III SA/Gd 184/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie WSA Alina Dominiak (spr.), NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w S. na decyzję Wojewody z dnia 20 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały oddala skargę. Decyzją z dnia 5 grudnia 2008 r. Nr [...] Prezydent Miasta powołując się na przepis art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( t.j. Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.) , sprostowaną postanowieniem z dnia 19 grudnia 2008 r., orzekł o zameldowaniu I. K.-S. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu organ wskazał, że I. K.-S. mieszka w przedmiotowym lokalu. Z informacji uzyskanych od wnioskodawczyni wynika, że kupiła ona lokal położony przy ul. [...] w G., jednak nie doszło do zawarcia umowy w formie aktu notarialnego z uwagi na ogłoszoną upadłość developera "A" w S. Fakt zamieszkiwania przez I. K.-S. w ww. lokalu potwierdziła firma "B" zarządzająca wymienioną nieruchomością. Syndyk masy upadłości wyraził negatywne stanowisko w sprawie zameldowania I. K.-S. z uwagi na nieuregulowany stan prawny mieszkania, informując, że omawiany lokal wchodzi w skład masy upadłości i jako jej składnik docelowo podlega zbyciu. Poinformował również, że nie posiada wiedzy, czy I. K.-S. w przedmiotowym lokalu zamieszkuje. Organ w tej sytuacji uznał, że zameldowanie wnioskodawczyni w wyżej opisanym lokalu jest uzasadnione. Decyzją z dnia 20 stycznia 2009 r. nr [...] Wojewoda, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w świetle przeprowadzonego postępowania jest niewątpliwe, iż I. K.-S. zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G., czego nie kwestionował w odwołaniu Syndyk. Organ wskazał, że instytucja zameldowania ma charakter wyłącznie ewidencyjny, co oznacza, iż organy administracji upoważnione są wyłącznie do badania, czy dana osoba zamieszkuje w lokalu, czy nie. W aktualnym stanie prawnym do zameldowania nie jest wymagana zgoda właściciela lokalu – wystarczy sam fakt przebywania. Przepis art. 9 ust. 2 a ustawy nie wymaga wyrażenia zgody na zameldowanie przez osobę, której przysługuje tytuł prawny do lokalu. Zgoda właściciela lub innego podmiotu mającego tytuł prawny do nieruchomości na pobyt osoby, która chce dopełnić obowiązku meldunkowego , jak też potwierdzenie faktu pobytu tej osoby w lokalu nie stanowi przesłanki do jej zameldowania na pobyt stały. Przesłanki zameldowania zostały określone wyraźnie w art. 6 ust. 1w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgoda na zameldowanie może mieć znaczenie tylko na gruncie prawa cywilnego. Organ wskazał, że I. K.-S. zamieszkuje w spornym lokalu od 2002 r. po uprzednim otrzymaniu kluczy i protokołu zdawczo-odbiorczego . W lokalu tym znajduje się jej centrum życiowe. Organ odwoławczy w tej sytuacji decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. Skargę na powyższą decyzję wniósł Syndyk Masy Upadłości "A" w S. Wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie decyzji administracyjnych zarzucił im naruszenie art. 32 prawa upadłościowego i naprawczego, art. 9 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 107 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie przewiduje pominięcia tytułu prawnego do lokalu i wydania decyzji o zameldowaniu wbrew wymogom określonym w art. 9 tej ustawy. Podniósł, że zostały naruszone dobra osobiste właściciela lokalu, bowiem lokal mieszkalny, w którym dokonano zameldowania, jako część masy upadłości podlega zbyciu, a dokonanie zameldowania utrudni bądź uniemożliwi zbycie lokalu zgodnie z przepisami prawa upadłościowego lub pomniejszy jego wartość. Skarżący stwierdził, że jego zdaniem firma "B" nie jest upoważniona do zarządzania przedmiotowym lokalem oraz do dokonywania stwierdzeń o zamieszkiwaniu bądź o nie zamieszkiwaniu w lokalu przez I. K.-S. Skarżący podniósł, że organy nie wskazały przepisu umożliwiającego wydanie decyzji o zameldowaniu na pobyt stały wbrew stanowisku właściciela. Dodatkowo w piśmie z dnia 7 kwietnia 2009 r. skarżący stwierdził, że lokator na zameldowanie samego siebie nie uzyskał zgody właściciela mieszkania, a wręcz przeciwnie- uzyskał odmowę dokonania zameldowania w przedmiotowym lokalu. Powołał się na treść art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych , z którego wynika, że zainteresowany musi przedstawić potwierdzenie pobytu podpisane przez właściciela lokalu lub podmiot dysponujący tytułem prawnym. Stwierdził, że takiego dokumentu nie przedstawiono. Podał, że w takim przypadku, zgodnie z wyjaśnieniami Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, nie decydują przepisy o ewidencji ludności , ale przepisy normujące uprawnienia do używania lokalu – art. 688 ² kodeksu cywilnego. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Dla zapewnienia bowiem zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a wpisami do ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy (por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2003 r. V SA 3657/02, Wspólnota nr 8 z 2004 r., poz. 55). Rację ma skarżący - co do zasady - że przy zameldowaniu na pobyt stały należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu ( art. 9 ust. 2 a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Organ gminy prowadzący ewidencję ludności – stosownie do treści art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych – jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania poprzez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Organ, niczego nie rozstrzygając, dokonuje wówczas tylko sprawdzenia, czy formularz zgłoszenia jest dobrze wypełniony pod względem wymagań formalnych. Organ dokonujący w takim przypadku zameldowania czyni to w drodze czynności materialno- technicznej, nie wydając decyzji o zameldowaniu. Jednak gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości ( jak w sprawie niniejszej, w której brak poświadczenia pobytu przez właściciela lokalu), inaczej dochodzi do realizacji obowiązku meldunkowego. W takim wypadku o dokonaniu zameldowania rozstrzyga właściwy organ gminy w oparciu o odrębną podstawę prawną - art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, kończąc postępowanie decyzją administracyjną. W tym przypadku organ sprawdza nie to , czy zgłoszenie odpowiadało wymaganiom formalnym, ale czy zachodzą materialnoprawne warunki obowiązku meldunkowego. Chybiony jest zarzut skarżącego, iż organy w wydanych decyzjach nie przywołały przepisów umożliwiających wydanie decyzji o zameldowaniu wbrew stanowisku właściciela, bowiem organy przywołały w sposób prawidłowy art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skoro I. K.-S. przedłożyła potwierdzenie pobytu dokonane przez siebie, a z treści wniosku o zameldowanie wynikało, że właścicielem lokalu lub podmiotem dysponującym tytułem prawnym do lokalu jest inna osoba, organy prawidłowo swe rozstrzygnięcie oparły na przywołanym przepisie, bowiem zgłoszone dane budziły wątpliwości. Wbrew stanowisku skarżącego z przepisów prawa, także z art. 9 ust. 2 a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie wynika konieczność wyrażenia przez właściciela lokalu zgody na dokonanie zameldowania. Skarżący zarzucał w skardze brak tytułu prawnego I. K.-S. do spornego lokalu oraz fakt, iż lokal wchodzi w skład masy upadłości i docelowo podlega zbyciu jako składnik tej masy. Odnosząc się do powyższego koniecznym jest wskazanie na wprowadzoną ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz.U. Nr 93, poz. 887), z dniem 1 maja 2004 r., zmianę niektórych przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, która nadała zameldowaniu wyłącznie charakter ewidencyjny. O takiej wykładni omawianych przepisów zdecydowało stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 27 maja 2002 r., w sprawie K 20/01 ( Dz. U. nr 78, poz. 716 z dnia 19 czerwca 2002 r.) , w którym orzekł on, iż art. 9 ust. 2 cytowanej ustawy, stawiający wymóg potwierdzenia uprawnień do lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie, jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazać też należy, że z art. 9 ust. 2 a ustawy o ewidencji ludności nie wynika , by osoba , która ma być zameldowana miałaby dysponować tytułem prawnym do lokalu; wszelkie odniesienia do tytułu prawnego do lokalu czy też dokumentów zawarte w tym przepisie , na podstawie których ten tytuł się ustala odnoszą się do właściciela lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie, nie zaś do osoby, która ma zostać w danym lokalu zameldowana. Art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Oznacza to, że uprawnienie do lokalu nie ma obecnie znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku zarówno o zameldowanie jak i wymeldowanie. Jedyną przesłanką zameldowania jest fakt pobytu w danym lokalu, wykazany dopuszczalnymi w postępowaniu administracyjnym środkami dowodowymi. W sprawie niniejszej było niewątpliwe, że I. K.-S. faktycznie mieszka w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w G. Fakt pobytu w tym lokalu I. K.-S. wykazała przedkładając do akt sprawy zaświadczenie firmy "B" w G., potwierdzające uiszczanie przez nią opłat związanych z utrzymaniem mieszkania, jak również składając rachunki za prąd, telewizję kablową, Internet, co świadczy o tym, że z przedmiotowego lokalu korzysta. Zresztą sam skarżący okoliczności zamieszkiwania I. K.-S. w przedmiotowym lokalu ani w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, ani w wywiedzionej skardze, nie kwestionował. W ten sposób została spełniona jedyna przesłanka do wydania decyzji o zameldowaniu w tymże mieszkaniu. To czy firma "B" jest, czy też nie jest upoważniona do zarządu nieruchomością nie miało w istocie w sprawie niniejszej znaczenia, bowiem informacje pochodzące od tej firmy były jedynie dowodami w sprawie, które zresztą zostały potwierdzone innymi dowodami. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego faktu naruszenia przepisów prawa upadłościowego należy stwierdzić, że z uwagi na fakt, iż postępowanie dotyczące zameldowania spełnia jedynie cele ewidencyjne, dokonanie zameldowania w lokalu ani nie przysparza praw zameldowanemu, ani nie uszczupla praw właścicielowi lokalu. Właściciel lokalu uważający, że osoba fizyczna czy prawna zajmuje jego lokal bez tytułu prawnego może domagać się ochrony swego prawa przed sądem powszechnym. Podniesiony argument o naruszeniu dóbr osobistych nie może być skutecznie stawiany przed sądem administracyjnym, bowiem nie jest on właściwy do oceny takiego zarzutu. Sprawy meldunkowe rozstrzyga się w oparciu o przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nie zaś w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego. Odnosząc się na koniec do zarzutu skarżącego, że w przypadku takim, jaki ma miejsce w sprawie niniejszej –zgodnie z wyjaśnieniami Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji – mają zastosowanie nie przepisy o ewidencji ludności , lecz art. 688 ² k.c. stwierdzić należy, że choć Sądowi przywoływane wyjaśnienia nie są znane , to – niezależnie od ich treści – nie mogą być brane pod uwagę, gdyż nie należą do źródeł prawa. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.