II SA/Kr 497/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie : NSA Izabela Dobosz WSA Piotr Głowacki (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi M. B. i J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu zamurowania otworu okiennego skargę oddala. Sygn. IISA/Kr497/06 Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] roku, znak [...], wydaną na podstawie art.51 w związku z art. 51 ust.4 Ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr 89 poz. 414 wraz z późn. zmianami) , art. 104 k.p.a., oraz art.4 ust.1 Ustawy o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz miejskich stref usług publicznych (Dz.U. nr 141 poz. 692 z dn. 24.11.1995) nakazał J. K. i M. B. zamurowanie otworu okiennego na I piętrze (mieszkalne poddasze) budynku przy ul. [...] w ścianie południowej w terminie do [...] r. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że umieszczenie otworu okiennego w granicy działki stanowi naruszenie warunków technicznych, jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, obowiązujące zarówno w chwili wydania tej decyzji, jak i przed jej wydaniem. Ponadto, organ podniósł, że właścicielki budynku przy ul. [...] nie przedstawiły dowodów, że otwory te zostały wykonane legalnie. Od powyższej decyzji w dniu [...] r. J. K. i M. B. wniosły odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Decyzją z dnia [...] roku, znak [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art.81 w związku z art.83 ust.2 Ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr 89 poz. 414 wraz z późn. zmianami), i art. 138 §1 p.1 Ustawy z dnia 14.07.1960 k.p.a. (tekst jednolity - Dz.U. z 1980r. nr 9 poz.26 z późn. zmianami) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podtrzymując argumentację organu I instancji, wskazując jednocześnie, że wykonanie nakazanych robót, tj. zamurowania otworu okiennego pozwoli na doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa. Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego J. K. i M. B. złożyły skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, podnosząc, że budynek przy ul. [...] został zbudowany w latach 1930-1932, i według ich wiedzy od samego początku posiadał otwór okienny w pokoju mieszkalnym na poddaszu od strony południowej i nigdy nie był on zamurowany. Wyrokiem z dnia [...] roku, sygn. akt [...], Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na podstawie art.22 ust.1 i ust.2 pkt.3 oraz 55 ust.1 Ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. z 1995r. nr 74 poz. 368) uchylił zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organy administracji publicznej nie zapewniły stronom czynnego udziału w postępowaniu, bowiem, jak wynikało z akt sprawy, nie ustalono następców prawnych właścicielki budynku przy ul. [...], dokonując jednocześnie bez ich udziału oględzin przedmiotowej nieruchomości i na ich podstawie sporządzono protokół, który posłużył jako podstawa rozstrzygnięć w obu instancjach. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy muszą ustalić niebudzący wątpliwości stan faktyczny i przedstawić go w należycie sporządzonym uzasadnieniu. Decyzją z dnia [...] roku, [...], działając na podstawie art. 103 ust.2, art.80 ust.2 pkt.1, oraz art.83 ust.1 Ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr 89 poz. 414) wraz z późn. zmianami, art.37 ust.1 pkt.2 Ustawy z dnia 24 października 1974 Prawo Budowlane (Dz.U. nr 89 poz. 414 z późn. zmianami), art. 104 k.p.a., Powiaty Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wydania nakazu zamurowania otworu okiennego na I piętrze (poddasze mieszkalne) w budynku przy ul. [...] w ścianie szczytowej od strony południowej. W uzasadnieniu organ podniósł, że przedłożony przez strony materiał dowodowy nie pozwolił w sposób jednoznaczny ustalić prawdy obiektywnej, co do istnienia otworu okiennego przed [...] rokiem, jednocześnie organ nie znalazł podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 37 ust.1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo Budowlane, oraz obowiązującego wówczas Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, jako że przewidziane przepisami powyższego rozporządzenia odległości między budynkiem przy ul. [...] a budynkiem sąsiednim od strony południowej były zachowane. Od powyższej decyzji pismem z dniu [...] r. G. i S. W. na podstawie art. 127 k.p.a. wnieśli odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnosząc o uchylenie powyższej decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy przez nakazanie zamurowania otworu okiennego na I piętrze budynku przy [...] w ścianie szczytowej od strony południowej, podnosząc w uzasadnieniu, że o wybudowaniu niezgodnie z przepisami przedmiotowego okna dowodnie świadczą cytowane w zaskarżonej decyzji wyroki sądów powszechnych, których podstawą jest uznanie bezprawności działania osób wybijających okno w ścianie szczytowej, jednocześnie skarżący podnieśli, że właściciel jednej nieruchomości utrudnia lub ogranicza możliwość zabudowy w analogiczny sposób sąsiedniej działki. Decyzją z dnia [...] roku, znak [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 138 §2 i art. 104 k.p.a. w związku z art. 81 ust.2 i art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo Budowlane, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie §12 pkt.2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 1980r. nr 17 poz.62) nie ma w niej zastosowania, bowiem zgodnie z §12 pkt.1, przepis ten znajduje zastosowanie do budynków bez otworów okiennych od strony sąsiednich zabudowań. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że wykonanie otworu okiennego bez pozwolenia na budowę nie jest budową w rozumieniu art. 3 ust.6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane. Od powyższej decyzji J. K. i M. B. złożyły skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie, zarzucając błędną interpretację §12 pkt.2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r., oraz pojęcia "budowy" określonego w art.3 pkt.6 ustawy Prawo Budowlane z 1994r. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] roku. Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2005 roku, sygn. akt IISA/Kr2990/01, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję. W opinii Sądu, nie zostały spełnione przesłanki z art. 138 §2 k.p.a., na podstawie którego organ odwoławczy wydał tzw. decyzję kasacyjną. Jednocześnie Sąd zauważył, że w sytuacji, gdy organ II instancji stał na stanowisku, że powołana przez organ I instancji podstawa prawna decyzji jest wadliwa, to fakt ten również nie stanowił wystarczającej przyczyny zastosowania art. 138 §2 k.p.a. Pismem z dnia [...] roku do [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] G. i S. W. wnieśli o uzupełnienie postępowania dowodowego w oparciu o art. 136 k.p.a. oraz wydanie decyzji ostatecznej. Decyzją z dnia [...] roku, znak [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] działając w oparciu o art. 138 §1 pkt.2 oraz art. 104 k.p.a., art. 80 ust.2 pkt.2 i art. 83 ust.2 ustawy Prawo Budowlane z 7 lipca 1994r. uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] r. nakazując właścicielkom budynku J. K. i M. B. zamurowanie otworu okiennego na pierwszym piętrze budynku mieszkalnego przy ul. [...]w terminie do [...] roku. W uzasadnieniu organ uznał za mało wiarygodne zeznania J. K. i M. B. w zakresie, w jakim utrzymywały one, że otwór okienny w budynku przy ul. [...] istniał nieprzerwanie od 1932 r., przyjmując za prawdziwe wyjaśnienia S. W. oraz przedstawioną przez niego fotografię przedmiotowego budynku z [...] roku, z których wynika, że otwór okienny był zamurowany. W konkluzji organ stwierdził, że otwór okienny został wykonany najprawdopodobniej między [...] rokiem, zaznaczając zarazem, że dokładna data jego powstania nie ma znaczenia, bowiem skoro warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki z 1980r. i 1994r. nie dopuszczały istnienia jakichkolwiek otworów w ścianie budynku od strony sąsiedniej działki, zlokalizowanego w odległości 3 metrów od granicy, to tym bardziej zakaz taki obowiązuje w sytuacji, gdy w przypadkach wyjątkowych przepisy zezwalają pod pewnymi warunkami na zbliżenie budynku na odległość mniejszą niż 3 metry. Od powyższej decyzji J. K. i M. B. złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, a także o wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji organu II instancji. W uzasadnieniu skarżące zarzuciły naruszenie art.51 ust.1 pkt.2 w związku z art.51 ust.7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie jako podstawy prawnej decyzji nakazującej im zamurowanie otworu okiennego przy ul. [...] w terminie do [...] roku. W opinii skarżących istnieje ustawowy nakaz stosowania przepisów dotychczasowych w stosunku do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (art. 103 ust.2 tej ustawy), a więc m.in. art.37 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo Budowlane, i w rezultacie nieprawidłowego zastosowania powyższych przepisów ustawy Prawo Budowlane z 1994r. doszło do stwierdzenia braku możliwości legalizacji przedmiotowego okna. Ponadto skarżące zarzuciły decyzji naruszenie art.80, art.136 i art.7 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów zebranych przez organ I instancji polegające na uznaniu za wiarygodne zeznań G. i S. W. co do faktu i terminu ponownego wykonania otworu okiennego przez skarżące, pomimo stwierdzenia przez organ w decyzji z dnia [...] r., że przedłożony materiał dowodowy nie pozwala organowi ustalić prawdę obiektywną i orzec co do istoty sprawy bez przeprowadzenia z urzędu uzupełniającego postępowania dowodowego w tym zakresie, co oznacza brak realizacji przez organ II instancji zasady prawdy obiektywnej. Skarżące zarzuciły również naruszenie §12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jaki powinny odpowiadać budynki przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten nie dopuszcza jakichkolwiek otworów w ścianie budynku od strony sąsiedniej działki zlokalizowanego w odległości 3 metrów od granicy, a w szczególności gdy odległość między budynkiem skarżących przy ul. [...], a budynkiem Państwa W. przy ul. [...] wynosi około 10 metrów. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz 1270 z późn. zmianami, dalej oznaczonej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z treścią art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Art.145 cytowanej ustawy wymienia przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji, stwierdzenia jej nieważności, lub stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa. Zgodnie z dyspozycją art.151 p.p.s.a. Sąd oddala skargę w przypadku braku podstaw do jej uwzględnienia. W ocenie Sądu nie zachodzą powoływane przez skarżące przesłanki do stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego przy wydaniu decyzji przez organ II instancji i z tego powodu skarga nie może odnieść skutku. Zasadnie organ odwoławczy przyjął za podstawę prawną rozstrzygnięcia art.51 ust.1 pkt.2 w związku z art.51 ust.7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane. Przewidziane tam przepisy stosuje się co do zasady w okresie ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, niemniej jednak zgodnie z dyspozycją art.51 ust.7 przepis ten znajduje zastosowanie również do robót budowlanych już zakończonych. Nie mają także racji skarżące gdy podnoszą konieczność oparcia kontestowanej decyzji w przepisach ustawy Prawo Budowlane z 1974 roku, bowiem odesłanie z art.103 ust.2 obecnie obowiązującej ustawy odnosi się do decyzji wydanych na podstawie jej art. 48, t. j. nakazu rozbiórki, który w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania. Sąd podziela ustalenia faktyczne dokonane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w zakresie w jakim odnoszą się do daty ponownego wykonania otworu okiennego na I piętrze w ścianie południowej budynku przy ul. [...] w [...] uznając , że nie przekraczają one granic swobodnej oceny dowodów i nie są dowolne. W myśli powyższych ustaleń, można jedynie przyjąć, że otwór okienny w budynku przy ul. [...] został ponownie wykonany nie później niż w [...] r. Należy również podzielić ocenę organu odwoławczego, że ustalenie dokładnej daty powstania otworu okiennego nie ma w tej sprawie kluczowego znaczenia, gdyż przepisy określające warunki, jakim powinny odpowiadać budynki, określone w odpowiednich rozporządzeniach, obowiązujących w czasie, w którym ponownie wybito otwór okienny, nie różniły się w zakresie dopuszczalności istnienia jakichkolwiek otworów w ścianie budynku od strony sąsiedniej działki, zlokalizowanego w odległości 3 metrów od jej granicy. W konsekwencji należy uznać, że zasada ta, zgodnie z argumentacją a minori ad maius, ma tym bardziej zastosowanie do budynku zlokalizowanego w granicy sąsiedniej działki. Przyjąć zatem należy , że ustalona w toku postępowania dziesięciometrowa odległość między budynkiem stanowiącym własność skarżących, a budynkiem przy ul. [...], nie usprawiedliwia w świetle §12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. istnienia otworu okiennego w ścianie od granicy sąsiedniej działki. Na marginesie powyższych rozważań należy nadmienić, że w oparciu o obecnie obowiązujące przepisy, regulujące tę kwestię, wymagane jest zachowanie takich samych odległości. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił , za podstawę rozstrzygnięcia przyjmując art. 151 p.p.s.a.