II OZ 488/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-06-02
Skład orzekający: Roman Hauser
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący może zostać zwolniony z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie dotyczącej warunków zabudowy, mimo braku przesłanek do zwolnienia przedmiotowego lub podmiotowego z kosztów sądowych?Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Skarga dotycząca warunków zabudowy nie mieści się w zamkniętym katalogu spraw, dla których przewidziano zwolnienia przedmiotowe z opłat sądowych, a skarżąca nie wykazała przesłanek do zwolnienia podmiotowego. Wpis stały w wysokości 500 zł został prawidłowo określony.Stan faktyczny
H. W. wniosła zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA w Gliwicach wzywające ją do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej w przedmiocie warunków zabudowy. Skarżąca prosiła o wstrzymanie wykonania zarządzenia i jego uchylenie, podnosząc ogólny żal dotyczący pracy urzędników i kwestionując wysokość opłaty.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 179/09 wzywające H. W. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu postanawia oddalić zażalenie
Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarządzeniem z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 179/09 wezwał H. W. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...].
Wnosząc zażalenie na ww. zarządzenie H. W. poprosiła o "wstrzymanie wykonania postanowienia - zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, uchylenie tego zarządzenia". W dalszej części swojego zażalenia skarżąca wyraziła ogólny żal dotyczący pracy organów administracji publicznej. Wskazała także, że "całokształt działań urzędników dowodzi, że [skarżąca] nie powinna ponosić żadnych opłat, bo [ona] w niczym nie zawiniła". Skarżąca zadała także pytanie, od czego zależy wysokość opłaty i czy jest ona stała czy stosunkowa.
W zarządzeniu Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 maja 2009 r. udzielono skarżącej wyczerpującej odpowiedzi na jej pytanie odnośnie wysokości i rodzaju wpisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie,
chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r., nr 153,
poz. 1270 ze zm. - dalej jako: ppsa). Do kosztów sądowych należą m. in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i 212 § 1 ppsa).
W świetle art. 230 § 1 i 2 ppsa od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały a pismami tymi są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania.
Natomiast zwolnienia od kosztów sądowych zostały przewidziane w rozdziale 3 działu V ppsa, a w szczególności w art. 239 ppsa. Zgodnie z art. 239 ppsa wyróżnia się dwie kategorie zwolnień od kosztów sądowych:
- zwolnienia przedmiotowe (zawarte w pkt. 1 od lit. a/ do f/);
- zwolnienia podmiotowe (zawarte w pkt. 2 - 4).
Do zwolnień przedmiotowych zaliczano sprawy, które dotyczą szeroko pojmowanej pomocy społecznej, bezrobocia, zasiłków chorobowych, świadczeń leczniczych, rehabilitacyjnych, spraw ze stosunku pracy, ubezpieczeń społecznych
oraz powszechnego obowiązku obrony. Jest to katalog zamknięty, przeznaczony
dla spraw szczególnie istotnych.
Z uwagi na to, że przedmiotowa sprawa nie mieści się w zakresie przedmiotowym wspomnianego artykułu art. 239 pkt 1 ppsa, to skarżąca nie podlega wyłączeniu z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
W związku z tym, iż skarżąca wniosła skargę w sprawie, która ustawowo nie jest zwolniona z opłaty, wpis stały - będący w myśl art. 212 § 2 rodzajem opłaty sądowej
- wynosi 500 zł (§ 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r.
w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2003 r., nr 221 poz. 2193 ze zm./)
i prawidłowo został określony w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału.
Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2
w związku z art. 198 ppsa w związku z art. 227 § 1 ppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło