I SA/Po 301/09

WyrokWSA w Poznaniu2009-06-04

Skład orzekający: Jerzy Małecki, Stanisław Małek, Gabriela Gorzan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie prokuratury o umorzeniu śledztwa w sprawie zarzutów dotyczących udziału w grupie przestępczej, które ustaliło, że spółka należała do innej osoby, a skarżący pełnił funkcję prezesa "na papierze", stanowi istotną nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód uzasadniający wznowienie postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki?
Ratio decidendi
Postanowienie prokuratury o umorzeniu śledztwa, które ustaliło, że skarżący pełnił funkcję prezesa "na papierze" i nie miał wpływu na działalność spółki, nie stanowi istotnej nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, uzasadniającego wznowienie postępowania podatkowego w sprawie odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Postępowanie podatkowe w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu jest odrębne od postępowania karnego, a okoliczności wskazane przez skarżącego mogły być przedmiotem analizy w postępowaniu odwoławczym, z którego skarżący zrezygnował.
Stan faktyczny
Skarżący M. P. został orzeczony o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki "A" w podatku od towarów i usług. Po otrzymaniu postanowienia prokuratury o umorzeniu śledztwa, w którym ustalono, że spółka należała do innej osoby, a skarżący pełnił funkcję prezesa "na papierze", M. P. złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego. Organy podatkowe obu instancji odmówiły uchylenia pierwotnej decyzji, uznając, że postanowienie prokuratury nie stanowi istotnej nowej okoliczności. Skarżący zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki (spr.) Sędziowie NSA Stanisław Małek NSA Gabriela Gorzan Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r. nr [....] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług oddala skargę /-/ G. Gorzan /-/ J. Małecki /-/ St. Małek Postanowieniem z dnia .... Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. wszczął postępowanie mające na celu orzeczenie o odpowiedzialności za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług Spółki z o.o. "A" z/s w K., ul. ........, na prezesa zarządu spółki M. P.. W dniu .... decyzją nr ... organ podatkowy I instancji orzekł o odpowiedzialności w/w za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od IV, VI-XII/2003r., I-XII/2004r. w łącznej kwocie ... zł. Przedmiotową decyzję doręczono stronie w dniu 04 czerwca 2004r., która wskutek niezaskarżenia stała się ostateczna. W dniu ... do organu podatkowego wpłynął wniosek M. P. o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z dnia .... nr ..., z uwagi na ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji i nieznanych organowi podatkowemu. Uzasadniając wniosek strona wskazała, iż w dniu .... otrzymała postanowienie Prokuratury Okręgowej w P. o umorzeniu śledztwa w sprawie postawionego zarzutu dot. udziału podatnika w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu dokonywanie oszustw podatkowych. Argumentując dalej swoje żądanie podatnik podkreślił fakt, iż prokuratura dokonała ustaleń, iż spółka w całości należała do T. B., natomiast zobowiązany pełnił funkcję prezesa wyłącznie "na papierze". Okoliczności tego śledztwa podatnik dopiero poznał dnia .... tj. po dostarczeniu odpisu rzeczonego postanowienia. Wnioskodawca ponadto zaznaczył, iż nie miał żadnego wpływu na działalność Spółki ".A" i tym samym nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości w odpowiednim terminie nastąpiło bez jego winy. Postanowieniem z dnia .... nr ... organ podatkowy I instancji wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia ... nr .. orzekającą o odpowiedzialności strony za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług spółki ".A". W wyniku przeprowadzonego postępowania, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. w dniu .... wydał decyzję nr ..., w której odmówił uchylenia pierwotnego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu organ podatkowy I instancji wyjaśnia, iż wskazany przez stronę fakt umorzenia śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w P. pozostaje bez wpływu na rozstrzygniecie zawarte w decyzji nr ...orzekającej na podstawie art. 116 Ordynacja podatkowa o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe firmy "A" sp. z o.o. W myśl bowiem art. 116 § 2 cyt. ustawy odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Zgromadzony materiał dowodowy niezbicie dowodził, iż przedmiotowe zaległości podatkowe powstały w okresie, kiedy M. P. pełnił rolę zarządczą w spółce, a zatem z tej odpowiedzialności nie może zostać zwolniony. Od decyzji tej strona w dniu ... wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w P. z prośbą o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odwołaniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego w tym: art. 120, 121, 122, 187 § 1, 180 w związku z art. 116 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, poprzez nie podjęcie działań niezbędnych w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Pismami z dnia ... uzupełniającymi odwołanie odwołujący się podważył przesłankę dot. bezskuteczności prowadzonego przez organ podatkowy postępowania egzekucyjnego z majątku spółki, co dalej spowodowało wszczęcie postępowania o orzeczeniu o odpowiedzialności M. P.. Strona bowiem wskazała, iż potwierdzeniem istnienia majątku spółki była dostarczona kopia protokołu z dnia ... dot. przekazania rzeczy ruchomych oraz dokumentów firmy ".A" sp. z o.o. oraz wykazu środków trwałych w postaci jedenastu samochodów ciężarowych, będąca wyciągiem z dokumentów księgowych rzeczonej jednostki. Dalej podnosi się, iż majątek spółki został częściowo zabezpieczony przez prokuraturę i CBS w P., a organ egzekucyjny winien dochodzić zaległości ze wskazanego majątku, który firma ".A" posiada. Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia ... nr ... postanowił zaskarżoną decyzję utrzymać w mocy. W uzasadnieniu wyjaśnia natomiast, że podzielił stanowisko Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P., iż załączony do sprawy dowód w postaci postanowienia Prokuratury Okręgowej z dnia ... o umorzeniu śledztwa prowadzonego przeciwko podatnikowi o udział w przestępstwie nie stanowił przesłanki do uchylenia wydanej decyzji o orzeczeniu o odpowiedzialności, a prowadzone postępowanie podatkowe w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności jest odrębnym postępowaniem pozostającym bez wpływu na postępowanie prowadzone przez Prokuraturę. Podkreśla także, iż organ podatkowy I instancji nie rozpatrywał ponownie sprawy w świetle art. 116 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, a wyłącznie okoliczności, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 cyt. ustawy, pozwalające na wznowienie postępowania z uwagi na zaistnienie nowych okoliczności faktycznych bądź nowych dowodów nieznanych wcześniej organowi. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy oraz nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odwołujący się w toku postępowania o przeniesienie odpowiedzialności jako członek zarządu spółki z o.o. nie dostarczył dowodu wyłączającego go z odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Niewystarczającym argumentem jest również twierdzenie, iż w okresie, kiedy M.P. sprawował funkcję prezesa spółki ".A", firmą kierował faktycznie ktoś inny, a on sam nie miał wpływu na jej działania. Odnosząc się do treści kolejnych zarzutów odwołania organ zauważył, iż strona mogła brać czynny udział w każdym stadium postępowania prowadzonego przez organ podatkowy I instancji. Przed wydaniem decyzji z dnia .... nr .. orzekającej o odpowiedzialności podatkowej M. P. za zaległości spółki ".A", wyznaczono stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie. Nie skorzystał on jednak z przysługującego mu prawa do zapoznania się z aktami sprawy. W jego wyniku przedłożył w dniu ... wyjaśnienia wraz z dokumentami potwierdzającymi zasadność sformułowanych tam argumentów m.in. 1. Kopię protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki ".A" z dnia .... 2. Kopie pism rezygnacyjnych ze stanowiska Prezesa Zarządu. 3. Kopię protokołu przekazania rzeczy ruchomych oraz dokumentów ".A" sp. z o.o. z dnia .... 4. Kopię pisma do KRS z dnia.... 5. Oświadczenie o nieruchomościach i prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej, 6. Oświadczenie o rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego. Dokumenty te były przedmiotem analizy organu podatkowego i jako takie zostały odrzucone, gdyż uznano, iż nie miały wpływu na prawidłowość prowadzonego postępowania. Analiza zgromadzonych akt sprawy pozwalała natomiast stwierdzić, iż w trakcie toczącego się postępowania organ podatkowy dokonał wszelkich działań pozwalających na wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej zebrany materiał dowodowy pozwalał na stwierdzenie o braku istnienia przesłanek pozwalających na odstąpienie od wydania przedmiotowej decyzji orzekającej o odpowiedzialności strony, za zobowiązania podatkowe spółki. M. P. nie zaskarżył też wydanego przez organ podatkowy I instancji orzeczenia z dnia .... Nr ..., które stało się ostateczne. Uzasadniając odmowną decyzję organ podniósł, iż załączony przez stronę w postępowaniu odwoławczym dowód w postaci kserokopii protokołu z dnia .... dot. przekazania rzeczy ruchomych oraz dokumentów firmy ".A" sp. z o.o. nowemu prezesowi spółki Z.N., był już dowodem znanym i badanym przed podjęciem rozstrzygnięcia decyzją z dnia 29.05.2008r., która stała się ostateczna, co oznaczało, iż w nowo prowadzonym postępowaniu nie mógł on podlegać badaniu w świetle art. 240 § 1 pkt 5 ustawy - Ordynacja podatkowa. Dyrektor Izby Skarbowej podkreśla zatem, iż podnoszone we wniosku o wznowienie postępowania oraz w odwołaniu od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z dnia ... Nr .. argumenty dotyczące przekazanego w 2005r. nowemu prezesowi majątku spółki, mogłyby być przedmiotem analizy w prowadzonym przez organ II instancji postępowaniu odwoławczym od decyzji z dnia 29.05.2008r. jednak nie w trybie i zasadach określonych w art. 240 § 1 pkt 5. Jednakże M. P. z tego prawa zrezygnował. W świetle zatem powyższego organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w zakresie odmowy uchylenia w całości po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej wydanej przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z dnia .... nr ... i decyzją z dnia ... roku nr ...odmówił uwzględnienia żądania strony. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w P. M. P. powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia ... Nr ... zarzucił: 1. Naruszenie art. 122 w zw. z art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 240 ustawy O.p. poprzez ich błędną wykładnię tj. nietrafne uznanie, iż w postępowaniu dot. wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną ocenie organu podlegały wyłącznie okoliczności stanowiące podstawę wznowienia postępowania podczas, gdy organ ma obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego; 2. Naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit b ustawy Ordynacja podatkowa poprzez uznanie, iż nie wystąpiła przesłanka wskazana w tym przepisie, podczas gdy skarżący wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 3. Naruszenie art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez utrzymanie w mocy decyzji orzekającej o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług spółki ".A" podczas gdy: – spółka posiadała majątek, do którego mogła być skierowana egzekucja, – nie przeprowadzono prawidłowej egzekucji z majątku spółki i nie stwierdzono w wymagany sposób, iż egzekucja jest bezskuteczna chociażby w części, co możliwe jest po formalnym zakończeniu postępowania egzekucyjnego, w szczególności poprzez wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania z powodu jego bezskuteczności 4. Naruszenie art. 123 §1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez całkowite pominięcie twierdzeń skarżącego i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia ... Nr ... utrzymującej w mocy decyzje Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z dnia ... Nr ... oraz poprzedzającej jej decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z dnia ... Nr ... odmawiającej uchylenia w całości decyzji z dnia ... r. Nr ...orzekającej o odpowiedzialności za zaległości w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie .zł. spółki ".A" na prezesa M. P. zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych. Uzasadniając wniosek strona wskazała, iż w dniu ... otrzymała postanowienie Prokuratury Okręgowej w P. o umorzeniu śledztwa w sprawie postawionego zarzutu dot. jego udziału w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu dokonywanie oszustw podatkowych. Prokuratura Okręgowa w P. Wydział V Śledczy postanowieniem z dnia ... sygn. akt ... umorzyła śledztwo wobec strony. Prokuratura bowiem dokonała ustaleń, że spółka w całości należała do T. B., natomiast zobowiązany pełnił funkcję prezesa wyłącznie "na papierze". Okoliczności tego śledztwa skarżąca dopiero poznała dnia ... tj. po dostarczeniu odpisu rzeczonego postanowienia. Wnioskodawca ponadto zaznaczył, iż nie miał żadnego wpływu na działalność Spółki ".A" i tym samym nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości w odpowiednim terminie nastąpiło bez jego winy. Dyrektor Izby Skarbowej w P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu ponownie podkreśla, iż oba organy podatkowe uzasadniając swoje orzeczenia o odmowie uchylenia w całości decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. nr ... z dnia ... uznały, iż wskazany przez stronę argument dot. umorzenia śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w P. pozostawał bez wpływu na zawarte rozstrzygniecie zawarte w tejże decyzji, orzekającej na podstawie art. 116 Ordynacja podatkowa o odpowiedzialności członka zarządu M. P. za zobowiązania podatkowe firmy ".A" sp. z o.o. Prowadzone bowiem postępowanie podatkowe w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności było odrębnym postępowaniem pozostającym bez wpływu na postępowanie prowadzone przez Prokuraturę. Powtórnie wyjaśnia, iż w myśl art. 116 § 2 cyt. wyżej ustawy, odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Zgromadzony materiał dowodowy niezbicie dowodził, iż przedmiotowe zaległości podatkowe powstały w okresie, kiedy M. P. pełnił rolę zarządcza w spółce, a zatem z tej odpowiedzialności nie mógł być zwolniony. Strona jako rzekomo nowy dowód w sprawie wskazała kopię protokołu z dnia ... dot. przekazania rzeczy ruchomych oraz dokumentów firmy ".A" sp. z o.o. nowemu prezesowi spółki Z. N.. Organ analizując całość materiału dowodowego, argumentacji tej nie uznał, bowiem stwierdził, iż w/w dokument był już dowodem znanym i badanym przed podjęciem rozstrzygnięcia w decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z dnia ... Nr .. , która stała się ostateczna, co oznaczało, iż w nowo prowadzonym postępowaniu nie mógł on podlegać badaniu w świetle art. 240 § 1 pkt 5 ustawy - Ordynacja podatkowa. Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego odnośnie naruszenia przepisów art. 122 oraz art. 187 w związku z art. 240 oraz art. 123 ustawy - Ordynacja podatkowa Dyrektor Izby Skarbowej wskazuje, iż argumentacja ta jest nietrafna, ponieważ organy podatkowe w trakcie prowadzonych postępowań dokonały wszelkich starań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Podkreśla, iż w każdym stadium postępowania zarówno organ podatkowy I instancji jak też organ odwoławczy przed wydaniem decyzji wyznaczał stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie. Podatnik skorzystał z przysługującego prawa do zapoznania się z aktami sprawy zarówno w postępowaniu przed I jak i II instancją, czego wynikiem było złożenie przez skarżącego dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów potwierdzającymi zasadność powoływanych argumentów. Dokumenty te były przedmiotem analizy organów podatkowych i jako takie w postępowaniu dot. uchylenia decyzji orzekającej o odpowiedzialności zostały jednak odrzucone .W ocenie organu zebrany materiał dowodowy pozwalał na stwierdzenie o braku istnienia przesłanek pozwalających na odstąpienie od wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności strony, za zobowiązania podatkowe spółki. Organy podatkowe po wznowieniu postępowania nie rozpatrywały ponownie sprawy w świetle art. 116 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, a wyłącznie okoliczności o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 cyt. ustawy, pozwalające na wznowienie postępowania z uwagi na zaistnienie nowych okoliczności faktycznych bądź nowych dowodów nieznanych wcześniej organowi. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie znalazły jednak dostatecznych okoliczności i argumentów do uwzględnienia żądania strony w postępowaniu w trybie art. 240 § 1 pkt 5 w/w ustawy. Uznano bowiem, iż okoliczności, które wskazał skarżący mogłyby być przedmiotem analizy w postępowaniu prowadzonym przez II instancję jednak nie w trybie i na zasadach określonych w powołanym wyżej przepisie a wyłącznie w postępowaniu odwoławczym od decyzji z dnia .... orzekającej o odpowiedzialności M. P.. Strona jednak z tego prawa zrezygnowała. Odnośnie ponownego wskazywania na konieczność wykorzystania protokołu z dnia .... dot. przekazania przez stronę majątku oraz dokumentów firmy ".A", do którego może być skierowana egzekucja i zarzut, iż ten argument powoływał już wcześniej, jednak nie został należycie wykorzystany przez organy podatkowe. Organ ponownie wskazuje, iż argumentacja ta nie mogła zostać uwzględniona we wznowionym postępowaniu w świetle powołanego wyżej art. 240 § 1 pkt 5 ustawy -Ordynacja podatkowa. Jednakże zauważając zasadność powtórnego przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego w świetle nowych dowodów (wg strony Prokuratura oraz CBŚ aktualnie zabezpieczyła majątek spółki), organ odrębnym pismem z dnia .. skierowanym do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. zwrócił uwagę na należyte wykorzystanie protokołu z dnia ... dot. przekazania przez stronę majątku oraz dokumentów firmy ".A" przez organ egzekucyjny. Wskazano również za zasadność zbadania okoliczności egzekwowania przedmiotowych należności od spółki "A" oraz przesłuchanie nowego prezesa spółki powołanego po ustąpieniu strony ze stanowiska – Z. N. na okoliczność ustalenia co stało się z majątkiem spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym spraw, zważył co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270, dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie jest ograniczony zarzutami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Jak wynika z uzasadnienia skargi przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność wznowienia na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Bezspornym jest, że zaskarżone zostały decyzje wydane w trybie nadzwyczajnym, wznowienia postępowania uregulowanym w art. 240 i następnych Ordynacji podatkowej, a ustalone w tym przepisie przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną stanowią odstępstwo od wyrażonej w art. 128 tej ustawy zasady trwałości decyzji podatkowych. Zasada ta oznacza, że uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania mogło nastąpić w przypadkach przewidzianych w ustawie (w tym ustawie podatkowej). Celem wprowadzenia tej zasady jest stabilizacja opartych na decyzjach skutków prawnych zwłaszcza dla ochrony praw nabytych, czego wymaga status państwa prawnego, określony w art. 2 Konstytucji. Zgodnie z przepisem art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: – wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, – istniejące w dniu wydania decyzji, – nie znane organowi, który decyzję wydał. Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów nieznanych organowi w dniu wydania decyzji jest spełniona, gdy: 1. ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, 2. okoliczności te będą miały charakter nowych w stosunku do poprzednio prowadzonego postępowania, 3. okoliczności te lub dowody nie były znane w dniu wydania decyzji, 4. nowe okoliczności muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie. Użyty w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej zwrot "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu (wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2000 r., III SA 1454/99, OSP 2001, nr 2, s. 21). Przykładowo istnienie zapisów ksiąg podatkowych na dyskach komputerowych w dacie wydawania decyzji jest równoznaczne z istnieniem tych dokumentów jako dowodów już w tej dacie. Ich późniejsze wydrukowanie nie stanowi stworzenia nowego dowodu po wydaniu decyzji (wyrok WSA z dnia 24 czerwca 2004 r., III SA/OL 1194/03, OSP 2005, Nr 10, poz. 125). Nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań (np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), czy z innych powodów. Natomiast wznowienie postępowania, jeżeli organ podatkowy znał nowe okoliczności lub dowody w dniu wydania decyzji, będzie naruszeniem prawa (wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 1998 r., I SA/Kr 737/97, Temida (CD), Sopot 2002, por. również Komentarz H. Dzwonkowski- LEX). Przepis art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wskazuje, że błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Stanowi ją natomiast wadliwe ustalenie stanu faktycznego (wyrok WSA z dnia 26 października 2004 r., III SA 2928/03, niepubl.). Błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. Są to dwie różne sytuacje, tylko jedna z nich - ta druga - stanowi przesłankę wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej (wyrok WSA z dnia 26 października 2004 r., III SA 2928/03, POP 2005, z. 5, poz. 116). Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, przesłanką wznowienia postępowania jest m.in. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Ocena istotności nowych okoliczności lub dowodów została przez ustawodawcę pozostawiona w decyzji organów podatkowych rozstrzygających w danej sprawie, wobec czego sąd nie może organom tego prawa do oceny odebrać (wyrok WSA z dnia 29 czerwca 2004 r., III SA 1108/03, M. Pod. 2004, nr 8, s. 4). Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych, o jakich mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, nie oznacza sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną (wyrok NSA w Warszawie z 21 czerwca 2004 r., FSK 170/04, PP 2004, Nr 11, poz. 60). Skład orzekający wskazuje zatem, iż w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych oraz poglądów doktryny prawa podatkowego, przedmiotem postępowania wznowieniowego nie może być żadną miarą ponowne rozpoznanie całokształtu sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją podatkową Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z dnia ...., nr ... orzekającą w trybie art. 116 w związku z art. 108 Ordynacji podatkowej o odpowiedzialności prezesa zarządu spółki z o.o. ".A" M. P. za zaległości podatkowe tej ostatniej w podatku od towarów i usług z poszczególne miesiące 2003 i 2004 roku w łącznej kwocie .. zł. Zdaniem Sądu, organy podatkowe obu instancji zasadnie odmówiły w trybie nadzwyczajnym jakim jest tryb wznowienia postępowania uchylenia w całości powyższej decyzji ostatecznej nakładającej odpowiedzialność na prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. i wyjaśniły przekonująco dlaczego postanowienie Prokuratury Okręgowej w P. z dnia ..., sygn. akt .. o częściowym umorzeniu śledztwa nie zawiera istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, nie znanych organowi podatkowemu wydającemu ostateczną decyzję o pociągnięciu skarżącego do odpowiedzialności i istniejących przy tym w dniu jej wydania ( art. 240 § 1 piet.5 Ordynacji podatkowej). Dlatego też pozbawione podstaw prawnych są zarzuty skargi o naruszeniu przez organy podatkowe obu instancji rozpatrujące wniosek strony o wznowienie postępowania naruszenia szeregu przepisów prawa procesowego (np. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w związku z art. 240 Ordynacji podatkowej, art. 123 Ordynacji podatkowej czy prawa materialnego, a w szczególności art. 116 Ordynacji podatkowej). Sąd niezwiązany granicami skargi wyjaśnia stronie skarżącej, iż przewidziana przepisami Ordynacji podatkowej odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółek w okresie gdy sprawowali w nich swe czynności zarządcze ma charakter pomocniczy. Zgodnie bowiem z brzmieniem przepisu art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej - egzekucja zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może być wszczęta dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Nic zatem nie stoi na przeszkodzie ku temu, by skarżący b. prezes zarządu M. P. podjął rzeczywiste działania i współpracę z odpowiednim organem podatkowym zmierzające do ujawnienia majątku spółki z o.o. ".A", gdyż tylko tego rodzaju skuteczne działanie może uchronić go od ponoszenia odpowiedzialności za cudzy dług podatkowy. Z tych zatem względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ G. Gorzan /-/ J. Małecki /-/ St. Małek LF

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło