaci koreferatu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania sądowego, która w niniejszej sprawie nie występuje.
Zasadniczo skarga kasacyjna oparta została na podstawie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., aczkolwiek zawarto w niej również zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia i zasadnie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., przy czym w uzasadnieniu wyroku w sposób wyczerpujący przedstawił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Natomiast zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej nie odnoszą się do istotnych treści zaskarżonego wyroku, lecz do zagadnień występujących w różnych odrębnych postępowaniach administracyjnych, toczących się w związku z przedmiotową inwestycją. Zaznaczyć zatem należy, że przedmiotem oceny Sądu Wojewódzkiego było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które po ponownym rozpoznaniu zażalenia uchyliło postanowienie Starosty z [...] kwietnia 2006r. o pozytywnym zaopiniowaniu realizacji oznaczonej inwestycji. Zarówno SKO, jak też Sąd Wojewódzki słusznie zwróciły uwagę w wydanych orzeczeniach na wynikające z art. 153 p.p.s.a. związanie oceną prawną i wskazaniami wyrażanymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 2007r. (sygn. akt II SA/Wr 691/06).
Rozpoznając niniejszą sprawę po raz drugi Sąd Wojewódzki zaakceptował rozstrzygnięcie organu odwoławczego, który wykazał przeszkody do dalszego prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i merytorycznego końcowego orzeczenia w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
Zaznaczyć należy, że SKO w wydanym postanowieniu przedstawiło pełną, wnikliwą i przekonującą argumentację co do tego, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie, co w świetle art. 138 § 2 kpa czyniło zasadnym uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Przede wszystkim należy podkreślić, że SKO podjęło działania w celu uzupełnienia materiału dowodowego, a następnie oceniło zebrane dowody zgodnie z regułami wynikającymi z obowiązującej procedury. Rzetelna analiza dokumentacji wykazała, że sporządzony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zawiera wnioski, które nie zostały w pełni udokumentowane, a co podniesione było przez skarżących w przedstawianym przez nich koreferacie do raportu. Kolegium stwierdziło również, że zbyt ogólnikowa treść raportu uniemożliwiła ocenę oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko oraz, że zawarta w nim charakterystyka przedsięwzięcia nie jest spójna z opisem zamierzenia inwestycyjnego dokonanym w toku postępowania przez wnioskodawcę.
Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że inwestor zmodyfikował i uszczegółowił parametry planowanej inwestycji, co w konsekwencji prowadziło do konieczności aneksowania raportu. Jednocześnie organ wskazał na zależność niniejszego postępowania od równolegle prowadzonych spraw w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację spornego przedsięwzięcia, w których również powstała potrzeba uzupełnienia raportu. Wskazano przy tym, że skoro obowiązek sporządzenia raportu nałożony został przez organ prowadzący postępowanie główne, to tylko ten organ może dokonać jego weryfikacji.
Podkreślono, że postępowanie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia nie jest postępowaniem samodzielnym i z tego powodu organ uzgadniający nie może inicjować uzupełnienia raportu, lecz musi go otrzymać w formie ostatecznej od organu właściwego.
W świetle powyższej argumentacji za nietrafny należało uznać zarzut skargi kasacyjnej, według którego organ odwoławczy, a następnie Sąd, powinny dokonać ustaleń faktycznych na podstawie pierwotnego raportu oraz koreferatu przedstawionego przez stronę skarżącą.
W szczególności trzeba podkreślić, że strona skarżąca niezasadnie zakwestionowała potrzebę uzupełnienia i zaktualizowania materiału dowodowego, stosownie do uczynionej przez inwestora modyfikacji przedsięwzięcia. Niewątpliwie w niniejszej sprawie rzeczą organów administracji było uwzględnienie aktualnego stanu rzeczy w momencie orzekania, a nie tylko rozstrzyganie według okoliczności istniejących w dacie złożenia wniosku.
W kontekście powyższych uwag całkowicie chybionym okazał się zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 106 § 3 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia w postępowaniu sądowym dowodów wskazanych w skardze kasacyjnej. Skoro Sąd Wojewódzki zaakceptował stanowisko organu odwoławczego co do potrzeby przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji, to niecelowym było aby równocześnie Sąd uzupełniał materiał dowodowy w ramach postępowania sądowego.
Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Taki charakter postępowania sądowoadministracyjnego przesądza o tym, że Sąd nie ustala stanu faktycznego w sprawie i nie zastępuje organu w rozstrzyganiu merytorycznym, lecz ocenia legalność zaskarżonego aktu na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych.
Przewidziane w art. 106 § 3 p.p.s.a. uzupełniające postępowanie dowodowe dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy określony dowód ma postać dokumentu i pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu.
Wobec powyższego brak było podstaw do przeprowadzenia przez Sąd Wojewódzki dowodów, o których mowa w skardze kasacyjnej.
Całkowicie nietrafne okazały się również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Niezasadnie bowiem autor skargi kasacyjnej podniósł, że organ odwoławczy oraz Sąd Wojewódzki naruszyły art. 153 p.p.s.a. przez to, że orzekając w niniejszej sprawie nie zastosowały się do ocen prawnych i wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2008r. (sygn. akt II OSK 1650/07) i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 lipca 2007r. (sygn. akt III SA/Wr 495/06), wydanych w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Zaznaczyć należy, że przepis art. 153 p.p.s.a. ma zastosowanie tylko w postępowaniu toczącym się w sprawie tożsamej pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Tymczasem powołana przez autora skargi kasacyjnej sprawa o sygn. II OSK 1650/07 dotyczy uzgodnień dokonywanych w innym zakresie i przez inny organ, a ponadto dotyczy innego etapu postępowania.
Jak już zaznaczono wyżej w rozpoznawanej sprawie moc wiążącą miał natomiast wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2007r. (sygn. akt II SA/Wr 691/06).
Właśnie w tym wyroku przesądzone zostały prawomocnie zagadnienia, które autor skargi kasacyjnej uczynił przedmiotem zarzutów. Sąd Wojewódzki w wymienionym wyroku, ustosunkowując się do skargi wskazał, że kwestie dotyczące zgodności z prawem decyzji o warunkach zabudowy, bądź decyzji podjętych w sprawie samowoli budowlanej pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
Jako bezzasadny uznał Sąd zarzut podnoszący konieczność umorzenia postępowania uzgodnieniowego i wyjaśnił, że postępowanie uzgodnieniowe dzieli byt prawny postępowania głównego, a nie odwrotnie. Organ ochrony środowiska, jako organ współdziałający, nie był uprawniony do umorzenia postępowania stanowiącego część sprawy w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, prowadzonej przez inny organ administracji.
Mimo powyższego stanowiska, wyrażonego w prawomocnym wyroku, strona skarżąca ponowiła zarzut co do potrzeby umorzenia całego postępowania prowadzonego w zakresie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację spornego przedsięwzięcia.
Niezależnie od oceny zawartej w pierwszym wyroku, Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie dokonał kontroli legalności postanowień wydanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i Starostę w zakresie uzgodnień. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. był więc związany granicami danej sprawy i nie mógł orzekać w innej odrębnej sprawie. Tej prawidłowej oceny Sądu pierwszej instancji nie mogła podważyć argumentacja zawarta w rozpoznawanej skardze kasacyjnej.
Całkowicie nietrafny był też zarzut dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, albowiem Sąd Wojewódzki nie dokonywał oceny w tym zakresie.
Stanowisko organu odwoławczego, a następnie Sądu pierwszej instancji potwierdziło potrzebę przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego, celem ustalenia stanu faktycznego sprawy. Na takim etapie postępowania nie było więc możliwe dokonywanie przez Sąd oceny na gruncie prawa materialnego. Dlatego przedwczesny był wywód skargi kasacyjnej co do tego, jaka regulacja materialnoprawna powinna być uwzględniona przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło