II SA/Bd 286/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości oddala skargę II SA/Bd 286/09 Uzasadnienie M. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy B. B. z dnia [...] listopada 2008 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Zaskarżona decyzja została podjęta w następującym stanie sprawy administracyjnej: Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] grudnia 1991 r. znak [...] zatwierdzono jako prawnie obowiązujące granice i znaki graniczne działki nr [...] opisane w protokole granicznym z dnia [...] grudnia 1991 r. przez geodetę Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w B. Z. M., w toku przeprowadzonej we wsi C. rozprawy granicznej uwidocznionej w dowodach pomiarowych L. dz. ewid. pom. [...]. Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., M. J. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną znak [...] dotyczącą rozgraniczenia nieruchomości położonej we wsi C. Wniosek powyższy został przekazany do załatwienia wg właściwości do Wójta Gminy B. B. Strona oświadczyła, że nie była uczestnikiem postępowania rozgraniczeniowego, a o wydaniu decyzji rozgraniczeniowej dowiedziała się z pisma Starostwa Powiatowego w B., Wydział Geodezji i Kartografii znak [...] z dnia [...] lutego 2001r. Zarzuciła sfałszowanie dokumentacji jak i protokołu rozgraniczeniowego. W kolejnym wniosku z [...] października 2008 r. strona oświadczyła, że po uzyskaniu informacji o decyzji rozgraniczeniowej natychmiast zgłosiła fakt, że nie uczestniczyła w postępowaniu pracownikowi Urzędu Gminy B. B. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., Nr [...] Wójt Gminy B. B. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] grudnia 1991 r., znak [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Uzasadniając swoje stanowisko, organ pierwszej instancji wskazał, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania - art. 148 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Tymczasem M. J. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji do SKO po upływie jedenastu miesięcy od dnia, w którym dowiedziała się o wydaniu decyzji rozgraniczeniowej, natomiast wniosek do SKO o wznowienie postępowania zakończonego decyzją rozgraniczeniową dopiero w dniu [...] kwietnia 2008 r., a więc po 16 latach od wydania decyzji z 1991 roku. W odwołaniu od powyższej decyzji M. J. podniosła, że z wnioskiem o rozgraniczenie działki nr [...] zwróciła się do Urzędu Gminy w 1999 r., nie mając wiedzy o dokumentacji sporządzonej w 1991 r., na okoliczność postępowania rozgraniczeniowego, gdyż nie otrzymała decyzji z 1991 r. a tym samym nie brała udziału w postępowaniu. Skarżąca oświadczyła, że działka nr [...] powstała z podziału działki [...] w 1991 r. Podniosła również, że o dokonaniu rozgraniczenia w roku 1991 dowiedziała się z korespondencji prowadzonej ze starostwem i o fakcie tym niezwłocznie poinformowała urząd gminy, który sprawę zbagatelizował. Nie sporządził nawet notatki służbowej i nie pouczył o możliwości wznowienia postępowania. Wiedzę o możliwości wznowienia postępowania uzyskała z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. nie uwzględniło odwołania i decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i zwrócił organowi I instancji uwagę, że zgodnie z art. 148 § 2 kpa, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji a nie od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeżeli strona bez własnej winy nie brała w nim udziału. Kwestią wymagającą wyjaśnienia było jedynie ustalenie, czy zachowany został jednomiesięczny termin do złożenia wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wskazało, iż z wniosku o wznowienie postępowania wynika, iż skarżąca o wydaniu decyzji z [...] grudnia 1991 r. poinformowana została przez starostwo powiatowe w 2001 r. Nie została jednak poinformowana o możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wiadomość taką powzięła dopiero z decyzji Wojewody [...] wydanej [...] listopada 2003r. W związku z powyższym, Kolegium uznało, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania w dniu [...] kwietnia 2008 r. nastąpiło z uchybieniem terminu. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca powołała się na argumenty wywiedzione już w odwołaniu oraz zarzuciła, że decyzje zostały wydane na podstawie sfałszowanej, nierzetelnej dokumentacji. Dodała, że postępowanie rozgraniczeniowe na gruncie nie miało miejsca, a ona sama została pominięta jako strona w toczącym się postępowaniu rozgraniczeniowym. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie uzasadniając stanowisko tak jak w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu [...] czerwca 2009 r. skarżąca oświadczyła, że podtrzymuje skargę i wniosła jedynie o przywrócenie stanu prawnego, który obowiązywał na gruncie do 1991 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili ich wydawania. W szczególności uznać należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa będące podstawą podjętych rozstrzygnięć. Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja została wydana w ramach postępowania nadzwyczajnego prowadzonego w trybie art. 145 i nast. kpa, regulujących postępowanie administracyjne służące weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych przez pryzmat przesłanek wznowieniowych, określonych w art. 145 § 1 i 145a § 1 kpa. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte, co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i 145a § 1 kpa. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony, ale z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa tylko na żądanie strony. Złożenie wniosku wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się załatwieniem sprawy, rozstrzygnięciem przewidzianym w art.149 kpa. Obowiązkiem organu, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania jest zbadanie w pierwszej kolejności, czy wniosek został wniesiony przez osobę będącą stroną, czy został on złożony w ustawowym terminie oraz czy wnoszący go podmiot powołuje się na przesłanki określone w art. 145 § 1 lub 145a kpa. Dopiero pozytywna weryfikacja wniosku pod względem w/w przesłanek może skutkować wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 2 kpa, a następnie przeprowadzeniem przez organ postępowania, co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W przypadku zaś nie spełnienia którejkolwiek z przyczyn formalnych, o których mowa wyżej, organ na podstawie art. 149 § 3 kpa, zobowiązany jest wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Ta ostatnia okoliczność zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem wniosek skarżącej o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zgodnie z brzmieniem art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. W sytuacji złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (brak udziału strony w postępowaniu bez własnej winy) bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 145 § 2 kpa). Wykazanie okoliczności świadczących o dotrzymaniu terminu spoczywa na stronie ubiegającej się o wznowienie postępowania. Organ natomiast zobowiązany jest z urzędu badać dochowanie terminu (tak: NSA w wyroku z dnia 8 grudnia 1995 r., sygn. akt SA/Wr 1164/95, niepubl.). Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólnej trwałości decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 kpa i stanowi podstawę stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania - art. 149 § 3 kpa (tak: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 1996 r., s. 649). Wniesienie, bowiem podania po terminie ma ten skutek, że postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną nie może być wznowione. W rozpoznawanej sprawie, oparte na przesłance wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, żądanie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją rozgraniczeniową Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] grudnia 1991, M. J. złożyła w dniu [...] kwietnia 2008 r. W treści wniosku z dnia [...] kwietnia 2008 r. M. J. wskazała, iż o decyzji rozgraniczeniowej dowiedziała się z otrzymanej w 2001 r. korespondencji od starostwa powiatowego. Tymczasem jak wynika z oświadczenia skarżącej, o możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania dowiedziała się dopiero z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003r. Skoro, zatem strona żądająca wznowienia postępowania, o istnieniu decyzji rozgraniczeniowej dowiedziała się z pisma Starostwa Powiatowego w B., Wydział Geodezji i Kartografii znak [...] z dnia [...] lutego 2001 r., to złożone przez nią dopiero w kwietniu 2008 r. podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej tą decyzją, wniesione zostało niewątpliwie z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 kpa. Wszczęcie zaś w takiej sytuacji postępowania wznowieniowego stanowiłoby rażące naruszenie prawa, gdyż godziłoby w wyrażoną w art. 16 kpa zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Skoro otwarcie biegu terminu do skutecznego uruchomienia przez stronę trybu wznowieniowego uzależnione jest wyłącznie od momentu pozyskania przez stronę, pominiętą w postępowaniu zwykłym, wiedzy o istnieniu ostatecznej decyzji (a taką wiedzę skarżącą uzyskała w lutym 2001 r.), to bez znaczenia dla oceny zachowania tego terminu są okoliczności, czy i kiedy osoba, mająca świadomość występowania w obrocie prawnym tej decyzji, dowiedziała się o przysługującym jej prawie wznowienia postępowania. Nie są również, w ocenie Sądu, trafne zarzuty dotyczące naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. przepisów art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego. Wbrew zarzutom skargi organ w sposób wyczerpujący przedstawił motywy podjętego rozstrzygnięcia, wskazując dowody, na podstawie których ustalił istotne dla sprawy okoliczności. Ustalenia stanu faktycznego sprawy znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy materiale dowodowym, a ocena prawna decyzji odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną dokonana przez organ, przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie budzi zastrzeżeń składu orzekającego w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku