II SAB/Go 12/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi P.G. na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w przedmiocie nierozpoznania wniesionego zażalenia postanawia: odrzucić skargę. W dniu [...] marca 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga P.G. na zaniechanie działania i bezczynność organu w sprawie z wniesionego zażalenia na niezałatwienie sprawy w ustawowo określonym terminie. Skarżący wskazał, iż wnosi skargę na zaniechanie działania i bezczynność organu w sprawie wniesionego zażalenia na niezałatwienie sprawy w ustawowo określonym terminie, naruszenie praworządności i interesów skarżącego, a także przewlekłe i biurokratyczne załatwianie jego sprawy przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...] oraz Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...]. Jednocześnie zarzucił organom obu instancji rażące naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 10, art. 35 § 3, art. 36 § 1, art. 37 § 2 , art. 73 § 2 w zw. z art. 79 §1 i 2 oraz art. 80, art. 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 poz. 1071 ze zm.) i wniósł m. in. o nakazanie organowi niezwłocznego załatwienia sprawy z wniosku skarżącego W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, iż postępowanie administracyjne prowadzono w przedmiocie przesłania wyciągu z treści Rozkazu Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...], stanowiącego podstawę prawną wstrzymania wypłaty należnego świadczenia finansowego w postaci uposażenia za miesiąc lipiec 2008 r. Nadto P.G. wskazał na postępowanie Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...], które stało się przyczyną wniesienia przez niego zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Podkreślił, iż organ I instancji przekroczył wszystkie możliwe terminy do załatwienia sprawy. Natomiast organ nadrzędny nie odniósł się do zażalenia i pozostał w tym zakresie w bezczynności. Podkreślił także, iż w Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] zaniedbał swoje obowiązki, przez co w rażący sposób naruszył prawa wnioskodawcy oraz rażąco zaniedbał ciążące na nim obowiązki. Takich samych naruszeń dopuścił się również organ sprawujący nadzór nad działalnością Dowódcy Jednostki nr [...], tj. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...]. Skarżący załączył do skargi kserokopie dokumentów, m. in. zażalenia z dnia [...] listopada 2008 r. na niezałatwienie sprawy w ustawowo określonym terminie przez Dowódcę Jednostki Wojskowej nr [...], oraz odpowiedzi z dnia [...] grudnia 2008 r. udzielonej przez organ II instancji. W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wyjaśnił jednocześnie, iż pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego zażalenie z dnia [...] listopada 2008 r., co czyni bezzasadnym zarzut skarżącego niezałatwienia przez organ wniesionego przez niego zażalenia. Ponadto organ podkreślił, iż w pełni podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w w/w piśmie z dnia [...] grudnia 2008 r. , zgodnie z którym postępowanie w sprawie wniosku P.G. z dnia [...] września 2008 r. nie ma charakteru postępowania administracyjnego ogólnego i nie kończy się rozstrzygnięciem sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej. W postępowaniu sądowym Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 9 kwietnia 2009 r. nakazał wezwać skarżącego – P.G. do podania czy skarga została wniesiona na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...], czy też na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...]. Jednocześnie nakazał pouczyć skarżącego, iż w przypadku, gdy skarga miałaby dotyczyć obu organów, to wówczas skargi podlegać będą rozdzieleniu i odrębnemu rozpoznaniu, natomiast w sytuacji, gdy skarga dotyczy bezczynności Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...], należy wykazać, czy złożone zostało zażalenie do organu nadrzędnego wobec Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] (k-37). Wezwanie w sprawie przesłano skarżącemu dnia 14 kwietnia 2009 r. przesyłką poleconą nr [...] (k-38). W dniu 23 kwietnia 2009 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo skarżącego, którym wyjaśnił, iż skarga dotyczy zarówno bezczynności Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w przedmiocie wydania odpisu z wyciągu Rozkazu Dowódcy JW, jak również bezczynności Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w przedmiocie wniesionego przez niego zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez organ niższego stopnia. Jednocześnie skarżący wskazał, iż pismem z dnia [...] listopada 2008 r. wniósł do Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] zażalenie na bezczynność organu I instancji –tj. Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...]. Skarżący jednocześnie wniósł o rozdzielenie skarg i odrębne ich rozpoznanie. Zarządzeniem z dnia 30 kwietnia 2009 r. Przewodniczący Wydziału, zgodnie z treścią art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) rozdzielił skargi P.G., w ten sposób, iż ze sprawy sygn. akt II SAB/Go 12/09 wyłączono skargę na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...], natomiast pod dotychczasową sygnaturą pozostawiono do rozpoznania skargę na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] (k-44). Zarządzeniem z dnia 7 maja 2009 r. Przewodniczący Wydziału nakazał wezwać skarżącego do podania czy przed wniesieniem skargi na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] złożył zażalenie na tę bezczynność w trybie art. 37 k.p.a. do organu nadrzędnego i do ewentualnego przesłania odpowiedzi udzielonej przez organ nadrzędny, pod rygorem przyjęcia, że stosowne zażalenie nie zostało złożone (k-49). Wezwanie w tym zakresie wysłano do skarżącego listem poleconym nr [...] w dniu 11 maja 2009 r. (k-50). W dniu 21 maja 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęło pismo z dnia [...] maja 2009 r. P.G., którym w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 maja 2009 r. sprecyzował, iż zażalenie na bezczynność organu administracji publicznej, tj. Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] zostało złożone w formie pisemnej w dniu [...] listopada 2009 do organu II instancji. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] pozostał bezczynny w zakresie wniesionego zażalenia. Jednocześnie skarżący podkreślił, iż wszystkie dokumenty dotyczące wniesionego zażalenia, stanowiące dowód tego co podniesiono w skardze, zostały załączone do skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi głównie o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dopuszczalność skargi uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przepis art. 37 ust. 1 k.p.a. stanowi, że na nie załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, iż warunkiem wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej jest uprzednie złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. (vide: postanowienie NSA w Warszawie z dnia 6 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 480/06). Niezłożenie takiego zażalenia stanowi brak formalny skargi, skutkujący jej odrzuceniem - (por. postanowienie NSA z dnia 17 października 1997 r., sygn. IV SAB 31/97 - publ. OSP 1998/10 poz. 185). Oznacza to, że w każdym przypadku przed wniesieniem skargi na bezczynność organu konieczne jest uprzednie złożenie zażalenia, o którym mowa w art. 37 ust. 1 k.p.a., jest to bowiem środek zaskarżenia przewidziany w art. 52 § 2 p.p.s.a., który skarżący musi wyczerpać, by móc skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego. Podkreślenia wymaga fakt, iż wyczerpanie środków zaskarżenia w sprawie bezczynności organu administracji publicznej, musi dotyczyć konkretnie tego organu, którego bezczynność zaskarżona została skargą do sądu administracyjnego. Wniesienie skargi pomimo niewyczerpania środków zaskarżenia czyni tę skargę niedopuszczalną ( a contrario art. 52 § 1 p.p.s.a.) Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, aby wyczerpał tryb określony w art. 52 p.p.s.a. Z treści pisma z dnia [...] maja 2009 r. (k-52) wynika jednoznacznie, iż złożył zażalenie jedynie na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] i - jak wskazał skarżący - wszystkie dokumenty potwierdzające ten fakt zostały przesłane do sądu wraz ze skargą. Jednocześnie, pomimo wezwania przez Sąd do wykazania wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] (organu II instancji), skarżący nie wykazał, iż złożył w tym zakresie zażalenie do organu nadrzędnego, tj. do Ministra Obrony Narodowej. Nie złożenie zażalenia w powyższym trybie przed wniesieniem skargi do sądu sprawia, że jest ona niedopuszczalna. Mając na uwadze powyższe na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. zgodnie, z którym Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne, orzeczono jak w sentencji