IV SA/Wa 579/09

WyrokWSA w Warszawie2009-06-09

Skład orzekający: Alina Balicka, Irena Jakubiec-Kudiura, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem, jeśli strona skarżąca wykazała interes prawny w postaci roszczeń spadkowych związanych z tym przedsiębiorstwem?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77, 80, 76 i 78 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i nieuwzględnienie wniosku dowodowego strony. Strona skarżąca wykazała interes prawny w postaci roszczeń spadkowych przyznanych prawomocnym postanowieniem sądu, co powinno zostać uwzględnione przy ocenie dopuszczalności wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia o przejęciu przedsiębiorstwa.
Stan faktyczny
Pełnomocnik A. P. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności zarządzenia o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem "L." oraz orzeczenia o przejściu przedsiębiorstwa na własność Państwa, powołując się na swoje prawa spadkowe. Minister Gospodarki odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że strona nie wykazała wystarczająco swojego tytułu własności do przedsiębiorstwa. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister utrzymał w mocy decyzję o odmowie wszczęcia postępowania. WSA w Warszawie uchylił obie decyzje Ministra, uznając naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Gospodarki z [...] lutego 2009 r. i poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z [...] grudnia 2008 r. oraz zasądził od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącej A. P. kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2008 roku nr [...]; II. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącej A. P. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pełnomocnik A. P. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z [...] lutego 1951 r. o ustanowieniu przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem " L." Fabryka Dachówek własność spadkobierców B. P. w O. oraz o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z [...] kwietnia 1963 r. nr [...] stwierdzającego przejście na własność Państwa przedsiębiorstwa "L." fabryka Dachówek własność spadkobierców B. P. w O. Do wniosku dołączono załączniki w postaci: orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z [...] kwietnia 1963 r., postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku m. in. po B. P., F. P. zmarłym mężu wnioskodawczyni oraz o częściowym dziale spadku po B. P. Powołując się na złożone dokumenty A. P. podniosła, że jest jedyną spadkobierczynią F. P. syna B. P., a w ramach częściowego działu spadku postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z [...] stycznia 2006 r. Sygn. akt [...] przyznano jej roszczenia o zwrot lub odszkodowanie za nieruchomości położone w O. – dobra ziemskie O. i Cegielnię "L.". Powoduje to, że jest jedyną osobą legitymowaną do złożenia wniosków o nieważność orzeczeń dotyczących przejęcia wspomnianych nieruchomości. Domagając się uwzględnienia wniosku wnioskodawczyni wskazała, że w 1951 r. zarządzeniem Prezesa Komitetu Urzędu Drobnej Wytwórczości dokonano bezprawnego przejęcia w zarząd państwowy czynnego w dacie przejęcia przedsiębiorstwa "L." znanego też jako Fabryka Dachówek " L." lub Cegielnia "L.". Doszło do tego mimo, że zgodnie z art. 1 Dekretu w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. U. z 28 grudnia 1918 r.) tylko przedsiębiorstwa przemysłowe, których utrzymanie w ruchu lub puszczenie w ruch leży w interesie państwa, mogły być przejęte w zarząd państwowy . Pismem z 2 września 2008 r. Ministerstwo Gospodarki Biuro Oceny Legalności Decyzji Nacjonalizacyjnych wezwało pełnomocnika wnioskodawczyni do uzupełnienia wniosku między innymi przez złożenie dokumentów wykazujących tytuł własności do przejętego przedsiębiorstwa. W wykonaniu wezwania pełnomocnik A. P. złożył do akt dokumenty w postaci odpisu działu II księgi wieczystej Nr [...] Działek L., odpisu z działu II hipoteki [...] Dobra Ziemskie O., pisma z Archiwum Państwowego w K. z [...] kwietnia 2008 r. oraz pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. z [...] czerwca 2008 r. Ponadto pełnomocnik wyjaśnił, że w jego ocenie złożone dokumenty dowodzą własności do przedsiębiorstwa po stronie B. P., z tym, że jeśli zdaniem organu są one niewystarczające, wnosił o zwrócenie się do Archiwum Państwowego w K. o nadesłanie wszelkich dokumentów dotyczących przedsiębiorstwa" L.". Wniosek ten pełnomocnik wnioskodawczyni ponowił w piśmie z 13 października 2008r. Postanowieniem z [...] grudnia 2008 r. Minister Gospodarki powiadomił wnioskodawczynię reprezentowaną przez pełnomocnika, że w związku z art. 19 k.p.a. przedmiotem swojego rozpoznania poczynił jedynie podanie A. P. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z [...] lutego 1951 r. jako następca prawny tego organu. W odniesieniu natomiast do orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, którego następcą jest Minister Infrastruktury wnioskodawczyni powinna wnieść odrębne podanie w terminie 14 dni od otrzymania postanowienia, co będzie miało takie znaczenie, że będzie ono uznawane za wniesione w terminie pierwszego podania. [...] grudnia 2008 r. Minister Gospodarki decyzją nr [...] działając na podstawie art. 157 § 3 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z [...] lutego 1951 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem "L." Fabryka Dachówek własność spadkobierców B. P. w O. W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że w wyniku analizy dokumentów złożonych do akt ustalił, że A. P. przysługują obok innych osób prawa spadkowe po zmarłym B. P. Przedsiębiorstwo " L." własność spadkobierców B. P. pozostawało do 8 marca 1958 roku pod przymusowym zarządem państwowym. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, żąda czynności organu ze względu na swój obowiązek bądź interes prawny. Taki interes posiada właściciel ww. przedsiębiorstwa oraz nieruchomości, na której zostało ono zorganizowane. Minister wyjaśnił, że dwukrotnie pisemnie wzywano stronę do złożenia dokumentów w oryginale lub poświadczonych notarialnie celem wykazania tytułu własności do przedsiębiorstwa " L.". Skutkiem tego było złożenie określonych dokumentów, lecz te które miały dowieść wspomnianego tytułu własności np. wypis z rejestru handlowego, kart rejestracyjnych, zgłoszeń przemysłu, wypis z księgi wieczystej nieruchomości, która została znacjonalizowana, nie zostały złożone. Minister wyjaśnił, że wnioskodawczyni jeszcze przed złożeniem wniosku przez jej pełnomocnika posiadała wiedzę, że w Archiwum w K. odnalezione zostały dokumenty, dotyczące majątku w O., które mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia kwestii związanych z jego własnością. Wynika to z pisma Archiwum Państwowego w K. z 29 kwietnia 2008 złożonego do akt przez wspomnianego pełnomocnika. Z pisma tego wynikało, że możliwe jest skorzystanie z tych materiałów w pracowni naukowej Archiwum jak również zamówienie kopii wspomnianych pism za stosowną opłatą. Z możliwości tej wnioskodawczyni nie skorzystała wnosząc o zażądanie kopii tych dokumentów przez organ mimo, że mogło to przyczynić się do wykazania prawa własności do przedsiębiorstwa "L." przez jej poprzednika prawnego a w następstwie do wykazania jej legitymacji do działania w sprawie. Minister powołując się na orzecznictwo NSA wskazał, że obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony od współdziałania w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza gdy jest ona wzywana do złożenia dowodów mających przemawiać za jej stanowiskiem a mimo tego zachowuje ona bierność. Ma to szczególne znaczenie zwłaszcza w sytuacji konieczności wykazania przez stronę legitymacji prawnej ( np. wyrok NSA z 27 listopada 2003 r. Sygn. akt IV SA 445/02). Minister wskazał, że charakter postępowania w trybie art. 156 k.p.a. wymaga istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego, co nie zostało przez wnioskodawczynię wykazane w myśl treści art. 28 w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. Nabycie praw do spadku do B. P. przez A. P. nie jest wystarczającym dowodem na to, że jego spadkobiercy byli w dacie ustanowienia zarządu przymusowego współwłaścicielami wspomnianej fabryki. Z tych przyczyn wszczęcie postępowania w sprawie z wniosku A. P. jest niedopuszczalne. Wobec treści tej decyzji pełnomocnik A. P. złożył wniosek do Ministra Gospodarki o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku pełnomocnik zarzucił organowi naruszenie treści art. 28 k.p.a. przez uznanie, że wnioskodawczyni nie wykazała legitymacji prawnej pozwalającej na uznanie ją za stronę, mimo złożenia przez nią stosownych dokumentów jak również naruszenie art. 7, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego, art. 76 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych z dokumentem urzędowym w postaci orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 9 kwietnia 1963 r. oraz art. 8 k.p.a. Naruszenia art. 8 k.p.a. czyli naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa pełnomocnik upatrywał w tym, że Urząd Wojewódzki w K. w piśmie z 23 czerwca 2006 r. poinformował, że poczynił ustalenia z których wynika, że nieruchomość objęta księgą wieczystą [...] tzw. " działek L.", stanowiła własność B. P. i została przejęta na własność Skarbu Państwa. W tym stanie rzeczy wnosił o stwierdzenie nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości z [...] lutego 1951 r. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Gospodarki [...]lutego 2009 r. wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2008 r. W uzasadnieniu decyzji Minister ponownie przeanalizował sprawę podtrzymując swoje stanowisko co do niewykazania przez wnioskodawczynię legitymacji prawnej w zakresie żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie. Ponadto Minister podkreślił, że złożone do akt sprawy dokumenty w postaci postanowień o stwierdzeniu spadku nie dowodzą prawa własności do przedsiębiorstwa " L." po stronie B. P. a co za tym idzie nie mogą dowodzić istnienia takich praw A. P. Praw tych nie dowodzi także postanowienie Sądu Rejonowego w K. z [...] stycznia 2006 r. o dziale spadku przyznające A. P. roszczenia o zwrot lub odszkodowanie za nieruchomości położone w O. – dobra ziemskie O. i cegielnię " L." bez zasądzenia spłat ani dopłat na rzecz pozostałych uczestników postępowania. Przedmiotem spadku są wyłącznie roszczenia majątkowe zaś zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w postanowieniu z 9 sierpnia 2000 r. sygn. akt CKN 804/00 do spadku nie wchodzi " roszczenie" o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Ponadto zgodnie z podzielanym przez Ministra utrwalonym orzecznictwem sądowo- administracyjnym należy stwierdzić, że przysługujące stronie żądanie dokonania oceny legalności orzeczenia administracyjnego nie ma charakteru majątkowego, lecz jest wyłącznie nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Zgadzając się ze skarżącą, że orzeczenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z [...] kwietnia 1963 r. jest dokumentem urzędowym, nie można przyjąć, że orzeczenie to potwierdza, że przedsiębiorstwo " L." stanowiło własność spadkobierców B. P. ponieważ potwierdza ono jedynie, jakie przedsiębiorstwo było przedmiotem przejęcia. Organ wskazał również, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika nie kwestionował on treści zawartych w piśmie [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. z [...] czerwca 2008 r. ponieważ wyjaśniało ono sytuację nieruchomości w postaci tzw. "działek L." a nie odnosiło się wprost do przedsiębiorstwa "L." Fabryka Dachówek w O. Od decyzji tej pełnomocnik wnioskodawczyni złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej Ministra Gospodarki z [...] grudnia 2008 r. nr [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy a w szczególności: art. 28 k.p.a. w zw. z art. 76 k.p.a. przez uznanie, że nie jest ona stroną w sprawie w sytuacji gdy przedłożyła ona dokumenty potwierdzające, że w dacie objęcia zarządem przymusowym przedsiębiorstwa spadkobiercy B. P. byli jego współwłaścicielami a jedyną jego spadkobierczynią jest A. P. co powoduje, że ma ona interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, art. 7 w zw. z art. 76,77§ 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny sprawy oraz zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w szczególności polegające na zaniechaniu wystąpienia do Archiwum Państwowego w K. o udostępnienie odpowiednich dokumentów oraz na uznaniu za nieudowodniony faktu przysługiwania skarżącej lub jej poprzednikowi prawnemu tytułu własności przedsiębiorstwa "L." w dacie jego przejęcia pod zarząd państwowy. Ponadto pełnomocnik ponowił argumenty zawarte uprzednio we wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy dotyczące naruszenia treści art. 8 k.p.a. Pełnomocnik wskazał, że stanowisko Ministra Gospodarki jest nieprawidłowe w świetle ustaleń poczynionych w toku postępowania prowadzonego przez inny organ administracji czyli Ministra Infrastruktury w odniesieniu do majątku O. , który w oparciu o te same dokumenty przedłożone przez skarżącą wystąpił do stosownych organów o udostępnienie dokumentów dotyczących przedsiębiorstwa "L.". Ponadto podniósł brak uwzględnienia wniosku dowodowego zgłoszonego przez stronę, a dotyczącego okoliczności mającej znaczenie dla sprawy. Minister Gospodarki w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Sąd administracyjny rozpoznając sprawę ma obowiązek dokonać kontroli decyzji i ustalić czy przy jej wydaniu nie doszło do: naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy lub czy nie doszło do nieważności decyzji. Badając przedmiotową decyzję ze wskazanych wyżej punktów widzenia WSA stwierdził, że należy uwzględnić skargę ponieważ w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania co mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Za uzasadnione należy uznać zarzuty pełnomocnika strony dotyczące naruszenia treści art. 7, 77, 80 k.p.a oraz wiążących się z naruszeniem wspomnianych przepisów art. 76, 78 k.p.a. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, że skarżąca wykazała przy pomocy stosownych postanowień Sądów Rejonowych, że jest jedyną spadkobierczynią B. P. wskazywanego jako właściciela przedsiębiorstwa "L." oraz w oparciu o treść prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w K. o częściowym dziale spadku z [...] stycznia 2006 r. sygn. akt [...], że na jej wyłączną własność przyznano wszelkie roszczenia o zwrot lub odszkodowanie za nieruchomości położone w O. – dobra ziemskie O. i Cegielnię "L.". Rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego jest prawomocne zatem zgodnie z treścią art. 365 § 1 k.p.c. wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z 21 października 2005 r. sygn. akt III CK 125/05 "Instytucja związania sądu polega na niemożności kwestionowania poczynionych ustaleń, choćby wydawały się one niewłaściwe i dotyczy prawomocnego orzeczenia wydanego w innym postępowaniu". Podkreślić przy tym należy, że przez orzeczenie należy rozumieć również prawomocne postanowienie Sądu wydane w postępowaniu nieprocesowym rozstrzygające co do istoty sprawy. Odnosząc to spostrzeżenie do przedmiotowej sprawy należy podnieść, że przyznane stronie postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z [...] stycznia 2006 r. roszczenia są roszczeniami majątkowymi związanymi z konkretnymi składnikami majątkowymi. B. P., z osobą którego wiąże się prawo własności do określonych składników majątkowych w tym do przedsiębiorstwa "L." zmarł 23 października 1944 r. w O.. Na podstawie testamentu spadek po nim nabyli powołani w nim spadkobiercy m.in. syn F. P. – dowód post. Sądu Rejonowego w K. z [...] listopada 1999 r. sygn. akt [...], mocą którego odtworzono zaginione akta prawomocnie zakończonej sprawy byłego Sądu Grodzkiego nr. [...] o stwierdzenie praw do spadku po B. P. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z [...] lutego 1986 r. Sygn. [...] spadek po F. P. na podstawie testamentu nabyła jego żona A. P. [...] lutego 1951 r. zarządzeniem Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości Przedsiębiorstwo " L.’ Fabryka Dachówek własność spadkobierców B. P. w O. przeszła pod przymusowy zarząd państwowy wykonywany pierwotnie przez P. Zakłady Terenowego Przemysłu Materiałów Budowlanych. Orzeczeniem Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z [...] kwietnia 1963 r. przedsiębiorstwo "L." na podstawie art. 2 i 9 ust. 2 ustawy z 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym przeszło z dniem 8 marca 1958 r. na własność Państwa. Z treści art. 2 ustawy wynika, że przejście na własność mienia o jakim była mowa w tej ustawie następowało z mocy prawa w związku z czym orzeczenie Ministra jest orzeczeniem deklaratoryjnym. Z treści art. 15 ustawy z 25 lutego 1958 r. wynika, że domniemywa się, że właścicielem przedsiębiorstwa jest osoba, która prowadziła je we własnym imieniu przed ustanowieniem zarządu państwowego. W myśl treści art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo potwierdzone, zaś w myśl treści art. 76 § 3 przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach. Biorąc pod uwagę te okoliczności należy uznać, że trafny jest zarzut strony dotyczący naruszenia treści art. 76 k.p.a. przez organ w odniesieniu do interpretacji orzeczenia Ministra Gospodarki i Materiałów Budowlanych z 9 kwietnia 1963 r. ponieważ nie można przyjąć, że orzeczenie to potwierdza jedynie przejęcie przedsiębiorstwa a nie odnosi się do własności. W świetle powołanej wyżej ustawy odnosi się ona również do tego prawa poprzez przyjęcie domniemania prawa własności, które to domniemanie można na ogólnych zasadach przeprowadzenia dowodu przeciw treści dokumentu wzruszyć. W tym miejscu należy wskazać, że skoro własność przedsiębiorstwa po stronie pierwotnego właściciela a następnie jego następców prawnych ze względu na wspomniane domniemanie budzi wątpliwości bo należy ją wykazywać dokumentami, które tę własność potwierdzają, to na organie spoczywa obowiązek zebrania pełnego, możliwego do zebrania materiału dowodowego a następnie jego rozpatrzenia. W okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżąca przedstawiła dokumenty, którymi na tym etapie sprawy wykazywała swój interes prawny do ubiegania się o stwierdzenie nieważności zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Drobnej Wytwórczości. Nie kwestionując co do zasady okoliczności, że w sytuacji dowodzenia przez składającego wniosek posiadania interesu prawnego we wszczęciu postępowania nadzorczego powinien on to wykazać oraz tego, że strona również powinna w określonych okolicznościach uczestniczyć aktywnie w sprawie, nie można uważać, że zwalnia to organ z obowiązków określonych treścią art. 7 i 77 k.p.a. Zaniechanie działania przez organ w sytuacji niejasności w zakresie faktów mających znaczenie dla rozpoznania sprawy prowadzi do orzekania przy braku pełnego materiału dowodowego, a w konsekwencji do dowolności rozstrzygnięcia. W sprawie pełnomocnik w wykonaniu wezwania organu do przedłożenia określonych dowodów złożył wniosek o ich pozyskanie przez organ poprzez zwrócenie się do Archiwum Państwowego w K. Minister wniosku tego nie uwzględnił mimo, że widział potrzebę ich zgromadzenia ponieważ kwestie dotyczące własności mają w następstwie kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia. Doprowadziło to do naruszenia treści art. 78 § 1 k.p.a., który stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Sąd wskazuje ponadto, że nie można podzielić stanowiska organu, które sprowadza się do tego, że wobec treści postanowienia Sądu Rejonowego w K. o częściowym dziale spadku w skład roszczeń przyznanych skarżącej, nie wchodzi prawo do żądania stwierdzenia nieważności decyzji ponieważ nie stanowi ono prawa majątkowego. Na dowód prawidłowości tego stanowiska organ powołał się na treść postanowienia Sądu Najwyższego z [...] kwietnia 2000 r. sygn. [...]. Odnosząc się do tego zagadnienia należy podnieść, że postanowienie Sądu Najwyższego zapadło w innym stanie faktycznym i WSA w żadnym stopniu nie zamierza go kwestionować. Przypomnieć jedynie należy, że w rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy sprawie rozważana była kwestia jurysdykcji sądów polskich na podstawie art. 1102 § 1 zdanie 2 k.p.c. w zakresie stwierdzenia nabycia spadku po spadkodawcy, który w chwili śmierci nie miał obywatelstwa polskiego, w skład spadku po nim nie wchodziła nieruchomość a jedynie jak określili to spadkobiercy " roszczenie" o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej odmawiającej poprzedniej właścicielce (spadkodawczyni) przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W.. W rozpoznawanej zaś sprawie chodzi o stwierdzenie nieważności zarządzenia o przejściu pod przymusowy zarząd państwowy nieruchomości celem doprowadzenia do możliwości realizacji roszczenia majątkowego dotyczącego odszkodowania lub zwrotu nieruchomości, którego to celu nie da się osiągnąć bez unieważnienia zarządzenia. Zgodzić się należy również z zarzutem zawartym w skardze, że brak prawidłowego działania organu w zakresie postępowania dowodowego przez zaniechanie uzyskania odpowiednich dokumentów, w sytuacji gdy w postępowaniu dotyczącym mienia w O. inny organ widział taką potrzebę, może wskazywać, że naruszony został również art. 8 k.p.a. Mając powyższe okoliczności na względzie i uznając, że wskazywane braki postępowania mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za konieczne uchylenie obydwu decyzji wydanych w sprawie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przeprowadzi wnioskowany przez pełnomocnika skarżącej dowód z dokumentów w pełnym zakresie, ustali w prawidłowy sposób interes prawny strony i w zależności od tych ustaleń ponownie oceni złożony wniosek poprzez pryzmat zgromadzonego materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. O kosztach WSA orzekł na podstawie art. 200 w zw z art. 205 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło