VI SA/Wa 2449/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi N. AG z siedzibą w B., S. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o unieważnienie patentu oddala skargę Urząd Patentowy Rzeczpospolitej Polskiej – organ - postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku – skarżącej – N. AG z siedzibą w B., S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r., w którym organ odmówił zawieszenia postępowania w sprawie z wniosku Z. S.A. z siedzibą w S. o unieważnienie patentu o nr 188271 pt. "Sprasowana, stała, doustna postać dawkowania valsartanu", udzielonego na rzecz N. AG z siedzibą w B., S. utrzymał w mocy wspomniane wyżej postanowienie. Organ ustalił, że skarżąca na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie unieważnienia przysługującego jej patentu nr 188271, wszczętego na wniosek Z. S.A., do czasu zakończenia postępowania sprzeciwowego w sprawie nr [...]; wszczętego na skutek sprzeciwu wniesionego z wcześniejszą datą przez firmę Z. as. z R. przeciwko skarżącej, również dotyczącego unieważnienia patentu nr 188271. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. Urząd Patentowy Rzeczpospolitej Polskiej odmówił zawieszenia niniejszego postępowania. W zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2008 r. Organ podtrzymał stanowisko. Zdaniem organu fakt, iż w stosunku do tego samego patentu toczą się dwa odrębne postępowania o jego unieważnienie, które mają ze sobą pewien związek nie przesądza automatycznie o tym, że zachodzi pomiędzy tymi postępowaniami tak ścisła zależność, że wyklucza to możliwość prowadzenia ich równolegle. Ponadto Urząd stwierdził, iż ww. obydwa postępowania toczą się niezależnie od siebie, przed tym samym organem - Urzędem Patentowym Rzeczpospolitej Polskiej, co wyklucza możliwość zawieszenia postępowania na podstawie powołanego powyżej przepisu k.p.a., a art. 256 ust. 1 p.w.p. został zastosowany prawidłowo. Organ stwierdził, iż rozstrzygnięcie sprawy [...] może mieć zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie postępowania [...] w tym może spowodować jego bezprzedmiotowość, jednakże zależność pomiędzy tymi postępowaniami nie jest zależnością o której mowa w art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. Ww. przepis zdaniem organu nie uzależnia możliwości zawieszenia postępowania w sprawie od występowania jakiegokolwiek związku pomiędzy toczącymi się postępowaniami w tym w zakresie tego samego przedmiotu sprawy - nie jest to wystarczające. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu w/w przepisu jest jedynie taka zależność, która polega na uwarunkowaniu rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, wcześniejszym rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd, co oznacza, że rozstrzygnięcie postępowania w danej sprawie nie może nastąpić bez wcześniejszego rozstrzygnięcia określonej kwestii przez inny organ lub sąd - jest to warunek niezbędny do dalszego postępowania. Wskazał, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury prejudycjalność zachodzi wyłącznie wtedy, gdy "rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym" (por. wyrok NSA z dn. 17 lipca 2003 r. sygn. II SA. 427/02), zaś taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca. Urząd Patentowy Rzeczpospolitej Polskiej wskazał, iż względy celowościowe ani ekonomika procesowa nie stanowią przesłanek do uznania danej kwestii za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła N. AG zarzucając rażące naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez jego błędną wykładnię tj. przyjęcie, iż rozstrzygnięcie w postępowaniu sprzeciwowym, dotyczącym patentu nr 188271 ([...]), nie stanowi zagadnienia wstępnego w później wszczętym postępowaniu o unieważnienie tego samego patentu ([...]). Ponadto, zdaniem skarżącej, Urząd Patentowy Rzeczpospolitej Polskiej naruszył także przepisy prawa materialnego tj. art. 256 ust. 1 p.w.p., poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że okoliczność, iż ten sam organ jest właściwy do przeprowadzenia postępowania w sprawie sprzeciwu do patentu oraz postępowania o unieważnienie tego samego patentu, wyklucza zawieszenie później wszczętego postępowania o unieważnienie tego patentu. W związku z powyższym N. AG wniosła o uchylenie postanowienia Urzędu z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania w sprawie. Jej zdaniem stanowisko organu, iż pomiędzy postępowaniami istnieje jedynie pewien związek jest błędne i nie może zasługiwać na akceptację. Wskazano, iż przedmiotem każdego z tych postępowań jest unieważnienie tego samego patentu. W związku z czym nie ulega wątpliwości, iż wynik wcześniej wszczętego postępowania sprzeciwowego może mieć zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie niniejszego postępowania. W przypadku bowiem ograniczenia spornego patentu, prowadzenie niniejszego postępowania może okazać się bezprzedmiotowe. W konsekwencji rozstrzygnięcie wydane we wcześniej wszczętym postępowaniu sprzeciwowym nr [...] pozwoli zakończyć niniejszą sprawę bez konieczności dalszego prowadzenia postępowania przez Urząd Patentowy, co będzie zgodne z zasadami celowości i ekonomiki procesowej. Powyższe dowodzi, iż rozstrzygnięcie postępowania w sprawie sprzeciwu wobec patentu 188271 jest zagadnieniem wstępnym w postępowaniu o unieważnienie tego samego patentu. Urząd Patentowy RP nie zgodził się z zarzutami skarżącej i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Do tego stanowiska dołączył się uczestnik tego postępowania Z. S.A. z siedzibą w S. wnoszące o unieważnienie patentu o nr 188271. Nadto uczestnik wskazał, że oprócz niego i podmiotu gospodarczego z C. z wnioskiem o unieważnienie patentu o nr 188271 wystąpił także inny podmiot. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w sprawie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym jest zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania administracyjnego, do rozstrzygnięcia, którego właściwym jest inny organ lub sąd, a rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracyjny. W ocenie Sądu istotą niniejszej sprawy jest kwestia, czy organ administracji publicznej rozpoznający daną sprawę w określonym postępowaniu jest "innym organem lub sądem", o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Problem ten został już rozstrzygnięty w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2004 r. (sygn. akt GSK 887/04), w którym stwierdzono, że "obligatoryjne zawieszenie postępowania z urzędu następuje stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd", a "nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcie sprawy o uznanie za wygasłe należało do właściwości tego samego organu, który rozpatrywał sprawę z wniosku skarżącej Spółki o rejestrację znaku, tj. Urzędu Patentowego". Tym samym NSA, rozpatrując skargę kasacyjną od orzeczenia WSA w Warszawie z dnia 3 marca 2004 r. sygn. akt 6 II SA 2573/02, podzielił stanowisko wyrażone przez Sąd w tym wyroku. Istotnym wydaje się także wspomnieć, iż analogiczne stanowisko zajął sąd w wyroku z dnia 20 października 2006 r. w sprawie sygn. akt VI SA/WA 1075/06, który to wyrok nie został zaskarżony. W rozpatrywanej sprawie Sąd konsekwentnie podziela pogląd, zgodnie z którym, jeżeli przed Urzędem Patentowym prowadzone są dwa postępowania mające ze sobą związek, to nie można uznać, że dla jednej ze spraw zachodzi przesłanka z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i tym samym powstaje obowiązek zawieszenia postępowania ze względu na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przyjęcie stanowiska, że w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. pod pojęciem "inny organ lub sąd" mieści się także inne postępowanie prowadzone przed tym samym organem, prowadziłoby w istocie do niedopuszczalnej interpretacji ustawy i stanowiłoby wykładnię contra legem. W przypadku, jeżeli Urząd Patentowy uzna, że dla rozstrzygnięcia niezbędne jest orzeczenie w innej sprawie, ma możność zorganizowania postępowań według pożądanej kolejności. Należy przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Z przepisu art. 97 § 1 pkt 4 wynika, że zagadnienie to nie było jeszcze przedmiotem postępowania przed właściwymi organami albo w toczącym się postępowaniu nie zapadło prawomocne (ostateczne) rozstrzygnięcie w tej kwestii. Należy ponadto przyjąć, że istnieje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), skargę jako nieuzasadnioną oddalił.