III SA/Wa 2623/08

WyrokWSA w Warszawie2009-06-02

Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Jerzy Płusa, Andrzej Góraj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Finansów, wydając pisemną interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego, ma uprawnienia do interpretowania przepisów Konstytucji RP?
Ratio decidendi
Minister Finansów, działając na podstawie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, jest uprawniony do interpretowania wyłącznie przepisów prawa podatkowego, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Konstytucja RP nie jest zaliczana do tych przepisów, a tym samym Minister nie posiada uprawnień do jej interpretowania w ramach procedury wydawania interpretacji indywidualnych. W przypadku, gdy wniosek o interpretację dotyczy zgodności określonych działań z Konstytucją RP, organ podatkowy nie może wszcząć postępowania, ponieważ nie jest do tego uprawniony.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, kwestionując wymóg Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczący wskazania w zgłoszeniu NIP-2 adresów wszystkich posiadanych nieruchomości jako naruszający zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Minister Finansów odmówił wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji, uznając, że Konstytucja RP nie jest przepisem prawa podatkowego, a organ nie ma uprawnień do jej interpretowania. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez Ministra Finansów, spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji indywidualnej oddala skargę Skarżąca – P. S.A. złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Skarżąca w zgłoszeniu identyfikacyjnym NIP-2, w polu B.11 jako adresy miejsc prowadzenia działalności wskazała "cały kraj". Następnie dokonała aktualizacji zgłoszenia identyfikacyjnego, uszczegóławiając informację o adresach prowadzenia działalności i wskazując adresy: siedziby Skarżącej oraz siedziby jej oddziałów i zakładów. Naczelnik właściwego Urzędu Skarbowego zwrócił się do Skarżącej o wskazanie w powyższym zgłoszeniu adresów wszystkich posiadanych nieruchomości. Wobec powyższego Skarżąca zwróciła się o potwierdzenie, że wymaganie Naczelnika Urzędu Skarbowego zgłoszenia w polu B.11 formularza NIP-2 adresów wszystkich posiadanych przez nią nieruchomości narusza zasadę proporcjonalności z art. 31 ust. 2 Konstytucji RP. Zdaniem Skarżącej interpretacja Naczelnika US ustawy o NIP, a dokładnie pola B.11, zgodnie, z którą Skarżąca miałby w nim podać adresy wszystkich posiadanych nieruchomości, narusza zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Skarżąca podkreśliła ponadto, iż interpretacja zgodna z Konstytucją RP powinna być jednocześnie zgodna z ww. założeniem o racjonalności ustawodawcy, co oznacza przyjęcie założenia, iż stanowi on prawo, które jest zgodne z Konstytucją RP. W związku z tym interpretację Naczelnika US, nakładającą obowiązek nie wynikający z przepisów ustawy o NIP, jak również sprzeczny z celem tej regulacji, a polegający na zgłoszeniu w polu B.11 formularza NIP-2 adresów wszystkich nieruchomości Skarżącej, należy uznać za nieprawidłową. Obowiązki nakładane przez organy podatkowe przy interpretacji spornych przepisów są bowiem zbyt uciążliwe i nadmiernie wkraczają w sferę wolności Skarżącej, przy czym ograniczenie to w ogóle nie służy jakiemukolwiek celowi publicznemu. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. Minister Finansów odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie wniosku Skarżącej o wydanie interpretacji indywidualnej. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż zgodnie z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz., 60 ze zm.), Minister właściwy do spraw Finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego. Zgodnie z art. 3 ust. 2 Ordynacji podatkowej, ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach prawa podatkowego - rozumie się przez to przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych. Natomiast w myśl art. 3 ust. 1 przez ustawy podatkowe rozumie się ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich. Z analizy całości akt sprawy wynika, że przedmiotem wystąpienia Skarżącej jest ocena przedstawionych okoliczności oraz ocena wymagań Urzędu Skarbowego odnośnie sporządzenia zgłoszenia aktualizacyjnego na tle przepisów Konstytucji RP, tj. przede wszystkim w odniesieniu do art. 31 ust. 3 Konstytucji. Zatem w tej części wniosku brak jest odniesienia i zapytania dotyczącego bezpośrednio przepisów ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Minister podkreślił, iż Konstytucja RP nie jest ustawą prawa podatkowego. Interpretacja przepisów na podstawie Konstytucji RP nie jest zatem interpretacją przepisów prawa podatkowego. W trybie wydawania interpretacji określonym w art. 14b Ordynacji podatkowej, Minister właściwy do spraw Finansów Publicznych oraz upoważniony przez niego Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie nie ma uprawnień do interpretowania przepisów innych niż przepisy prawa podatkowego. Natomiast jedynym organem powołanym do wypowiadania się na temat zgodności z Konstytucją jest Trybunał Konstytucyjny. Na powyższe postanowienie Skarżąca złożyła zażalenie. Zarzuciła mu naruszenie art. 14c Ordynacji podatkowej poprzez nieuprawnione dokonanie motywacji stanu faktycznego przytoczonego przez Skarżącą we wniosku o interpretację indywidualną; art. 3 pkt. 2 Ordynacji podatkowej i art. 165a w związku z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej oraz w związku z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż interpretacja przepisów prawa podatkowego może zostać przeprowadzona w oderwaniu od przepisów Konstytucji RP, a przez naruszenie art. 8 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 120 w związku z art. 7 Konstytucji RP, poprzez odmowę zastosowania przepisów prawa obowiązującego – Konstytucji RP. Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia i rozpoznanie wniosku o interpretację. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] czerwca 2008 r. Minister uznał zarzuty Skarżącej dotyczące naruszenia art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej za nieuzasadnione. Nie zgodził się ze Skarżącą, że organ przyjął błędne założenie co do przedmiotu interpretacji. Również za nieuzasadnione uznał zarzuty Skarżącej, iż naruszono przepisy art. 3 pkt 2 i art. 165a w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej oraz w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż interpretacja przepisów prawa podatkowego może zostać przeprowadzona w oderwaniu od przepisów Konstytucji RP. Minister wskazał, iż przepisy zawarte w Konstytucji RP, chociaż będące przepisami podstawowymi, w zgodzie z którymi winny być uchwalane wszelkie inne przepisy, bez wątpienia nie są przepisami ustaw podatkowych, a także przepisami aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych, o których mowa w art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Nie są to również przepisy postanowień ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej. Innych kategorii aktów prawnych aktów prawnych, których przepisy są przepisami prawa podatkowego, przepis art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie wymienia. Interpretacja przepisów na podstawie Konstytucji RP nie jest zatem interpretacją przepisów prawa podatkowego. W trybie wydawania interpretacji określonym w art. 14b Ordynacji podatkowej, Minister właściwy do spraw Finansów Publicznych nie ma uprawnień do interpretowania przepisów innych niż przepisy prawa podatkowego. Natomiast jedynym organem powołanym do wypowiadania się na temat zgodności z Konstytucją jest Trybunał Konstytucyjny. Na powyższe postanowienie Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniosła o jego uchylenie, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego: art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez odmowę zastosowania przepisów prawa obowiązującego oraz naruszenie przepisów postępowania: art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuprawnione dokonanie modyfikacji stanu faktycznego przytoczonego przez Skarżącą we wniosku o interpretację indywidualną, art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej i art. 165a w związku z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż interpretacja przepisów prawa podatkowego może zostać przeprowadzona w oderwaniu od przepisów Konstytucji RP, art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art. 7 Konstytucji RP poprzez odmowę zastosowania przepisów prawa obowiązującego. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę analizowaną według powyższych kryteriów uznać należy za niezasadną Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do wykładni przepisu art.14 b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – ordynacja podatkowa. Zgodnie z jego treścią, minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego. Punktem wyjścia dla dokonania rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej jest więc sprecyzowanie znaczenia zwrotu użytego w w/powołanym artykule – przepisy prawa podatkowego. W ten sposób będzie bowiem możliwe określenie zakresu przedmiotowego w jakim minister może się poruszać dokonując interpretacji. Poszukując znaczenia zwrotu użytego w ustawie, należy w pierwszym rzędzie odnieść się do treści samej ustawy posługującej się danym zwrotem. Niektóre akty prawne zawierają bowiem wyjaśnienia użytych w nich sformułowań. Taka też sytuacja ma miejsce w odniesieniu do omawianej ustawy – ordynacja podatkowa. W art.3 pkt.2 ustawodawca wskazał, iż ilekroć w ustawie mowa jest o przepisach prawa podatkowego, to rozumie się przez to przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych. W przytoczonym przepisie ustawodawca zawarł zamknięty katalog aktów prawnych, które mogą być przedmiotem interpretacji dokonywanej przez ministra w myśl art.14 b par.1 o.p. Katalog ten nie zawiera w sobie aktu rangi nadrzędnej jakim jest Konstytucja RP. Stąd wnioskować należy, iż delegacja dla ministra, wynikająca z w/powołanego przepisu, nie zawiera upoważnienia do dokonywania interpretacji przepisów Konstytucji RP. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, iż Minister Finansów miał wszelkie podstawy do tego, aby odmówić wszczęcia postępowania podatkowego wywołanego wnioskiem P. S.A. Udzielenie odpowiedzi na pytanie zawarte we wniosku, prowadzić musiałoby bowiem do dokonania przez Ministra Finansów interpretacji przepisu art.31 ust.2 Konstytucji RP. Skoro bowiem wnioskodawca zadaje pytanie o to, czy wymóg wskazywania adresów wszystkich posiadanych nieruchomości narusza zasadę proporcjonalności z art.31 ust.2 Konstytucji RP. organ podatkowy nie mógłby udzielić odpowiedzi, nie dokonując jednocześnie wykładni w/powołanego przepisu ustawy zasadniczej. Sposób zadania spornego pytania wymuszał bowiem de facto ocenę przez Ministra Finansów przepisu Konstytucji. W tym zaś zakresie, jak już wyżej podkreślono, ustawa – ordynacja podatkowa nie daje ministrowi stosownych uprawnień. W świetle powyższych argumentów, w ocenie tut. Sądu zarzuty zawarte w skardze nie znajdują uzasadnienia. Minister Finansów w sposób prawidłowy zastosował bowiem przepisy wskazane w skardze. Tut. Sąd nie dopatrzył się również w skarżonym postanowieniu przesłanek wskazujących na to, by organ dokonał modyfikacji stanu faktycznego. Jak zostało to już podkreślone w niniejszym uzasadnieniu, sposób w jaki skarżący zadał pytanie, obligował by ministra do dokonywania wykładni przepisów ustawy zasadniczej. Taka konkluzja wynika z treści samego pytania. W tym więc zakresie, za nieuprawnione należy uznać zarzuty skargi, by organ dokonywał jakichkolwiek modyfikacji stanu faktycznego. Treść skarżonego postanowienia, odnosi się bowiem wyłącznie do treści zadanego pytania, a nie stanu faktycznego przedstawionego we wniosku. W tym stanie sprawy, nie podzielając wywodów zawartych w skardze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło