IV SA/Wa 2280/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie Asesor WSA Marta Laskowska, Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2008 r. sprawy ze skarg J. i L. J., B. P., S. S., J. i G. S., H. S., L. S., N. F., M. C., A. L., H. M., H. P., A. i M. P., J. i R. Z., M. i P. Z., J. i H. B., H. i J. M., A. i L. P., A. L., J. i K. N. i E. L. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. odrzuca skargi M. C., H. P. oraz A. i M. P. 2. uchyla zaskarżone postanowienie w części dotyczącej umorzenia postępowania odwoławczego w stosunku do J. i L. J., B. P., S. S., J. i G. S., H. S., L. S., N. F., A. L., H. M., J. i R. Z., M. i P. Z., J. i H. B., H. i J. M., A. i L. P., A. L., J. i K. N.; 3. oddala skargę E. L.; 4. orzeka, że zaskarżone postanowienie w części opisanej w punkcie 2 wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...) Główny Inspektor Sanitarny umorzył postępowanie odwoławcze w związku z zażaleniami J. i L.J., B.P., S. S., G. i J. S., H. S., L. S., J. i K. N., N. F., M.C., A. L., H. M., H. P., M. i A. P., R. i J. Z., P. i M. Z., J. i H. M., L. i A. P., A.L., H. i J. B., na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia (...) września 2006 r. dotyczące uzgodnienia, na etapie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, dla przedsięwzięcia polegającego na budowie wieży wraz z zestawem anten nadawczo-odbiorczych oraz kontenerem technicznym (...) planowanej na działce przy ul. (...) w G. Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach sprawy. W związku z wystąpieniem Urzędu Gminy w G. z dnia 7 lutego 2006r., Państwowy Wojewódzki inspektor Sanitarny w K. wydał w dniu (...) września 2006 r. postanowienie, którym uzgodnił w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia p.n.: budowa wieży wraz z zestawem anten nadawczo-odbiorczych oraz kontenerem technicznym (...) planowanej na działce przy ul. (...) w G. z zastrzeżeniem zachowania następującego warunku: wykonania bezpośrednio po pierwszym uruchomieniu stacji i każdorazowo w razie zmiany warunków pracy obiektu, mogących mieć wpływ na zmianę poziomów kontrolnych gęstości mocy emitowanego niejonizującego promieniowania elektromagnetycznego, pomiarów wymaganych rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia (...) października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów promieniowania (Dz.U. Nr 192, poz. 1883). Na powyższe postanowienie zażalenie wniosły wskazane wyżej osoby. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę stwierdził, iż zgodnie z art. 141 § 1 kpa zażalenie przysługuje stronie postępowania. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w trybie art. 106 kpa w związku z wystąpieniem Wójta – organu głównego prowadzącego postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, ustalającego strony prowadzonego postępowania administracyjnego. Zgodnie z wyjaśnieniami udzielonymi Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu przez Wójta wymienione osoby, które złożyły zażalenia nie są stronami postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Wobec tego, w postępowaniu pobocznym w trybie art. 106 kpa prowadzonym w celu dokonania wymaganego uzgodnienia na podstawie art. 48 ustawy Prawo ochrony środowiska, osoby te również nie są stronami. A zatem organ uznał, iż postępowanie odwoławcze wszczęte na skutek zażaleń J. i L.J., B. P., S.S., G. i J. S., H. S., L.S., J. i K. N., N. F., M. C., A. L., H. M., H. P., M. i A. P., R. i J. Z., P. i M.Z., J. i H. M., L. i A. P., A. L., H. i J. B., stało się bezprzedmiotowe. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J. i L. J., B. P., S. S., G. i J. S., H. S., L. S., N. F., M. C., A. L..,H.M., H. P., M. i A. P., R. i J. Z., P. i M. Z., H. i J. B., J. i H. M., L. i A. P., A. L., J. i K. N. i E. L. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż sprawa budowy wieży wraz z zestawem anten nadawczo-odbiorczych i innymi urządzeniami była przedmiotem postępowania administracyjnego i sporu pomiędzy stronami począwszy od stycznia 2001 r. W sprawie wielokrotnie były podejmowane decyzje administracyjne zaskarżane przez obie strony sporu. Były one także przedmiotem orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Przez cały czas skarżący byli traktowani przez organ jako strona, byli informowani o podejmowanych czynnościach, doręczano im decyzje, wnosili środki odwoławcze, które były rozpatrywane przez organy. W dalszej części skargi podniesiono argumenty dotyczące postanowienia uzgadniającego planowaną inwestycję tj. postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia (...) września 2006 r. Wskazano m. in., iż przedmiotowe przedsięwzięcie zaliczyć należy do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska, jak również będzie ona wpływała negatywnie na wartość sąsiednich nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (art.134 § 1 ustawy P.p.s.a.). W pierwszej kolejności podnieść należy, iż zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193) w związku z art. 233 oraz 219 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej: P.p.s.a.), skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlega opłacie sądowej (wpisowi), którą skarżący winni byli uiścić przy wniesieniu skargi. Skarga nadto – w myśl art. 57 § 1 ustawy P.p.s.a, czynić powinna zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Ponadto, zgodnie z art. 46 § 1 ustawy P.p.s.a każde pismo strony powinno zawierać oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, oznaczenie rodzaju pisma, osnowę wniosku lub oświadczenia, podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, wymienienie załączników. Ponieważ skarżący – M. C., H. P., oraz A. i M. P. - wpisu nie opłacili, Sąd – stosownie do treści art. 220 § 1 powołanej ustawy - pismem z dnia 26 listopada 2007 r. wezwał skarżących do uiszczenia wpisu sądowego, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Nadto skarżącą M. P. Sąd wezwał do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie w gmachu Sądu bądź nadesłanie podpisanego egzemplarza, także w terminie siedmiu dni. W pismach tych zamieszczono pouczenie, że nieusunięcie braków formalnych skargi jak również nieuiszczenie opłaty sądowej w zakreślonym terminie spowoduje odrzucenie skargi. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowe wezwania Sądu zostały doręczone skarżącym w dniu 30 listopada 2007 r. Wobec tego, iż wezwania Sądu pozostały bez odpowiedzi, skargę M. C., H. P., oraz A. i M. P. należało odrzucić. Odnosząc się natomiast do skargi J. i L. J., B. P., S.S., J. i G. S., H. S., L. S., N. F., A. L., H. M., J. i R. Z., M. i P. Z., J. i H. B., H. i J. M., A. i L. P., A. L. oraz J. i K. N., Sąd uznał, iż ma ona usprawiedliwione podstawy bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa procesowego, które miało wpływ na wynika sprawy, co z kolei skutkuje jego uchyleniem. Zważyć należy, iż stosownie do treści art. 127 § 1 kpa prawo do wniesienia odwołania (zażalenia) przysługuje wyłącznie stronie. Natomiast przepis art. 28 kpa stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z przepisu tego wynika, iż elementem kwalifikującym dany podmiot jako stronę w postępowaniu administracyjnym jest interes prawny lub obowiązek. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym podjąć czynności mające na celu ustalenie m. in. czy odwołanie (zażalenie) jest dopuszczalne. Niedopuszczalność odwołania (zażalenia) z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuację wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia środka zaskarżenia, a więc osobę nie mająca interesu prawnego. Jeżeli organ, w wyniku rozpoznania odwołania stwierdzi, że dana osoba nie ma w sprawie indywidualnego interesu prawnego to wydaje wówczas orzeczenie o umorzeniu postępowania odwoławczego. Jednakże aby możliwym było orzeczenie o wskazanej treści, organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające a jego wynik powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z wymogami wynikającymi z przepisów kpa, a w szczególności jego art. 7, na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek stania na straży praworządności i podejmowania wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do jej załatwienia mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Dodatkowo art. 77 kpa wskazuje, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nadto art. 107 kpa wskazuje na elementy, jakie powinny znaleźć się w decyzji aby można było uznać ją za prawidłową. Uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. Przyjmuje się, że stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie – o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy (wyrok NSA z 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1876/99). Posiadanie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza zatem ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu. Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że organ odwoławczy nie poczynił żadnych ustaleń w przedmiocie wyjaśnienia czy osobom wnoszącym zażalenie od postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia (...).09.2006r. przysługuje interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. W szczególności z akt postępowania administracyjnego nie wynika czy osobom tym przysługują jakieś prawa rzeczowe (własność, ubytkowanie wieczyste, ograniczone prawa rzeczowe) do nieruchomości, które położone są w zasięgu oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Tylko bowiem przysługiwanie takich praw uzasadniałoby istnienie interesu prawnego po stronie skarżących w niniejszej sprawie. Natomiast zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego postępowanie uzgodnieniowe, mimo że jest postępowaniem wpadkowym, toczy się wg odrębnych przepisów co skutkuje koniecznością ustalenia stron takiego postępowania niezależnie od stron postępowania głównego. Tymczasem organ odwoławczy w niniejszej sprawie powołał się jedynie na pismo Wójta z dnia 30 lipca 2007 r., w którym to wskazano krąg osób będących stronami postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Innymi słowy-Główny Inspektor Sanitarny – będący organem odwoławczym w sprawie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizacje przedsięwzięcia, winien samodzielnie przeprowadzić postępowanie w celu ustalenia kręgu stron postępowania, zgodnie z art. 28 kpa. W tym celu winien ustalić czy i jakimi nieruchomościami władają osoby wnoszące zażalenie w niniejszej sprawie, w jaki sposób nieruchomości te są usytuowane w stosunku do nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja oraz czy w związku z tym może ona na te nieruchomości, choćby hipotetyczne, oddziaływać. Dopiero ustalenie tych wszystkich okoliczności umożliwi należytą ocenę czy w/w osoby posiadają interes prawny a przez to przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Z tych też względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy a przez to z naruszeniem art. 7, 77§1 i 107§3 kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji - w części dotyczącej umorzenia postępowania odwoławczego w stosunku do J. i L. J., B.P., S.S., J. i G. S.H. S., L.S., N.F., A.L., H. M., J. i R. Z., M. i P.Z., J.i H. B., H. i J. M., A. i L. P., A. L. oraz J. i K. N. zaskarżone postanowienie należało wyeliminować z obrotu prawnego.. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą, uznał nadto, iż skarga E. L. nie zasługuje na uwzględnienie a zatem podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 50 ustawy P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest każdy, kto ma w tym interes prawny. O interesie prawnym w rozumieniu powołanego przepisu mówimy wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. O tym więc, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny, decyduje przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego, jednakże mogą to być także przepisy procesowe i ustrojowe. Od wykazania więc związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnione jest uprawnienie do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy podnieść należy, iż przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie o umorzeniu postępowania odwoławczego wobec stwierdzenia przez organ braku legitymacji do występowania w sprawie uzgodnień przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – a więc rozstrzygnięcie procesowe. Skarżąca E. L. nie ma, zdaniem Sądu, interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym badania interesu prawnego innych osób. Może jedynie, w tej sytuacji, wykazać istnienie interesu faktycznego. Brak zatem interesu prawnego przesądza o tym, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu sądowym, zatem inne zarzuty przez nią podnoszone nie podlegają kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 220 § 3 oraz art. 58 § 1 pkt 3 (pkt. 1 wyroku), art. 145§1 pkt.1 li. c (pkt. 2 wyroku), art. 151( pkt. 3 wyroku) i 152 ( pkt. 4 wyroku) ustawy P.p.s.a orzekł jak w sentencji. Rozpoznając ponownie zażalenia J. i L. J., B. P., S. S., J. i G. S., H. S., L. S., N. F., A. L., H. M., J. i R. Z., M. i P. Z., J. i H. B., H.i J. M., A. i L. P., A. L. oraz J. i K. N. organ weźmie po uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną.