II OSK 284/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-02-17

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Joanna Banasiewicz, Leszek Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy otwory okienne wykonane w ścianie szczytowej budynku, znajdującej się w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy z sąsiednią działką budowlaną, naruszają przepisy § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, niezależnie od tego, czy są to okna, czy jedynie doświetlenie wykonane z materiałów trudnozapalnych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zakazuje umieszczania otworów okiennych (elementów konstrukcyjnych) w ścianie budynku w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Zakaz ten dotyczy również umieszczania w takich otworach okien, niezależnie od ich rodzaju, materiału czy funkcji doświetlającej. W związku z tym, uchylono wyrok WSA i oddalono skargę, uznając decyzje organów nadzoru budowlanego za zasadne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia obowiązku likwidacji czterech otworów okiennych wykonanych w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego, na granicy z sąsiednią działką. Organy nadzoru budowlanego uznały, że otwory te zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej i naruszają przepisy dotyczące odległości od granicy działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, wskazując na wątpliwości co do charakteru otworów (okna czy doświetlenie) oraz niejednoznaczność projektu budowlanego. Skarżący organ nadzoru budowlanego zarzucił WSA błędną wykładnię prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddalił skargę U. i W. K. Zasądził od U. K. i W. K. na rzecz Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie kwotę 370 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia del WSA Leszek Kamiński (spr.) Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 października 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 563/09 w sprawie ze skargi U. K. i W. K. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych 1) uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2) zasądza od U. K. i W. K. na rzecz Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie kwotę 370 (trzysta siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 563/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, uwzględniając skargi U. i W. K., uchylił zaskarżoną decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r., nr WOA.KS-7144/287/08/09 i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Koszalinie z dnia [...] września 2008 r., nr PINB.SO.-7141/34/21-1/08, w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Organ powiatowy przeprowadził w dniach 12 czerwca 2008 r. i [...] września 2008 r. oględziny budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w U., którego współwłaścicielami oraz inwestorami są U. i W. K. oraz H. i B. P., ustalając, że inwestorzy w latach 80-tych wykonali w ścianie szczytowej od strony wschodniej, na granicy z działką nr [...], na wysokości pierwszego i drugiego piętra, po dwa otwory okienne w pomieszczeniach sanitarnych, wypełnione typową stolarką okienną z podwójną szybą nieprzezroczystą o wymiarach ok. 0,40 x 0,60 m. Zgodnie z oświadczeniem B. P., złożonym do protokołu z oględzin, szyby posiadają odpowiednią odporność ogniową. Decyzją z dnia z dnia [...] września 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Koszalinie, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.), zw. dalej Prawem budowlanym, po stwierdzeniu nieprawidłowości przy realizacji ww. budynku, nałożył na inwestorów obowiązek likwidacji czterech otworów okiennych wykonanych w ścianie szczytowej usytuowanej na granicy z działką nr [...] od strony wschodniej, jako naruszających przepisy wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.), do dnia 31 października 2008 r. Odwołania od ww. decyzji złożyli U. i W. K. oraz H. i B. P., podnosząc, że przedmiotowy obiekt został zaprojektowany i doświetlony zgodnie z prawem, sąsiednia działka nr [...] jest zaś gruntem rolnym, a przepisy ww. rozporządzenia nie mają w tej sprawie zastosowania. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu ww. odwołań uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu i ustalił termin wykonania obowiązku do dnia 31 maja 2009 r., w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu stwierdził, że przedmiotowe okna wykonane zostały w warunkach samowoli budowlanej, gdyż nie były objęte dokumentacją budowlaną zatwierdzoną decyzją z dnia [...] września 1989 r., znak: [...] przez Naczelnika Gminy Mielno o pozwoleniu na rozbudowę przedmiotowego budynku. Nadto są umieszczone niezgodnie z przepisami § 12 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Zgodnie z zatwierdzonym ww. decyzją projektem budowlanym, na rzutach kondygnacji powtarzalnej w pomieszczeniach sanitarnych usytuowanych od strony wschodniej, otwory okienne nie zostały zaznaczone. Na rzucie elewacji rozbudowanej części od strony wschodniej, na wysokości pierwszego i drugiego piętra, znajdują się dwa okna, które zostały przekreślone. W ocenie organu odwoławczego okna te nie zostały więc objęte powyższym projektem budowlanym, zatwierdzonym ww. pozwoleniem na budowę. Organ II instancji wskazał, że w świetle art. 28 ust. 1 z zastrzeżeniem art. 28-31 Prawa budowlanego wykonanie przedmiotowych otworów okiennych wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, natomiast zebrany materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że przedmiotowe okna istotnie wykonane zostały w warunkach samowoli budowlanej. W takim przypadku zastosowanie ma przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, na podstawie którego zostaje nałożony obowiązek, polegający na określeniu konkretnych czynności związanych z wykonanymi robotami budowlanymi. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem. Odnosząc się do zarzutów odwołujących, organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.) o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, definiują działkę budowlaną jako nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. Mając na względzie powyższe, stwierdził, iż działka nr [...] posiada dostęp do drogi publicznej a jej wielkość i cechy geometryczne jednoznacznie świadczą, iż jest to działka budowlana. Zatem, pomimo zapisu w wypisie z rejestru gruntów, iż działka nr [...] to "łąki trwałe i pastwiska trwałe" stwierdził, że spełnia ona warunki cytowanych wyżej przepisów. Z uwagi na powyższe, usytuowanie przedmiotowych okien na granicy z działką nr [...] narusza § 12 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, który stanowi, iż budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m, w przypadku budynku zwróconego z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie W. K., wnosząc o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Koszalinie z dnia [...] września 2008 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji, polegające na błędnym zastosowaniu § 12 ww. rozporządzenia, poprzez niezasadne przyjęcie, że powołany przepis ma zastosowanie do działki stanowiącej grunt rolny, która nie może stanowić działki budowlanej ze względu na brak wypełniania przesłanek określonych w art. 2 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie obrazę art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego występującego w niniejszej sprawie oraz nieprawidłową ocenę zebranych w toku postępowania dowodów, polegającą na niezasadnym przyjęciu, iż dokumentacja budowlana zatwierdzona decyzją z dnia [...] września 1989 r. Naczelnika Gminy Mielno, znak: [...], nie obejmuje czterech otworów okiennych wykonanych w ścianie szczytowej przedmiotowej nieruchomości usytuowanej na granicy z działką nr [...] od strony wschodniej. W odpowiedzi na skargę Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie wniósł o oddalenie skargi. Uczestnik B. P. wniósł o uwzględnienie skargi W. K.. Uczestnik Z. C. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 593/09, uwzględniając skargę wskazał, że zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności oraz brak należytego uzasadnienia decyzji stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonego orzeczenia jako wydanego z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Sąd wskazał, że z ustaleń dokonanych przez organy obu instancji wynika, iż inwestorzy U. i W. K. oraz H. i B. P. w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 1989 r., znak: [...], dokonali rozbudowy domu mieszkalnego jednorodzinnego, położonego na działce nr [...] w miejscowości Unieście przy ul. [...], o dwupiętrową dobudówkę usytuowaną od strony działki nr [...]. W ścianie szczytowej dobudówki na wysokości pierwszego i drugiego piętra wykonano po dwa otwory okienne w pomieszczeniach sanitarnych, wypełnione typową stolarką okienną z podwójną szybą nieprzezroczystą o wymiarach około 0,40 x 0,60 m. Zdaniem organów, zatwierdzony decyzją z dnia [...] września 1989 r. projekt budowlany nie obejmował wykonania opisanych okien. Zatem przedmiotowe okna wykonane zostały w warunkach samowoli budowlanej. Z tych przyczyn zastosowanie znalazł przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu, sprawa znajdujących się w ścianie szczytowej rozbudowanej części budynku otworów nie została należycie wyjaśniona. Zdaniem inwestorów P. nie są to otwory okienne, a jedynie "doświetlenie budynku" wykonane z materiałów trudno zapalnych, na okoliczność czego dołączone zostało orzeczenie określające wskaźnik zapalności i wskaźnik spalania (k.64-70). Skoro nie byłyby to otwory okienne, to ich usytuowanie nie naruszałoby treści § 12 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że działka nr [...], stanowiąca własność Z. C., pomimo zapisu w wypisie z rejestru gruntów, iż działka ta "to łąki trwałe pastwiska trwałe" - spełnia warunki działki budowlanej. Pojęcie działki budowlanej definiują przepisy art. 2 pkt 12 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Działka nr [...] posiada dostęp do drogi publicznej, a jej wielkość i cechy geometryczne jednoznacznie świadczą, iż jest działką budowlaną, a nadto Z. C. decyzją z dnia 9 maja 1985 r. udzielono pozwolenia na budowę domku jednorodzinnego typ Białogard 84. Inwestycja nie została zrealizowana. W ocenie Sądu, ww. przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie znajdują zastosowanie. Ponadto, w ocenie Sądu, analiza projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Naczelnika Gminy Mielno z dnia [...] września 1989 r., obejmująca rozbudowę domu mieszkalnego o dwóch lokalach na działce 732 przy ul. [...] w U., nie wskazuje jednoznacznie, czy obejmował on wykonanie otworów okiennych w przylegającej do granicy z działką [...] ścianie budynku, gdyż zachodzi sprzeczność pomiędzy rysunkiem rzutu powtarzalnego, na którym ściana ta nie ma otworów, a rysunkiem elewacji wschodniej, na której we wschodniej ścianie budynku znajdują się dwa otwory okienne (na I i II piętrze). Okna te zostały przekreślone, jednak na ww. poprawkach brak parafy i podpisu projektanta. Niezależnie od powyższego, uczestnik postępowania Z. C. przedłożył na rozprawie nieostateczną decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] września 2009 r. stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika Gminy Mielno z dnia [...] września 1989 r. W wytycznych dla organu Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy jednoznacznego wyjaśnienia wymagać będzie to, czy inwestorzy, tj. małżonkowie K. i małżonkowie P. wykonali otwory okienne, czy tylko "doświetlenie obiektu", zw. naświetlami oraz jaki zakres robót w tym zakresie wynika z projektu budowlanego. Nadto organy winny też uwzględnić wynik toczącego się postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] września 1989 r. oraz rozważą celowość kompleksowego prowadzenia postępowania, co do samowolnie wykonanych innych robót budowlanych na rozbudowanej części budynku, objętej decyzją z [...] września 1989 r. np. tarasu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., złożył Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego oraz procesowego, tj. naruszenie prawa materialnego, pozostającego w bezpośrednim związku z wynikiem sprawy poprzez błędną wykładnię przepisu § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to jest stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji przez organ drugiej instancji, poprzez przyjęcie, iż wspomniany przepis nie znajduje w przedmiotowej sprawie zastosowania, co skutkuje niewykonaniem przez inwestorów obowiązków nałożonych przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Ponadto kasator zarzucił ww. wyrokowi naruszenie przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej przyjętego rozstrzygnięcia, tj. brak wykazania, dlaczego przedłożony przez B. P. dokument "orzeczenie określające wskaźnik zapalności i wskaźnik spalania" stanowi wiarygodny dowód, iż przedmiotowe otwory ścienne nie stanowią w rzeczywistości otworów okiennych, lecz wyłącznie wykonane z trudno zapalnych materiałów "doświetlenie budynku" (chociaż dokument ten do otworów okiennych w ogóle się nie odnosi), przy braku uzasadnienia odmowy wiarygodności dowodom zebranym w trakcie postępowania administracyjnego przez organy nadzoru budowlanego; oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 1, art. 3 § 1 i 2 pkt 2 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez zobligowanie organów nadzoru budowlanego do uwzględnienia przy ponownym wydawaniu decyzji wyniku toczącego się postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] września 1989 r. o pozwoleniu na rozbudowę istniejącego budynku, podczas gdy przedmiotowe otwory nie zostały wykonane na podstawie ww. pozwolenia na budowę, lecz w warunkach samowoli budowlanej, sama zaś decyzja nieważnościowa została wydana po wydaniu uchylonych wyrokiem decyzji organów nadzoru budowlanego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, W. K. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz zasądzenie kosztów. B. P. także wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna prowadzi do uchylenia zaskarżonego wyroku i orzeczenia oddalającego skargę zwykłą. Naczelny Sąd Administracyjny, jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniających nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i uznał, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego ma usprawiedliwione podstawy. W świetle art. 174 powołanej ustawy, skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (ust. 1), a nadto przez naruszenie przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (ust. 2). W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zasadniczo ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść – w granicach określonych w skardze - do ocen o charakterze prawnomaterialnym. W przypadku jednak sformułowania zarzutów w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nazwanych wprawdzie przez autora zarzutami proceduralnymi, lecz przedstawianymi jako skutek naruszeń prawa materialnego, nie ma podstaw do odrębnego rozpoznawania takiego zarzutu przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdyż zarzut taki nie dotyczy w istocie naruszenia prawa procesowego przez Sąd Wojewódzki, lecz jest konsekwencją przyjętego poglądu w sferze prawa materialnego. Przyczyną uwzględnienia przez Sąd Wojewódzki skargi zwykłej i uchylenia zaskarżonej decyzji było to, iż Sąd Wojewódzki wyraził wątpliwość, czy otwory okienne umieszczone w ścianie szczytowej rozbudowanego budynku pełnią jedynie funkcję doświetlenia budynku, czy też są otworami okiennymi w rozumieniu § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, a więc otworami, które nie powinny znajdować się w ścianie szczytowej budynku w granicy z działką sąsiednią. Na tle tej wątpliwości Sąd Wojewódzki przeprowadził analizę przepisów postępowania uznając, że ze znajdujących się w aktach rysunków projektowych nie można wyprowadzić jednoznacznego wniosku, czy otwory okienne w ścianie szczytowej w istocie zostały tam zaprojektowane, ponieważ na rysunkach projektu znalazły się nieautoryzowane skreślenia tych otworów. Wobec powyższego Sąd Wojewódzki przyjął, że nie wyjaśniono dostatecznie ani kwestii umieszczenia okien w projekcie, ani też nie wyjaśniono, czy ewentualnie okna te mają charakter otworów okiennych, o których mowa w ww. przepisie § 12 rozporządzenia Zasadniczym zatem przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego należało uczynić w pierwszym rzędzie zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. § 12 ust.1 pkt 1 cyt. rozporządzenia. Interpretując określenia używane w języku prawnym, zgodnie z dyrektywami interpretacyjnymi wykładni językowej, że gdy nie ma w tekście aktu normatywnego definicji legalnej, interpretowanym zwrotom prawnym nie należy nadawać znaczenia odmiennego od potocznego, chyba że istnieją dostateczne racje przypisania im odmiennego znaczenia, a także, że bez umotywowanych racji nie należy identycznym sformułowaniom w tym samym akcie prawnym nadawać różnych znaczeń. W § 12 ust.1 pkt 1 i następnych jednostkach redakcyjnych tego przepisu legislator posługuje się konsekwentnie pojęciem otwory okienne i drzwiowe. Natomiast w treści rozporządzenia, w przepisach dotyczących oświetlenia pomieszczeń, użyto określenia okna (art. 57 ust.2 cyt. rozporządzenia). Okna służą zatem doświetleniu pomieszczeń, natomiast otwory okienne (drzwiowe) to elementy konstrukcyjne umożliwiające umieszczenie w nich okien lub drzwi. Jeżeli zatem w § 12 rozporządzenia użyto pojęcia otwory okienne, w których mogą być umieszczone okna służące doświetleniu, to określeniu otwór okienny przypisać trzeba znaczenie szersze niż pojęciu okna. Skoro zaś przepis ten zakazuje umieszczania otworów okiennych w ścianach znajdujących się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną oznacza to, że bez znaczenia jest, jaki rodzaj okna zostanie w nim umieszczony. Dotyczy to również okien z materiałów niepalnych czy trudno zapalnych. Okoliczności te są bowiem obojętne z punktu widzenia treści § 12 rozporządzenia odnoszącego się do otworów okiennych, a nie do okien. Dlatego też nie można było podzielić stanowiska Sądu Wojewódzkiego akceptującego, czy nawet uzależniającego tylko dopuszczalność umieszczenia takich otworów, od ewentualnych ustaleń organów. W tym względzie wątpliwości interpretacyjne Sądu Wojewódzkiego odnośnie znaczenia wyrażeń okna i otwory okienne, prowadzące do uchylenia zaskarżonej decyzji, należało uznać za nieuzasadnione. Zakaz umieszczania otworów okiennych (konstrukcyjnych) w ścianie budynku, w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną oznacza również zakaz umieszczania w takich otworach okien. Nie jest natomiast objęte takim zakazem użycie przeźroczystych kształtek budowlanych (luksferow), których użycie, z konstrukcyjnego punktu widzenia, jest uznawane za cześć ściany, przy zastrzeżeniu jednak, że pomieszczenia doświetlane w taki sposób wymagają oświetlenia za pośrednictwem okien (§ 57 ust. 2 rozporządzenia). Jak już powiedziano wcześniej, zarzuty natury procesowej dotyczące wyjaśnienia i oceny projektu budowlanego, które, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, wobec uwzględnienia zarzutu naruszenia prawa materialnego, tracą na znaczeniu. Zważyć należy, że dwa otwory okienne uwidocznione na rysunku ściany projektu nie mają nic wspólnego z czterema otworami okiennymi istniejącymi w rzeczywistości. Nie zostały też umieszczone na rzutach budynku. Mają one nadto różne kształty, wymiary i są umieszczone w innych fragmentach ściany szczytowej. Ponadto, jak wynika z protokołu oględzin z dnia [...] września 2008 r. w otworach tych (w pomieszczeniach sanitarnych) są umieszczone okna uchylno-rozwieralne z szybami nieprzeźroczystymi. Porównanie rysunków i zdjęć oraz opisów znajdujących się w aktach sprawy daje zatem wystarczające podstawy do uznania, że uwidocznione w projekcie otwory są inne niż wykonane w rzeczywistości, a nadto, że w otworach tych znajdują się okna. Powyższe stwierdzenia pozwalają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenić, że wydane przez organy administracji decyzje nakładające na inwestorów obowiązek likwidacji ww. wymienionych czterech otworów okiennych zostały wydane zasadnie. Zgodzić się trzeba ze stwierdzeniem Sądu Wojewódzkiego, że niezależnie od wpisu do rejestru ewidencji gruntów, w której działkę tę opisano jako rolną, ma ona wszelkie cechy działki budowlanej. Nadto, jak wynika z okazanego na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wprawdzie niezrealizowanego, pozwolenia na zabudowę działki nr [...] budynkiem mieszkalnym, lecz wydanego w oparciu o plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący wówczas, kiedy wydawano pozwolenie na rozbudowę budynku na działce [...] i [...], działka nr [...] była również działką budowlaną. Nie było zatem żadnych podstaw, aby traktować ją jako dającą podstawę do umieszczenia w budynku na działce sąsiedniej w ścianie szczytowej otworów okiennych z naruszeniem przepisów zakazujących umieszczania otworów okiennych i drzwiowych w odległości mniejszej niż 4 m. W tym stanie rzeczy, skoro zarzut naruszenia prawa materialnego okazał się trafny i usprawiedliwiony, na podstawie art. 188 p.p.s.a. należało uchylić wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, a wobec niestwierdzenia naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które mogły mieć wpływy na wynik sprawy, po rozpoznaniu skargi U. i W. K. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], skargę tę należało oddalić. Na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. zasądzono od skarżących U. i W. K. koszty postępowania kasacyjnego na rzecz Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło