VII SA/Wa 542/09
WyrokWSA w Warszawie2009-06-02
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Jarosław Stopczyński, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego są właściwe do badania autentyczności decyzji o pozwoleniu na budowę, prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, daty rozpoczęcia i zakończenia budowy oraz wpływu inwestycji na nieruchomość skarżących?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do badania prawidłowości pozwolenia na budowę, w tym prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, daty rozpoczęcia i zakończenia budowy ani wpływu inwestycji na nieruchomość skarżących. Ich zadaniem jest kontrola zgodności wykonanych robót z przepisami prawa budowlanego, projektem i warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę. W przypadku braku podstaw do ingerencji, umorzenie postępowania jest prawidłowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. i A. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie napowietrznych linii energetycznych. Skarżący kwestionowali legalność wykonania linii, podnosząc wątpliwości co do pozwolenia na budowę i prawa do dysponowania nieruchomością. Organy uznały, że inwestycja była realizowana na podstawie ważnej decyzji o pozwoleniu na budowę z 1976 r., a ich kompetencje nie obejmują badania kwestii cywilnoprawnych ani prawidłowości samego pozwolenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi I. i A. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie napowietrznych linii energetycznych skargę oddala.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne w sprawie napowietrznych linii energetycznych ( 15 kV ), których trasa przebiega przez teren działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...] położonych w miejscowości S., gm. M.
W uzasadnieniu podał, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek I. W. domagającej się zbadania legalności wykonania przedmiotowych linii napowietrznych z uwagi na wątpliwość co do istnienia decyzji o pozwoleniu na budowę oraz prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Organ nadzoru budowlanego ustalił, że inwestycja została zrealizowana na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1976 r., Nr [...] o pozwoleniu na budowę zawierającej załącznik mapowy w postaci odrysu mapy sytuacyjnej z naniesionymi liniami napowietrznymi.
Zarówno decyzja o pozwoleniu na budowę jak i mapa poświadczone są za zgodność z oryginałem.
Organ ustalił również, iż aktem notarialnym z dnia 19.12.2007 r. A. W. i I. W. kupili działki o nr ewid. [...] oraz [...] przez które zgodnie z zapisem aktu notarialnego istnieje możliwość przebiegu linii energetycznych średniego napięcia.
W ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarówno analiza załącznika mapowego jak i wynik czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 22.10.2008 r. bezpośrednio na działkach nr ewid. [...] oraz [...] nie wykazały istotnych odstępstw od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. podkreślił, iż do zadań organów nadzoru budowlanego należy badanie zgodności obiektów budowlanych tak w zakresie prawidłowości procesu budowlanego jak i utrzymania obiektów budowlanych.
Poza zakres kompetencji organu nadzoru budowlanego wykracza badanie zgodności użytkowania działki z planem zagospodarowania przestrzennego oraz sprawdzanie czy inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i czy wywiązał się z warunków określonych w art. 32 ust 1 ustawy z dnia 24.10.1974 r. – Prawo budowlane dotyczących terminu rozpoczęcia i zakończenia budowy.
Jednocześnie organ stwierdził, że dla oceny autentyczności decyzji o pozwoleniu na budowę wystarczający jest odpis decyzji poświadczony za zgodność z oryginałem.
Zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie brak jest istnienia przedmiotu, który leżałby w zakresie działania organu nadzoru budowlanego dlatego z uwagi na brak podstaw do podejmowania jakichkolwiek działań należało postępowanie umorzyć jako bezprzedmiotowe.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania I. i A. W., decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji dotyczące zrealizowania przedmiotowej linii zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę oraz stanowisko organu I instancji, iż odpis decyzji poświadczony za zgodność z oryginałem jest wystarczającym dowodem autentyczności dokumentu.
Organ odwoławczy wskazał, że organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do badania prawidłowości pozwolenia na budowę w tym dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Sprawy dotyczące naruszenia prawa własności mają charakter roszczeń cywilnoprawnych i mogą być dochodzone przed sądem powszechnym.
W ocenie organu odwoławczego nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 10 kpa z uwagi na zawiadomienie I. W. o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i skorzystanie z tego prawa przez stronę.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż w sytuacji braku podstaw prawnych do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem zasadne jest wydanie decyzji umarzającej postępowanie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli I. i A. W. domagając się uchylenie obu decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa materialnego tj. art. 83, art. 84 – 84 b ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie organów nadzoru budowlanego jako niewłaściwych do zbadania autentyczności decyzji o pozwoleniu na budowę, prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, daty rozpoczęcia i zakończenia budowy linii energetycznych oraz wpływu przedmiotowej inwestycji na nieruchomość skarżących.
Ponadto zarzucili brak przeanalizowania sprawy pod kątem art. 37 i art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974 r. – Prawo budowlane.
Skarżący zarzucili naruszenie prawa procesowego tj. art. 7 i 77 kpa oraz art. 105 § 1 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 83, art. 84 – 84 b ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie organów nadzoru budowlanego jako niewłaściwych do zbadania autentyczności decyzji o pozwoleniu na budowę, prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, daty rozpoczęcia i zakończenia budowy linii energetycznych oraz wpływu przedmiotowej inwestycji na nieruchomość skarżących.
Zgodnie z art. 83 i art. 84 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) do zadań organów nadzoru budowlanego należy między innymi kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego obejmująca kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami Prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonym w decyzji o pozwoleniu na budowę.
Oznacza to, że organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do badania prawidłowości pozwolenia na budowę w tym dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak również ustalania daty rozpoczęcia i zakończenia budowy linii energetycznych oraz wpływu przedmiotowej inwestycji na nieruchomość skarżących.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte na wniosek I.W. domagającej się zbadania legalności wykonania przedmiotowych linii napowietrznych z uwagi na wątpliwość co do istnienia decyzji o pozwoleniu na budowę oraz prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Z dokonanych przez organy nadzoru budowlanego ustaleń wynika, że inwestycja została zrealizowana na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1976r., Nr [...] o pozwoleniu na budowę.
Czynności kontrolne przeprowadzone bezpośrednio na działkach nr ewid. [...] oraz [...] nie wykazały istotnych odstępstw od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę.
Decyzja o pozwoleniu na budowę oraz załącznik mapowy w postaci odrysu mapy sytuacyjnej z naniesionymi liniami napowietrznymi poświadczone są za zgodność z oryginałem co w ocenie sądu jest wystarczające dla oceny autentyczności obu dokumentów.
W przypadku stwierdzenia, że roboty budowlane wykonywane są zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę organy nie mają obowiązku wbrew zarzutowi skargi analizowania sprawy pod kątem przesłanek z art. 37 i art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974 r. – Prawa budowlanego.
W tej sytuacji organy nadzoru budowlanego prawidłowo postąpiły uznając, iż brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego.
Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 kpa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej w formie decyzji administracyjnej ingerencji organu administracyjnego.
Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie pozytywne czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne.
Zaprezentowany powyżej pogląd znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, między innymi w wyroku z dnia 29 września 1987 r, sygn.akt. IV S.A. 220/87, ONSA 1987 r., Nr 2, poz 67, w którym stwierdzono, że jeżeli istnieje stan faktyczny podlegający uregulowaniu przez organ administracji państwowej na wniosek strony bądź z urzędu postępowanie nie może być uznane za bezprzedmiotowe.
W sytuacji kiedy postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe czyli organ stwierdził brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy prawidłowa jest decyzja o umorzeniu postępowania wydana zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a.
W związku z powyższym, nie dopatrując się naruszenia prawa materialnego i procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło