III SA/Łd 529/08
WyrokWSA w Łodzi2009-06-05
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Ewa Alberciak, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i orzekł co do istoty sprawy, zmieniając podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, zamiast przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy rażąco naruszył prawo, wydając decyzję z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zmieniając podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia i orzekając co do istoty sprawy, organ odwoławczy wkroczył w kompetencje organu I instancji. W przypadku stwierdzenia błędnej podstawy materialnoprawnej, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia u H. D. choroby zawodowej – astmy oskrzelowej. Po wydaniu decyzji przez organ I instancji, strona wniosła odwołanie. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i orzekł co do istoty sprawy, zmieniając podstawę materialnoprawną. Następnie organ odwoławczy stwierdził nieważność decyzji organu I instancji. Strona wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego do WSA w Łodzi, kwestionując prawidłowość postępowania.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. i zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 czerwca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2009 roku sprawy ze skargi H. D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2) zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. na rzecz skarżącej – H. D. kwotę 30,40 (trzydzieści 40/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. decyzją Nr [...] z dnia [...] ( znak: [...]) nie stwierdził u H. D. choroby zawodowej astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego, wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, poz. 1115).
H. D. odwołała się w dniu 27.12.2002 r. od tej decyzji do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł., wnosząc o ponowne i wnikliwe zbadanie jej stanu zdrowia.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. decyzją Nr [...] z dnia [...] ( znak: [...] nie stwierdził u H. D. choroby zawodowej astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego, wymienionych w poz. 6 i 12 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.
H. D. odwołała się w dniu 5.05.2003 r. od powyższej decyzji organu I instancji do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. decyzją Nr [...] z dnia [...] r. ( znak: [...]) utrzymał w mocy decyzję nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] r. nie uznającą choroby zawodowej astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego u H. D. Strona wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 4.02.2005 r. – sygn. akt III SA/Łd 297/04 uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] r. Nr [...] znak: [...]. Sąd uznał, iż organ administracji II instancji rozpoznając odwołanie naruszył przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Ponadto organ ten oparł swoje rozstrzygniecie na przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Tymczasem zgodnie z § 10 tego rozporządzenia postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia ( dnia 3.09.2002 r.), jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów, to jest rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11,1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. Nr 65, poz. 294). Organ odwoławczy nie ustalił, kiedy faktycznie rozpoczęło się postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej skarżącej. Wyjaśnienia tej kwestii zaniechał, choć powziął wątpliwości co do zgromadzenia pełnej dokumentacji przez organ I instancji. Ponadto na etapie postępowania administracyjnego wyjaśnienia wymaga okoliczność dołączenia do akt sprawy dwóch decyzji organu I instancji, uznających brak podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej astmy oskrzelowej. Oprócz decyzji z dnia 23.04.2003 r., będącej przedmiotem rozpoznania Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł., w aktach sprawy znajduje się decyzja z dnia [...] r. Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał, że organ odwoławczy rozpoznając sprawę ponownie podejmie działania zmierzające do określenia daty rozpoczęcia postępowania w sprawie rozpoznania choroby zawodowej, a także przedmiotowego zakresu zgłoszenia.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. decyzją Nr [...] z dnia [...] r., działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14.03.1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz.U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach i art. 138 § 2 oraz art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., po ponownej analizie zgromadzonej dokumentacji i po łącznym rozpatrzeniu odwołania H. D. od decyzji Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] r. znak: [...] oraz decyzji nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] r. znak: [...] nie stwierdzających odpowiednio choroby zawodowej astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego i choroby zawodowej astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego ( ponownie) oraz alergicznego nieżytu nosa pochodzenia zawodowego u H. D.:
1. Decyzję nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] r. uchylił w całości i nie stwierdził choroby zawodowej astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego wymienionej pod poz. 3 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. Nr 65, poz. 294),
2. Stwierdził nieważność decyzji nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż postępowanie w sprawie choroby zawodowej H. D. zostało wszczęte w związku ze skierowaniem lekarza medycyny S. W., z datą wystawienia 5.03.2002 roku, w celu diagnostyki u pacjentki zawodowej astmy oskrzelowej w jednostce orzeczniczej pierwszego stopnia. Termin badania ustalono telefonicznie. Wobec tego za datę rejestracji skierowania uznano datę badania 5.04.2002 r. Postępowanie w sprawie choroby zawodowej rozpoczęło się przed dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia ( 3.09.2002 r.) i powinno być prowadzone na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów w sprawie chorób zawodowych, to jest rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r.
H. D. pracowała jako piekarz od dnia 4.11.1967 r. do dnia 18.06.1999 r. w piekarni Gminnej Spółdzielni " Samopomoc Chłopska" w K.. W okresie zatrudnienia miała kontakt z pyłem mąki. Wyniki badań czynników szkodliwych wykonywane w ostatnim okresie nie wykazały przekroczeń normatywów higienicznych. Z dniem 19.06.1999 r. H. D. przeszła na rentę inwalidzką. H. D. została poddana dwukrotnie badaniom specjalistycznym w uprawnionych jednostkach orzeczniczych, tj. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w Ł. oraz w trybie odwoławczym w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Strona uzyskała orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej astmy oskrzelowej. Orzeczenie WOMP nr [...] z dnia [...] r. we wnioskach podaje informację o wykonanych badaniach specjalistycznych alergologicznych, które nie potwierdziły uczulenia na alergeny środowiska pracy ( mąki różnego rodzaju). Wyniki tych badań oraz analiza narażenia zawodowego, a także przebieg schorzenia układu oddechowego, nie dały podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii astmy oskrzelowej. Także Klinika Chorób Zawodowych IMP w orzeczeniu lekarskim [...] z dnia [...] r. przedstawiła zbieżną opinię, potwierdzając wynik ujemny przeprowadzonych testów zarówno dla alergenów mąk jak i alergenów pospolitych. Inne specjalistyczne badania lekarskie ( badania spirometryczne, wziewna próba prowokacyjna mąkami, reakcja alergiczna zmian komórkowych w badaniu popłuczyn nosa) również wypadły ujemnie, co nie pozwoliło na kliniczne rozpoznanie astmy oskrzelowej zawodowej.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. w zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] r. błędnie powołał w rozstrzygnięciu rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie chorób zawodowych zamiast rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. Decyzja ta została wydana w oparciu o informacje o przebiegu pracy zawodowej, z uwzględnieniem występowania narażenia zawodowego na pyłki mąki , a także orzeczeń lekarskich uprawnionych jednostek do orzekania o chorobach zawodowych. Do stwierdzenia choroby zawodowej astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego konieczne jest rozpoznanie schorzenia układu oddechowego o charakterystycznych cechach klinicznych oraz potwierdzenie, że schorzenie to spowodowane zostało działaniem czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy. W rozpoznawanej sprawie te warunki nie zostały spełnione. Samo narażenie na czynnik mogący spowodować chorobę zawodowa nie jest jednoznaczne z powstaniem choroby zawodowej. Potwierdziły to specjalistyczne badania lekarskie przeprowadzone w w/w jednostkach służby zdrowia. Brak powyższych przesłanek nie daje inspektorowi sanitarnemu upoważnienia do stwierdzenia choroby zawodowej. Podzielając w pełni stanowisko organu I instancji, co do braku podstaw do stwierdzenia u strony choroby zawodowej pod postacią astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego, organ odwoławczy uznał jednak, że w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji została błędnie przywołana podstawa materialno prawna tego rozstrzygnięcia. Powołane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych , szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach oraz pozycja 6 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do tego rozporządzenia, a powinno być powołane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych oraz pozycja 3 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do tego rozporządzenia. Nie ulega bowiem żadnej wątpliwości, że postępowanie w sprawie stwierdzenia u H. D., czy istniejące objawy ze strony układu oddechowego mogą mieć etiologię zawodową rozpoczęło się przed dniem 3.09.2002 r., tj. przed dniem wejścia w życie powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. Dlatego też do postępowania tego należało zastosować przepisy rozporządzenia z dnia 18.11.1983 r. w związku z przepisem § 10 aktualnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 30.07.2002 r. Z tych powodów organ odwoławczy postanowił uchylić zaskarżoną decyzję w całości i rozstrzygnąć co do istoty sprawy.
Odnosząc się do zmian chorobowych w kręgosłupie, o których wspomniano w odwołaniu strony z dnia 27.12.2002 r. od decyzji Nr [...] PWIS w Ł. z dnia [...] r. oraz dodatkowo w piśmie z dnia 12.06.2006 r. organ odwoławczy wyjaśnił, ze schorzenia kręgosłupa nie były przedmiotem postępowania toczącego przed PPIS w Ł., gdyż postępowanie to było wszczęte i przeprowadzone w kierunku ustalenia, czy u strony występuje zawodowa astma oskrzelowa, to jest choroba, której podejrzenie zgłosił lekarz S. W. wystawiając w dniu 5.03.2002 r. skierowania na badania w celu diagnostyki zawodowej astmy oskrzelowej. Zgodnie z powołanym wyżej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej mogą dokonać jedynie podmioty wymienione w § 3 ust. 1 i ust. 2, w tym także pracownik, jednakże wyłącznie za pośrednictwem zakładu społecznej służby zdrowia sprawującego opiekę profilaktyczna nad zakładem pracy. Zgłoszenie to następuje poprzez skierowanie pracownika ( byłego pracownika) do jednostki orzeczniczej uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych na badania w celu ustalenia, czy wykazana w skierowaniu choroba jest chorobą zawodowa. Nie stanowi podstawy, ani do wszczęcia nowego postępowania, ani też do rozszerzenia toczącego się postępowania, podnoszenie przez stronę w toku postępowania, że występuje u niej także inna choroba zawodowa aniżeli objęta skierowaniem. Nie stanowi również podstawy do rozszerzenia toczącego się postępowania o kolejne schorzenia okoliczność, że w orzeczeniach uprawnionych jednostek orzeczniczych wymieniono także inne schorzenia rozpoznane na podstawie badań i analizy dokumentacji medycznej ( dostarczonej przez pacjenta), które jednak nie były przedmiotem oceny medycznej pod kątem ich zawodowej przyczyny, jako nie objęte skierowaniem.
Organ odwoławczy stwierdził, że schorzenia kręgosłupa nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych. Tym samym nie mogą być rozpatrywane jako choroba zawodowa nawet wówczas, gdyby występował związek przyczynowy pomiędzy ich powstaniem a warunkami pracy.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. w oparciu orzeczenie lekarskie nr [...] Kliniki Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...] r., uzyskane po ponownych badaniach specjalistycznych strony, wydał po raz wtóry w dniu [...] r. decyzję nr [...] znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego oraz dodatkowo alergicznego nieżytu nosa pochodzenia zawodowego. Także w tym orzeczeniu błędnie podano jako podstawę rozstrzygnięcia rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. zamiast Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. Z uwagi na to, że w tej samej sprawie PPIS w Ł. wydał już wcześniej pierwsza decyzję nr [...] z dnia [...] r., dotyczącą astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego, a dodatkowo w decyzji nr [...] z dnia [...] r. uwzględnił schorzenie, jakie nie było objęte skierowaniem, zatem nie podlegało rozpatrywaniu ( alergiczny nieżyt nosa pochodzenia zawodowego) – Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. stwierdził nieważność w/w decyzji nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] r. znak: [...] w zakresie
a) choroby zawodowej astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego, gdyż dotyczy jej decyzja nr [...] z dnia [...] r. znak: [...],
b) alergicznego nieżytu nosa pochodzenia zawodowego, ponieważ postępowanie nie dotyczyło tego schorzenia.
H. D. wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, iż wykonywała ciężka prace fizyczną piekarza przez 31 lat. Pod koniec pracy przebywała na zwolnieniu lekarskim z powodu przewlekłego zapalenia oskrzeli, duszności i zmian w kręgosłupie. Nie miała rozeznania, która choroba jest główna, a która współistniejąca. Kierowana była do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. w celu stwierdzenia zmian z powodu astmy i zmian kręgosłupa. Powołała się na orzeczenie Nr [...] z dnia [...] r. Podniosła ponadto, iż z akt sprawy giną skierowania na badania i inne dokumenty. Skierowanie było dołączone do WOMP w Ł., czego wynikiem jest badanie ortopedyczne [...].
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż podane przez stronę.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p. p. s. a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 p. p. s. a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję w sposób rażący naruszył prawo. Przede wszystkim rozstrzygnięcie zapadło z naruszeniem obowiązującej w postępowaniu administracyjny zasady dwuinstancyjności, wynikającej z art. 15 k.p.a., co godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe strony.
Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym niż to uczynił przed nim organ pierwszej instancji. Zmiana podstawy materialno prawnej rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy. Oznacza to naruszenie zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza rażące naruszenie prawa – art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ( v. wyrok NSA z dnia 23.11.2006 r. sygn. I OSK 451/06 publ. LEX nr 290649).
Organ odwoławczy trafnie ustalił, iż decyzja organu I instancji Nr [...] z dnia [...] r. wydana została w oparciu o błędnie przyjętą podstawę materialno prawną, to jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132, poz. 1115), choć powinna zostać oparta na przepisach poprzednio obowiązującego rozporządzenia z dnia 10.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. Nr 65, poz.294). W takim przypadku powinien uchylić tę decyzję na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i wskazać organowi I instancji właściwy przepis, w oparciu o który powinno być prowadzone postępowanie. Tymczasem organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł co do istoty sprawy, opierając swoje orzeczenie na innych przepisach prawa materialnego niż zastosowane przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji. Decyzja wydana w powyższy sposób naruszała zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Zauważyć ponadto należy, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wydając zaskarżoną decyzję powołał się na przepis art. 138 § 2 k.p.a., choć decyzja w części dotyczącej odwołania od decyzji nr [...] PPIS w Ł. z dnia [...] r. wydana została na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy uchylił bowiem zaskarżoną decyzję i orzekł co do istoty sprawy.
Także decyzja organu odwoławczego w pozostałym zakresie, to jest stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] PPIS w Ł. z dnia [...] r. zapadła z rażącym naruszeniem prawa ( art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Decyzja organu II instancji wydana została z powołaniem się na przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., przewidujący stwierdzenie nieważności decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. w uzasadnieniu orzeczenia powołał się na okoliczność wydania wcześniej decyzji z dnia [...] r., dotyczącej choroby zawodowej astmy oskrzelowej, a ponadto brakiem podstaw do prowadzenia postępowania w zakresie schorzenia alergicznego nieżytu nosa pochodzenia zawodowego.
Jak wynika z akt sprawy decyzja Nr [...] z dnia [...] r. nie była w dniu 23.04.2003 r. ostateczna. Strona wniosła od niej odwołanie w terminie określonym w art. 129 § 2 k.p.a. Odwołanie to nie zostało do dnia 23.04.2003 r. rozpoznane przez organ administracji II instancji. Ponadto przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej mimo braku podstaw do prowadzenia postępowania. Jego treść jest jednoznaczna i dotyczy tylko przypadków, gdy w tej samej sprawie kolejno po sobie zostały wydane dwie decyzje, z których pierwsza jest ostateczna.
Organ odwoławczy naruszył także przepis art. 61 § 4 k.p.a. nie zawiadamiając strony o wszczęciu postępowania prowadzonego w celu stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 23.04.2003 r.
Kolejnym uchybieniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. było niepouczenie strony o przysługującym jej prawie odwołania się od decyzji Nr [...] z dnia [...] r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] r. Decyzja o stwierdzeniu nieważności jest decyzją w nowej sprawie i wobec tego podlega weryfikacji w toku instancji ( v. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski. Wydawnictwo CH BECK. Warszawa 2003 r. str. 737).
Sąd wobec zaistnienia wskazanych wyżej przesłanek, uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, nie ustosunkował się merytorycznie do zarzutów skargi.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
e.o.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło