I SA/Wa 208/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. i M. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. R. i M. R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji mienia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. M. R. i M. R. wnioskiem z dnia 2 marca 2009 r. wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. nr [...] stwierdzającą, że część nieruchomości położonej w miejscowości D., gmina K., oznaczonej geodezyjnie: obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...] o pow. [...] ha, działka nr [...] o pow. [...] ha, działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej na dzień 31 grudnia 1998 r. fragment drogi nr [...] o przebiegu [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się z mocy prawa własnością Powiatu K., jako grunt zajęty pod drogę publiczną – drogę powiatową. W uzasadnieniu wniosku skarżący podali, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnią córką. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód uzyskiwany przez nich z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł. Ponadto wnioskodawcy ujawnili, że posiadają majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Nadto wezwaniem z dnia 12 marca 2009 r. skarżący zobowiązani zostali do nadesłania dodatkowych dokumentów, to jest zaświadczenia o wysokości dochodu uzyskanego przez nich w roku podatkowym 2007 lub 2008, zaświadczenia z urzędu gminy stwierdzającego wielkość posiadanych przez nich nieruchomości, w tym nieruchomości rolnych oraz wskazania jaki dochód gospodarstwo to przynosi, jak również do nadesłania dokumentów potwierdzających wysokość kredytów ze wskazaniem celu i okresu na jaki zostały zaciągnięte oraz podania wysokości rat. W odpowiedzi na wezwanie w piśmie z dnia 22 marca 2009 r. M. i M. R. oświadczyli, że ciążą na nich następujące zobowiązania: kredyt hipoteczny w wysokości [...], kredyty gotówkowe w kwocie [...] zł. Podali również, że są posiadaczami kart kredytowych z limitem [...] zł. Ponadto wyjaśnili, że w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego ponoszą wiele innych opłat – z tytułu ubezpieczenia KRUS w wysokości [...] zł rocznie, podatku rolnego i spółki wodnej w wysokości [...] zł, zakupu nawozów i środków ochrony roślin w wysokości [...] zł, kosztów wynajmu sprzętu – [...] zł, zakupu paliwa [...] zł rocznie i ubezpieczenia budynków [...] zł rocznie. Powyższy wniosek rozpoznany został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 kwietnia 2009 r., którym odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od powyższego postanowienia M. i M. R., pismem z dnia 11 maja 2009 r., wnieśli sprzeciw. W złożonym sprzeciwie skarżący podnieśli, że ich gospodarstwo jest zadłużone i mają dużo opłat. Wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego z dnia 29 kwietnia 2009 r. utraciło moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) od postanowienia referendarza sądowego wnosi się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw – w niniejszej sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z art. 260 powołanej ustawy, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie taka sytuacja ma miejsce. Prawo pomocy, zgodnie z art. 243 § 1 tej ustawy, może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 252 § 1 i 2 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Stosownie do treści art. 255 powołanej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1–3 powołanej ustawy). W świetle treści art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, o ile wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 powołanej ustawy wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawcy jako osoby zainteresowane winni wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Oceniając przedstawioną przez wnioskodawców sytuację majątkową stwierdzić należy, że nie daje ona podstaw do uwzględnienia zgłoszonego przez nich wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący argumentują, że niski dochód jaki mają co miesiąc do dyspozycji oraz ciążące na nich zobowiązania kredytowe nie pozwalają im na opłacenie kosztów sądowych. W ocenie Sądu przedstawione przez wnioskodawców powody ewentualnego zwolnienia skłaniają do odmiennych wniosków. Bezspornym jest, że przed podjęciem decyzji kredytowej, banki dokonują oceny zdolności kredytowej zainteresowanego i nie udzielą kredytu, jeżeli uznają, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie daje gwarancji spłaty przez niego pożyczki. Podobne kryteria oceny mają zastosowanie do posiadaczy kart kredytowych. Skoro więc na dzień rozpoznania wniosku o przyznanie prawo pomocy M. i M. R. mają do spłaty co najmniej cztery kredyty ([...]), kredytodawcy przyznając im pożyczki musieli uznać, że z uzyskiwanego przez wnioskodawców dochodu w wysokości miesięcznej [...] zł mogą wymienione kredyty spłacać. Z nadesłanej przez skarżących dokumentacji również nie wynika, że zalegają oni ze spłatą przyznanych im kredytów. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawcy nie złożyli wszystkich żądanych dokumentów i oświadczeń, niezbędnych do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, a tym samym nie wykazali zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu, M. i M. R. nie wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ani nie wykazali, iż nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wątpliwości dotyczące sytuacji majątkowej wnioskodawców nie zostały zatem wyjaśnione w stopniu pozwalającym na przyznanie im przez Sąd prawa pomocy, a to oznacza, że nie wykazano, by spełniona została przesłanka z art. 246 § 1 powołanej wyżej ustawy. Z powyższych względów, na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.