II SA/Wa 102/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Bronisław Szydło, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Anna Siwonia, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi H. F. i A. F. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym oddala skargę. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – dalej: kpa, art. 13 ust. 6 i art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), odmówił wydania na rzecz A. F. i H. F. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym w D. przy ul. [...]. Pismem z dnia [...] listopada 2008 r. A. F. i H. F. złożyli do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. (dalej: Prezes WAM) odwołanie od ww. decyzji, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, tj. art. 29 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, poprzez przyjęcie przez organ, iż po 01 kwietnia 2004 r. w sytuacji faktycznej i prawnej ww. zaszły zmiany oznaczające poprawę sytuacji życiowej strony, co nie pozwala przyjąć, że zachodzi wyjątkowa sytuacja, uzasadniająca wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas oznaczony innej osobie niż żołnierz służby stałej, nie wskazując na czym owa zmiana sytuacji strony ma polegać, ograniczając się do ponownego przywołania, jako przesłanki odmowy faktu braku wykupu mieszkania przed [...] czerwca 2006 r. Odwołujący się zarzucili zaskarżonej decyzji także naruszenie prawa procesowego: art. 10 par. 1 kpa, poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, złożenia wniosków bądź wyjaśnień przed wydaniem decyzji; niewykonanie zaleceń organu odwoławczego przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, poprzez brak wskazania, na czym polega zmiana sytuacji faktycznej i prawnej strony po 01 kwietnia 2004 r., jako przesłanki do uznania, że aktualnie nie mamy do czynienia z sytuacją wyjątkową; poprzez całkowitą dowolność, a nie uznaniowość w ocenie zebranego materiału w sprawie i w wywiedzionych wnioskach. A. F. i H. F. wnieśli o uwzględnienie w całości przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. złożonego odwołania oraz uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również o wystąpienie do Ministra Obrony Narodowej o wyrażenie zgody na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania strony. W sytuacji nieuwzględnienia ww. wniosku o przekazanie odwołania do Prezesa WAM, z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, celem wystąpienia do Ministra Obrony Narodowej o wyrażenie zgody na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania strony i wydania decyzji. Po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.) wydał [...] grudnia 2008 r. decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. z dnia [...] października 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Prezes WAM wyjaśnił, że Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w B. zawarł z Burmistrzem Miasta i Gminy D. [...] listopada 2002 r. umowę nr [...] dzierżawy lokalu mieszalnego położnego w D. przy ul. [...], na czas oznaczony - do [...] kwietnia 2004 r., w celu jego najmu przez Burmistrza swoim mieszkańcom. Następnie Burmistrz pismem z [...] września 2004 r. wystąpił do organów WAM z prośbą o nieodpłatne przekazanie uprzednio dzierżawionych przez gminę lokali lub zawarcie umów najmu z dotychczasowymi najemcami. Minister Obrony Narodowej [...] lutego 2005 r. wyraził zgodę na wydanie A. F. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] do [...] czerwca 2006 r. Natomiast [...] marca 2005 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w B., Burmistrz Miasta i Gminy D. oraz A. F. podpisali porozumienie, w którym ustalili, że spisany [...] listopada 2002 r. protokół przyjęcia/przekazania lokalu mieszkalnego nadal obowiązuje, a w miejsce dotychczasowego najemcy wchodzi A. F. Następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w B. decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2005 r. przyznał ww. prawo zamieszkiwania w ww. lokalu na czas oznaczony - do [...] czerwca 2006 r. W dniu [...] czerwca 2005 r. A. F. złożył wniosek o nabycie lokalu mieszkalnego, pomimo to [...] grudnia 2005 r. nie stawił się w celu podpisania umowy kupna sprzedaży przedmiotowego lokalu. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w B. [...] lutego 2007 r. zawiadomił A. F. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji zobowiązującej go do opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego, uiszczenia należnych opłat oraz zapłaty odszkodowania, po czym A. F. pismem z dnia [...] lutego 2007 r. oraz [...] marca 2007 r. wystąpił z prośbą o przedłużenie umowy najmu oraz sprzedaż przedmiotowego lokalu. W dniu [...] czerwca 2007 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w B. wydał decyzję nr [...], którą zobowiązał H. F. i A. F. do opróżnienia zajmowanego lokalu oraz uiszczenia należnych opłat i zapłaty odszkodowania. Od przedmiotowej decyzji ww. złożyli odwołanie oraz ponowny wniosek o wykup ww. lokalu. Po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania Prezes WAM decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w B. [...] września 2007 r. decyzją nr [...] umorzył ww. postępowanie, informując stronę pismem z dnia [...] września 2007 r. o braku możliwości realizacji wniosku strony o sprzedaż przedmiotowego lokalu. Następnie [...] października 2007 r. zainteresowani wystąpili o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w ww. lokalu w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, dodatkowo wyjaśnili, że ze względu na sprawy osobiste i finansowe nie byli w stanie wykupić w wyznaczonym terminie przedmiotowego lokalu. Organ I instancji decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] odmówił wydania ww. decyzji o prawie zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym. Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji Prezes WAM wydał [...] września 2008 r. decyzję nr [...], którą uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Następnie pismem z dnia [...] października 2008 r. H. F. i A. F. poinformowali organ I instancji o pogorszeniu ich sytuacji finansowej, dołączając dokument potwierdzający rozwiązanie z A. F. umowy o pracę. Organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] odmówił wydania ww. decyzji o prawie zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, od której to decyzji zainteresowani wnieśli odwołanie. Organ odwoławczy dokonując analizy sprawy podniósł, że art. 21 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, wskazuje, iż żołnierzowi służby stałej od dnia wyznaczenia go na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej przysługuje prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym będącym w dyspozycji Agencji, co oznacza, że zasób mieszkaniowy, stanowiący mienie Skarbu Państwa, a pozostający w dyspozycji Agencji, przeznaczony jest co do zasady na potrzeby żołnierzy zawodowych. Wyjątkiem od ww. zasady jest art. 29 ww. ustawy, który stanowi, że w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego WAM, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas oznaczony innej osobie niż żołnierz służby stałej, dodając, że w omawianym przypadku mamy do czynienia z uznaniem administracyjnym, a niezbędną przesłanką, która może lecz nie musi prowadzić do wydania przedmiotowej decyzji jest istnienie "wyjątkowości sytuacji", przy czym ustawodawca nie sprecyzował jakie przypadki należy uznać za wyjątkowe, pozostawiając to do decyzji organu rozstrzygającemu sprawę. Tym samym dyrektor oddziału regionalnego WAM uprawniony jest do zbadania czy sytuacja wnioskodawcy wyczerpuje przesłanki art. 29 ww. ustawy, przy czym w omawianym trybie postępowania mamy do czynienia z uznaniem administracyjnym, a decydujące znaczenie na sposób rozstrzygnięcia wniosku osoby innej niż żołnierz służby stałej ma stan zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych żołnierzy w danym garnizonie oraz faktyczne istnienie wolnego i trwale zbędnego zasobu mieszkaniowego Agencji. Tym samym organ I instancji rozpatrując wniosek ww. o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, zobowiązany był przede wszystkim uwzględnić nieposiadanie zbędnych lokali mieszkalnych w miejscowości D. i przewidywane potrzeby mieszkaniowe żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową, występujące w tej miejscowości i w miejscowościach do niej pobliskich. Prezes WAM dodał, że ewentualna realizacja wniosków, składanych w trybie art. 29 ww. ustawy, nie może odbywać się ze szkodą dla żołnierzy oczekujących na zakwaterowanie w miejscu pełnienia służby, natomiast Wojskowa Agencja Mieszkaniowa ma obowiązek zachować szczególną staranność gospodarując powierzonym jej mieniem Skarbu Państwa. Organ odwoławczy zaznaczył, że celem art. 29 ww. ustawy nie było ustanowienie podstawy do pomocy o charakterze wyłącznie socjalnym dla osób, które nie mają prawa do żadnego lokalu lub domu, albowiem możliwość przyznania lokalu osobom innym niż żołnierz zawodowy określona w tym przepisie stanowi wyjątek od reguły, zgodnie z którą lokale pozostające w dyspozycji WAM przeznaczane są na zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych. Zdaniem Prezesa WAM w sytuacji H. F. i A. F. nie było zasadne występowanie przez organ WAM z wnioskiem do Ministra Obrony Narodowej, co byłoby uzasadnione jedynie w przypadku oceny, że sprawa ma charakter wyjątkowy w rozumieniu art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, natomiast skoro organ I instancji nie doszedł do takiego wniosku, tym samym wystąpienie do Ministra Obrony Narodowej było przedwczesne i bezprzedmiotowe. Odnosząc się do zarzutu strony odnośnie niewykazania przez organ zmian, jakie zaszły w sytuacji strony od 01 kwietnia 2005 r. - od dnia wydania poprzedniej decyzji, kiedy to organ uznał sytuację A. F. za wyjątkową, Prezes WAM uznał ten zarzut za nieuzasadniony, albowiem organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że zmianie uległa sytuacja mieszkaniowa w miejscowości D., wskazując że w czasie przyznania ww. prawa zamieszkiwania w lokalu w dyspozycji WAM pozostawało ponad sto wolnych lokali w ww. miejscowości, natomiast aktualnie wolne są cztery lokale, spośród których dwa zostały już zadysponowane, a pozostałe dwa zostaną zagospodarowane na potrzeby żołnierzy zawodowych. Pismem z dnia 13 stycznia 2009 r. H. F. i A. F. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa WAM z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego: art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, poprzez przyjęcie, że obecnie, w przeciwieństwie do okresu, kiedy przyznawano stronie prawo do zamieszkiwania w lokalu, tj. 01 kwietnia 2004 r., nie zachodzi sytuacja wyjątkowa, a zmianie, w stosunku do stanu poprzedniego, uległy potrzeby zabezpieczenia mieszkań dla Sił Zbrojnych; naruszenie prawa procesowego, tj. art. 10 par. 1 kpa, poprzez zaniechanie umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i złożenia wniosków bądź wyjaśnień przed wydaniem decyzji; niewykonanie zaleceń zawartych w decyzji Prezesa WAM z dnia [...] września 2008 r., wydanej w sprawie [...], uchylającej poprzednią decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w B. z dnia [...] lipca 2008 r., polegających na konieczności ustalenia przy ponownym rozpoznawaniu sprawy na czym polega zmiana sytuacji faktycznej i prawnej strony po 01 kwietnia 2004 r., jako przesłanki do uznania, że aktualnie nie mamy do czynienia z sytuacją wyjątkową, a oparciu negatywnej oceny, wobec wniosku strony, na nowej nieistniejącej dotychczas przesłance zmiany sytuacji organu w zakresie konieczności zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych Sił Zbrojnych, przy jednoczesnym uniemożliwieniu wypowiedzenia się stronie co do tej okoliczności oraz udokumentowania jej w zebranym materiale dowodowym; całkowitą dowolność gromadzenia materiału dowodowego i w konsekwencji zmianę przesłanek negatywnych, bez możliwości odniesienia się do nowych okoliczności. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że po wydaniu przez Prezesa WAM decyzji z dnia [...] września 2008 r. nr [...], uchylającej decyzję z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], którą odmówiono wydania ww. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, organ rozpatrując ponownie sprawę ograniczył się wyłącznie do wezwania strony do udokumentowania okoliczności nieznanych organowi, jakie zaszły w sferze położenia ekonomiczno-finansowego, zdrowotnego, osiąganych dochodów strony. Zaznaczyli, że organ skupił się na ocenie interesu organu i potrzeb Sił Zbrojnych, natomiast w ich ocenie powinien ocenić wyjątkowość sytuacji strony. Wymieniając przesłanki świadczące o wyjątkowości sytuacji strony skarżący wskazali: posiadanie małoletnich dzieci, brak możliwości uzyskania lokalu z zasobu komunalnego gminy D., dokonanie znacznych nakładów na zajmowany lokal, utrata pracy przez A. F. Podkreślili, że uznaniowy charakter decyzji nie oznacza dowolności, zarzucając zaskarżonej decyzji nacechowanie złą wolą organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zajmowane dotychczas przez organy rozstrzygające sprawę w postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 138 par. 1 pkt 1 kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji jest konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy, że jego ocena jest co do istoty taka sama, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak i pod względem celowości. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41 poz. 398 ze zm.), zgodnie z którym w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Użyte w przedmiotowym przepisie sformułowanie "może wydać" oznacza, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy, co wskazuje, że organ wydając decyzję posiada swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. W związku z powyższym sądowa kontrola decyzji tego rodzaju jest ograniczona, sprowadza się do badania przez Sąd, czy decyzja nie nosi cech dowolności, tzn. czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych, kontrola ta nie obejmuje natomiast celowości zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, iż obowiązkiem organu załatwiającego sprawę w oparciu o uznanie administracyjne jest załatwienie sprawy zgodnie z żądaniem strony, o ile interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Od pozytywnego załatwienia sprawy dla strony można odstąpić dopiero, gdy w uzasadnieniu decyzji zostanie wykazane, że takie załatwienie sprawy byłoby sprzeczne z interesem społecznym lub przekroczyłoby możliwości organu. Należy więc wyważyć interes indywidualny i interes społeczny, biorąc za punkt wyjścia sytuację jednostki. W omawianej sprawie Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w B. wyjaśnił, że sytuacja mieszkaniowa w D. od 2004 r. uległa zasadniczej zmianie, dodając, że wówczas w dyspozycji Agencji w tej miejscowości znajdowało się ponad 100 zbędnych lokali, natomiast aktualnie wolne pozostają tylko dwa, które zostaną zagospodarowane na potrzeby żołnierzy. W celu ustalenia na czym polegała zmiana sytuacji faktycznej i prawnej strony po 01 kwietnia 2005 r., tj. po wydaniu przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. decyzji nr [...], przyznającej A. F. prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas oznaczony do [...] czerwca 2006 r., organ pismem z dnia [...] września 2008 r. wezwał ww. do udokumentowania zmian, jakie zaszły w położeniu ekonomiczno-finansowym, zdrowotnym, osiąganych dochodów, itp. Odpowiedzią na przedmiotowe wezwanie było pismo z dnia [...] października 2008 r., informujące o pogorszeniu się sytuacji finansowej skarżących, w związku z wypowiedzeniem umowy o pracę A. F. W ocenie organu fakt ten, biorąc pod uwagę funkcjonowanie gospodarki rynkowej, nie stanowił okoliczności szczególnej. Sąd podziela stanowisko organu dotyczące wykorzystania lokali mieszkalnych znajdujących się w D. na potrzeby Sił Zbrojnych. Powyższe pozwala przyjąć, że w sytuacji, gdy potrzeby mieszkaniowe osób uprawnionych na gruncie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie są zaspokojone, to interes żołnierzy zawodowych oczekujących na realizację swoich ustawowych uprawnień przeważa nad interesem jednostki. Odnosząc się do zarzutu skarżących, odnośnie nieuznania przez organ wyjątkowości ich sytuacji, należy stwierdzić, iż jest on nietrafny. Pojęcie "sytuacja wyjątkowa" nie zostało przez ustawodawcę sprecyzowane, w ocenie Sądu, w świetle art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, sytuacją wyjątkową będzie taka, która świadczy o braku możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez osobę we własnym zakresie, np. ze względu na jej sytuację finansową. Podkreślić należy jednak, iż ocena, czy sytuacja taka występuje nie może być arbitralna, nie może również sprowadzać się do wniosku, iż świadczyć o niej powinny jedynie te okoliczności, które leżą po stronie samego organu, jak również, że prawo do zamieszkiwania w lokalu w trybie art. 29 ww. ustawy może być przyznane jedynie w razie dysponowania wolnym zasobem mieszkaniowym. Biorąc pod uwagę sytuację skarżących, wskazać należy, że zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych nie oznacza konieczności zakupu własnego mieszkania. Brak środków finansowych lub zdolności kredytowej z powodu niskich dochodów, uniemożliwiające zakup własnego lokalu (utrata pracy przez A. F., brak możliwości uzyskania lokalu z zasobu komunalnego gminy D.) jest niewątpliwie sytuacją trudną, ale sytuacją często występującą, która nie należy do wyjątkowych. Dodatkowo należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że celem art. 29 ww. ustawy nie było ustanowienie podstawy do pomocy o charakterze wyłącznie socjalnym, pomocy dla tych osób, które nie mają prawa do żadnego lokalu lub domu. Za wyjątkowością sytuacji skarżących nie przemawiają również argumenty podnoszone w skardze, że skarżący posiadają małoletnie dzieci i że dokonali znacznych nakładów na zajmowany lokal, wskazać bowiem należy, iż nakłady poczynione przez ww. na lokal przy ul. [...] w D. wiązały się z codziennym jego użytkowaniem i stanowiły koszty z nim związane. Sąd nie podziela również zarzutu podniesionego w skardze odnośnie naruszenia przez organ art. 10 par. 1 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Istotnie organ przed wydaniem decyzji powinien umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i złożenie wniosków bądź wyjaśnień, niemniej jednak biorąc pod uwagę to, iż skarżący wiedzieli o toczącym się postępowaniu, o czym świadczy m.in. pismo skarżących z dnia [...] października 2008 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie organu z dnia [...] września 2008 r., w którym poinformowali organ o pogorszeniu się ich sytuacji materialnej, uchybienie to nie miało istotnego wpływu na samo rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu nie można również postawić organom orzekającym w sprawie zarzutu dowolności gromadzenia materiału dowodowego. Organy obu instancji zajmując stanowisko w sprawie uwzględniły całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zarówno sytuację skarżących, jak i potrzeby Sił Zbrojnych, wyrazem czego jest uzasadnienie wydanych decyzji. W ocenie Sądu ustalenia te mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.