VII SA/Wa 258/09
WyrokWSA w Warszawie2009-06-09
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Krystyna Tomaszewska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając wnioskodawców za strony nieposiadające interesu prawnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli ustalenie interesu prawnego wnioskodawcy wymaga przeprowadzenia czynności sprawdzających. W takiej sytuacji organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, a dopiero negatywny wynik tych czynności może stanowić podstawę do umorzenia postępowania. W przypadku braku takiego działania, sąd administracyjny powinien uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę drogi ekspresowej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony, ponieważ nie wykazali posiadania interesu prawnego ani tytułu prawnego do nieruchomości w sąsiedztwie inwestycji. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez organ odwoławczy, skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc m.in. kwestię oddziaływania inwestycji na ich nieruchomości oraz przedstawiając dowody na posiadanie tytułu prawnego do części nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. K., L. B., H. A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) grudnia 2008 r. znak (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
VII SA/Wa 258/09
U Z A S AD N I E N I E
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2008r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 157 § 3 kpa odmówił wszczęcia na wniosek H. A., M. K. i L. B. reprezentowanych przez S. K. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2006r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę drogi ekspresowej " [...]" – Trasy A.– od węzła "K." do węzła " P." – odcinek A – od km [...] do km [...] (węzeł "K." – węzeł "L.") wraz z przebudową infrastruktury technicznej.
W uzasadnieniu podał, iż żądający wszczęcia postępowania nadzorczego nie posiadają przymiotu strony co powoduje niedopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności z przyczyn podmiotowych.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w odpowiedzi na pismo organu z dnia 28 sierpnia 2008r. zobowiązujące do sprecyzowania interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa oraz nadesłania dokumentów z których wynikałby tytuł prawny do nieruchomości objętych przedmiotową inwestycją bądź znajdujących się w sąsiedztwie inwestycji H. A. i L. B. wyjaśnili, że zamieszkują na nieruchomości (działka o nr ew [...]) stanowiącej własność K. B. i na przedmiotowej nieruchomości L. B. prowadzi działalność gospodarczą.
W ocenie organu wskazane okoliczności nie mogą stanowić o istnieniu interesu prawnego uzasadniającego posiadanie przymiotu strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Zdaniem organu H. A., M. K. i L. B. nie mogą przymiotu strony wywodzić z art. 28 ust 2 Prawa budowlanego bowiem nie są żadnym z podmiotów określonych w tym przepisie, a także nie przedstawili dokumentu stwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości objętych przedmiotową inwestycją bądź znajdujących się w sąsiedztwie inwestycji.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku H. A., M. K. i L. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. znak: [...] utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję.
Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko braku interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zdaniem organu odwoławczego podnoszona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczność, iż H. A. i L.B. są ustawowymi spadkobiercami H. B. współwłaściciela działki nr ew [...] nie została poparta żadnym dowodem np. orzeczeniem sądu stwierdzającym nabycie spadku po H. B. i nie stanowi dowodu, że skarżącym przysługuje tytuł prawny do w/w nieruchomości.
Natomiast podnoszona przez M. K. we wniosku z dnia 24 października 2008r. okoliczność, że nieruchomość przy ul. [...] stanowi wspólność majątkową pozostaje bez wpływu na posiadanie przez nią przymiotu strony gdyż z księgi wieczystej prowadzonej dla w/w nieruchomości wynika, że działka o nr ew. [...] stanowi własność S. K.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł w imieniu H. A., M. K. i L. B. ich pełnomocnik S. K.
Do skargi załączony został wypis z księgi wieczystej oraz odpis postanowienia nabycia spadku jako dowody posiadania tytułu prawnego do części nieruchomości.
Ponadto skarżący podnieśli, że jako osoby dotknięte hałasem i wibracjami mają prawo żądać od organu podjęcia decyzji uwzględniającej ochronę ich interesów.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Przepis art. 157 § 3 kpa stanowiący podstawę prawną odmowy wszczęcia postępowania nadzwyczajnego jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2006r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę drogi ekspresowej ma zastosowanie w sytuacji, gdy z żądania wszczęcia postępowania wynika w sposób oczywisty, że jednostka wnosząca żądanie nie ma w sprawie interesu prawnego.
W sytuacji gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynnności sprawdzających, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie wyniku negatywnego są podstawą zakończenia postępowania decyzją umarzającą postępowanie w sprawie (wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2006r., I OSK 725/2005, LEX nr 209119, wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2005r., OSK 1534/2004, LEX nr 190574).
W związku z tym co powiedziano wyżej stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z wadliwie przeprowadzonym postępowaniem co stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
Organ orzekający w przedmiotowej sprawie nie rozważył dokładnie kwestii położenia nieruchomości skarżących w stosunku do miejsca lokalizacji spornej inwestycji, a także nie wykazał, iż nieruchomości skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji.
Stwierdzenie organu, iż skarżący H.A. i L.B. nie udowodnili, że są ustawowymi spadkobiercami H. B. współwłaściciela działki nr ew. [...] i przysługuje im tytuł prawny do wskazanej nieruchomości nie stanowi wyjaśnienia sprawy braku interesu prawnego skarżących we wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Z załączonego do skargi postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wynika, że skarżący H.A. i L.B. są ustawowymi spadkobiercami H.B. współwłaściciela działki nr ew. [...].
W tej sytuacji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien zbadać czy nieruchomość skarżących jest położona w obszarze oddziaływania obiektu stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego winien również ustalić miejsce położenia działki o nr ew. [...] w stosunku do przedmiotowej inwestycji i zbadać czy znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji.
Z wyjaśnień S. K. pełnomocnika M. K. złożonych na rozprawie wynika, że w listopadzie ubiegłego roku aktem darowizny przeniósł udział działki o nr ew. [...] na rzecz swojej żony M.K. i przedmiotowa działka bezpośrednio sąsiaduje z inwestycją.
Brak wyjaśnienia sprawy położenia działek o nr ew. [...] i [...] względem przedmiotowej inwestycji oraz wyjaśnienia kwestii oddziaływania przedmiotowej inwestycji na nieruchomość skarżących nie pozwalał na definitywne przyjęcie, że skarżącym nie przysługuje status strony postępowania nieważnościowego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien również ustalić właściciela działki o nr ew. [...] mając na uwadze wyjaśnienia S. K. złożone na rozprawie.
W świetle powyższych rozważań, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za celowe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylić decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzję ją poprzedzającą.
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło