II SA/Gl 72/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-06-03

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba osadzona w zakładzie karnym, uzyskująca miesięczny dochód brutto w wysokości 294,93 zł, z czego do depozytu przekazywane jest maksymalnie 123 zł, może zostać całkowicie zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej radca prawny z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba osadzona w zakładzie karnym, uzyskująca miesięczny dochód brutto w wysokości 294,93 zł, z czego do depozytu przekazywane jest maksymalnie 123 zł, może zostać zwolniona od kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację materialną uniemożliwiającą poniesienie nawet niewielkich opłat. Jednakże, fakt uzyskiwania jakiegokolwiek dochodu nie pozwala na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym ustanowienie radcy prawnego z urzędu, gdyż nie można z całą pewnością stwierdzić, że skarżący nie zgromadzi środków na skorzystanie z usług fachowego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący S. J., przebywający w zakładzie karnym, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Wskazał, że nie uzyskuje dochodu i nie może liczyć na wsparcie bliskich. Po wezwaniu przez sąd, przedłożono zaświadczenie o zatrudnieniu odpłatnym w placówce penitencjarnej z wynagrodzeniem brutto 294,93 zł miesięcznie, przy czym na koncie depozytowym brak było środków. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącego.
Rozstrzygnięcie
1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu Zarządzeniem z dnia 27 stycznia 2009 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł – zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W piśmie procesowym z dnia [...] r. S. J. wystąpił o zwolnienie od obowiązku uiszczania wpisu od skargi ze względu na fakt, iż przebywając w zakładzie karnym nie uzyskuje żadnego dochodu, a więc nie stać go zarówno na poniesienie tego. Nadmienił również, że nie może oczekiwać wsparcia ze strony bliskich, gdyż znajdują się oni w trudnej sytuacji materialnej. Następnie, na skutek wezwania Sądu wniosek ów złożył na druku urzędowego formularza, poszerzając zakres wniosku o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Na wezwanie referendarza sądowego przedłożone zostało zaświadczenie, z którego wynika, iż S.J. jest zatrudniony odpłatnie w placówce penitencjarnej. Na dzień wystawienia zaświadczenia na koncie depozytowym skarżącego brak było środków pieniężnych. Na skutek kolejnego wezwania ustalono, że wynagrodzenie wnioskodawcy wynosi 294,93 zł brutto miesięcznie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Nie ulega wątpliwości, że w sytuacji, w której znalazł się skarżący uiszczenie nawet stosunkowo niewielkiej kwoty, jaką jest 100 zł, jest praktycznie niemożliwe. Z treści art. 126 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. nr 90, poz. 557 ze zm.) wynika, że ze środków finansowych otrzymywanych przez skazanego, z wyjątkiem zapomóg, o których mowa w art. 113 § 6 pkt 1 przywołanej ustawy, gromadzi się środki pieniężne, przekazywane skazanemu w chwili zwolnienia z zakładu karnego, przeznaczone na przejazd do miejsca zamieszkania i na utrzymanie, do wysokości jednego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracowników; ze środków tych nie prowadzi się egzekucji i na wniosek skazanego można je przekazać na książeczkę oszczędnościową. Skarżący uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 294,93 zł brutto. Z tej kwoty, stosownie do treści art. 126 § 2 pkt 2 przywołanej ustawy, maksymalnie 123 zł przekazywane są do depozytu. Pozostała częścią swojego dochodu wnioskodawca może swobodnie dysponować. W rozpoznawanej sprawie wysokość znajdujących się w dyspozycji wnioskodawcy środków nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego. Stąd też zasadnym jest zwolnienie go z obowiązku ich ponoszenia. Nie mniej jednak fakt, iż S. J. uzyskuje jakikolwiek dochód nie pozwala stwierdzić, że zasługuje on na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nie można bowiem z cała pewnością stwierdzić, że w toku postępowania skarżący nie zgromadzi środków pozwalających mu na skorzystanie z usług fachowego pełnomocnika. Niezasadnym byłoby więc jego opłacenie ze środków publicznych. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło