II SA/Gl 163/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2009r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie wydania prawa jazdy oddala skargę. Starosta [...] decyzją z dnia [...] roku wydał skarżącemu T.D. (T.D.) prawo jazdy nr [...] kategorii [...] W dniu [...] roku do Starosty [...] wpłynęły dokumenty z niemieckiego organu ds. praw jazdy, z których wynika, że T.D. posiada uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii [...] wydane w dniu [...] roku przez [...] oraz, że ma zatrzymane uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi na terenie [...]. Organ [...] wyraził także zastrzeżenia, co do przebywania strony na terenie [...]. W związku z powyższym Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] roku wznowił postępowanie w sprawie zakończonej swoją decyzją ostateczną z dnia [...] roku na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Następnie organ ten kolejno w dniach [...] roku, [...] roku i [...] roku wydał decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Orzekając w sprawie po raz czwarty, Starosta [...] decyzją z dnia [...] roku nr [...] wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 151 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 90 ust. 1 pkt 5 i art. 97 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 roku, nr 108, poz. 908 z zm., dalej powoływana jako "ustawa") w zw. z art. 7 ust. 5 Dyrektywy Rady nr 91/439/WE z dnia 29 lipca 1991 roku i § 11 ust. 1 pkt 2 i § 5 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 roku, uchylił decyzję ostateczną z dnia [...] roku w przedmiocie wydania T.D. prawa jazdy kategorii [...] i odmówił wydania takiego prawa jazdy. W uzasadnieniu organ podał, że we wznowionym postępowaniu ustalono, że w dniu [...] roku, kiedy wydano [...] prawo jazdy, strona posiadała [...] prawo jazdy, które zostały cofnięte w dniu [...] roku. Nadto organ I instancji wskazał na regulację zawartą w art. 97 ustawy oraz w art. 7 Dyrektywy nr 91/439/WE w sprawie praw jazdy, zgodnie z którą kierujący może posiadać tylko jedno ważne krajowe prawo jazdy. Wyjaśnił także organ, że zamieszkanie na terenie [...] pozwala stronie na ubieganie się o zwrot dokumentu wydanego przez organy administracji [...], a następnie o wnioskowanie o wymianę na [...] odpowiednik. Wydanie [...] prawa jazdy w trybie przewidzianym dla kierowców ubiegających się o taki dokument po raz pierwszy prowadziłoby do posiadania przez stronę podwójnych uprawnień. W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do spełnienia przez stronę warunku określonego w art. 90 ust. 1 pkt 5 ustawy (przebywanie na terytorium [...] przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym) i powołując się na przeprowadzone postępowanie dowodowe stwierdził, że warunek ten nie został spełniony. W odwołaniu pełnomocnik T.D. zarzucił wydanie decyzji I instancji w oparciu o błędne ustalenia faktyczne tego organu. Podał, że w dniu złożenia wniosku o wydanie prawa jazdy wnioskodawca posiadał ważną Kartę Pobytu. Zakwestionował dokonanie ustaleń w zakresie pobytu w oparciu o informacje Urzędu Skarbowego z których wynika nie osiąganie przez stronę dochodów podlegających podatkowi dochodowemu do osób fizycznych, a nie okoliczność przebywania lub nieprzebywania na terenie RP. Podniósł, że z [...] przepisów prawa oraz pisma z [...] nie wynika zatrzymanie prawa jazdy stronie, lecz jego cofnięcie. Powołując się na tłumaczenie tego pisma (pismo z [...] r.) podniósł, że wyrokiem sądowym prawo jazdy cofnięto i od tego czasu nie posiada ważnego prawa jazdy. Nadto stwierdził, że odwołujący się został pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami z dniem [...] roku i równocześnie skonfiskowano jego dokument prawa jazdy. W konkluzji odwołania wniesiono o uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zaakcentował zasadność wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] , a to wobec uzyskania przez ten organ w dniu [...] roku informacji od [...] organu co do posiadania przez stronę [...] prawa jazdy i zatrzymania w/w uprawnień na mocy wyroku sądowego. Zdaniem organu odwoławczego prawidłowo organ I instancji w oparciu o dokument z dnia [...] roku, wystawiony przez właściwy organ [...] , którego tłumaczenie znajduje się w aktach sprawy ustalił, że T.D. nie jest w posiadaniu ważnego [...] prawa jazdy, bo prawo jazdy wydane przez [...] dnia [...] roku cofnięto wyrokiem Sądu z dnia [...] roku. Powyższe ustalenie oznacza, że strona zarówno w dniu składania wniosku o wydanie prawa jazdy, jak i w dniu wydania decyzji to jest [...] roku posiadała ważne [...] prawo jazdy, co stanowi przesłankę odmowy wydania [...] prawa jazdy (art. 97 ust. 4 ustawy). Przez nie posiadanie prawa jazdy – zgodnie z wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 28 lutego 2008 roku, sygn. akt II SA/Gl 16/08 – należy rozumieć sytuację gdy osoba nigdy jeszcze takiego uprawnienia nie otrzymała lub gdy została go pozbawiona na stałe na mocy obowiązujących przepisów prawa i w trybie przewidzianym tymi przepisami. Odnosząc się do kwestii przebywania strony na terytorium [...] organ odwoławczy wyraził pogląd, że dotychczas zgromadzony materiał dowodowy w sposób jednoznaczny nie świadczy o tym, że strona we wniosku o wydanie prawa jazdy złożyła nieprawdziwe oświadczenie dotyczące przebywania na terenie [...] Okoliczność ta jednak nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, z uwagi na zaistnienie przesłanki zarówno wznowienia postępowania, jak i odmowy wydania prawa jazdy w postaci posiadania w dniu złożenia wniosku i wydania [...] prawa jazdy ważnego [...] prawa jazdy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zarzucił wydanie decyzji ostatecznej z naruszeniem art. 97 ust. 4 ustawy poprzez uznanie, że z jego treści wynika, że kierujący może posiadać jedynie jedno prawo jazdy z pominięciem czy jest ono ważne i bezpodstawne zastosowanie Dyrektyw: z dnia 29 lipca 1991 roku w sprawie praw jazdy (91/439/EWG) oraz 2006/126/WE, bowiem nie stanowią one źródła prawa. Bezpodstawnie przyjęto także, że skarżący posiadał prawo jazdy w dniu [...] roku mimo, iż w kartotece [...] stwierdzono, iż z dniem [...] roku został pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami i skonfiskowano jego dokument prawa jazdy. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji ostatecznej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i co do zasady powtórzył argumentację zawartą w decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Poza sporem pozostaje, że kierujący może posiadać tylko jedno ważne krajowe prawo jazdy oraz że przez krajowe prawo jazdy należy rozumieć dokument o takim charakterze wydany przez którekolwiek z Państw Członkowskich UE. Wynika to z przepisów prawa krajowego (art. 97 ust. 4 ustawy) oraz przepisów wspólnotowych (art. 7 ust. 5 Dyrektywy Rady nr 91/439/EWG i art. 7 ust. 5 lit. a i b w zw. z art. 17 Dyrektywy 2006/126/WE). Przepisy prawa krajowego i wspólnotowego nie są jednak w tej materii jednoznaczne. Przepis art. 97 ust. 4 ustawy stanowi o "jednym ważnym krajowym prawie jazdy", a przepisy wspólnotowe nie wskazują, aby miało chodzić wyłącznie o ważne prawo jazdy. Prawodawca unijny nie ograniczył się tylko do ważnych praw jazdy lecz także do takich, które pomimo, że nie stanowią uprawnienia do kierowania pojazdami w danym momencie, to po spełnieniu określonych warunków formalnych mogą takie uprawnienia ponownie stanowić. Zdaniem składu orzekającego taki zabieg prawodawczy miał na celu uniknięcie rozbieżności w rozumieniu ważności dokumentu przez Państwo Członkowskie, a praktycznie uniemożliwić uzyskanie prawa jazdy w wybranym Państwie Członkowskim w sytuacji gdy w Państwie Członkowskim, które wydało dokument prawa jazdy doszło np. do czasowego odebrania tego dokumentu. Prawodawca unijny ograniczył zatem swobodę interpretacyjną (w zakresie ważności prawa jazdy) poprzez przyjęcie założenia, że chodzi o sytuacje, w których dana osoba posiada prawo jazdy, albo go nie posiada. W wyroku z dnia 28 lutego 2008 roku sygn. akt II SA/Gl 16/08, Sąd wyraził pogląd – podzielony przez obecny skład orzekający – iż przez posiadanie prawa jazdy w kontekście powołanych dyrektyw należy rozumieć również takie sytuacje, w których prawo jazdy nie jest w danym momencie ważne, ale po spełnieniu przewidzianych prawem okoliczności jego ważność może zostać ponownie przywrócona. Przykładowo można wskazać na upływ terminu ważności samego dokumentu, upływ terminu ważności badań lekarskich, czasowe odebranie dokumentu lub czasowe pozbawienie uprawnień do kierowania pojazdami. Sytuacje te nie są równoznaczne z nie posiadaniem przez daną osobę w ogóle prawa jazdy. Z nie posiadaniem prawa jazdy mamy natomiast do czynienia wtedy gdy osoba nigdy jeszcze takiego uprawnienia nie otrzymała lub gdy została go pozbawiona na stałe na mocy obowiązujących przepisów. Oznacza to, że w przeciwieństwie do unormowania zawartego w Prawie o ruchu drogowym, które posługuje się pojęciem ważnego prawa jazdy jako dokumentu, przepisy unijne nakazują rozumieć prawo jazdy jako raz zdobyte uprawnienie i przywracalne w sytuacjach prawem przewidzianych. W niniejszej sprawie jest sporne czy skarżący w dacie złożenia wniosku o wydanie prawa jazdy w [...] to jest w dniu [...] roku oraz w dacie wydania decyzji objętej wznowionym postępowaniem to jest w dniu [...] roku posiadał prawo jazdy wydane przez inne Państwo Członkowskie, konkretnie w sprawie przez [...] Okoliczność ta została wyjaśniona w sposób właściwy przez organy orzekające. Skarżący posiadał prawo jazdy wydane przez [...] z dnia [...] roku (pismo [...] z [...] r. – k. [...] akt administracyjnych oraz dołączone do pisma odpisy kartotek – zawiadomień). W dniu [...] roku Sąd [...] orzekł w stosunku do skarżącego czasowe odebranie prawa jazdy (wstępne), a następnie w dniu [...] roku zakaz prowadzenia pojazdów na [...] miesięcy. Orzeczenia te były związane ze zdarzeniem w dniu [...] roku w L.. W kontekście wyżej podanych rozważań co do pojęcia "posiadania prawa jazdy" należy uznać – wbrew twierdzeniom zawartych w skardze – iż skarżący posiadał prawo jazdy w dacie złożenia wniosku o polskie prawo jazdy i wydania decyzji w dniu [...] roku. Prawa jazdy skarżącego wydane przez [...] dnia [...] roku zostały cofnięte wyrokiem sądu [...] z dnia [...] roku z tym, że jak wynika z pisma organu [...] skarżący w [...] mógłby uzyskać prawo jazdy po zdaniu testu medycznego i psychologicznego. Okoliczność posiadania przez skarżącego prawa jazdy [...] w dniu złożenia wniosku i wydania decyzji nie była znana organowi I instancji i niewątpliwie uzasadniała ona wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] roku, jej uchylenie i odmowę wydania prawa jazdy [...]). Artykuł 97 ust. 4 ustawy musi być bowiem wykładny w zgodności z regulacjami unijnymi w tym powołaną już Dyrektywą Rady z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy nr 91/439/EWG (art. 7 ust. 5 i art. 8 ust. 4), która to regulacja została potwierdzona art. 11 Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 roku w sprawie praw jazdy (przekształcenie). Przepisy powołanych Dyrektyw jednoznacznie określają, że żadna osoba nie może posiadać praw jazdy wydanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) oddalił skargę. SW