VII SA/Wa 666/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] grudnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na rzecz skarżącego A. Z. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 666/09 UZASADNIENIE Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego [...] decyzją z [...] stycznia 2005 r. wydaną na podstawie art. 36, art. 3a, art. 5a, art. 6, art. 7, art. 16 i art. 41b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników stwierdził ustanie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i emerytalno-rentowego dla A. Z. od [...] stycznia 1998 r. W uzasadnieniu organ podał, że wobec tego, iż A. Z. nie prowadził działów specjalnych produkcji rolnych od [...] stycznia 1999 r., nie spełniał warunków do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników zgodnie z art. 7 i 16 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, oraz prowadząc pozarolniczą działalność gospodarczą nie spełniał warunków do pozostawania w ubezpieczeniu społecznym rolników stosownie do art. 5a w/w ustawy. Winien podlegać ubezpieczeniu społecznemu w jednostce ZUS właściwej ze względu na siedzibę prowadzonej działalności. W dniu [...] października 2008 r. A. Z. złożył wniosek o zmianę powyższej decyzji na podstawie art. 155 Kpa - w części dotyczącej daty ustania ubezpieczenia społecznego rolników. W uzasadnieniu pełnomocnik wnioskodawcy podniósł, że jak wynika z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] stycznia 2005 r. prowadził on wraz żoną w 1998 r. produkcję warzyw ([...]) a więc spełniał warunki do ubezpieczenia społecznego rolników. Pełnomocnik podał nadto, że na skutek objętej wnioskiem decyzji Zakład Ubezpieczeń Społecznych oddział w [...] decyzją z dnia [...] maja 2005 r. objął wnioskodawcę obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym od [...] stycznia 1998 r., a decyzją z dnia [...] października 2008 r. umorzył z urzędu składki na ubezpieczenie społeczne za okres od [...] stycznia 1998 r. do [...] listopada 1998 r., co oznacza, że okres ten nie będzie przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty. Po rozpatrzeniu wniosku Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją nr [...] wydaną [...] listopda 2008 r. na podstawie art. 155 Kpa odmówił zmiany decyzji. W uzasadnieniu organ podał, że jak wynika z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] w prowadzeniu przez A. Z. działów specjalnych produkcji rolnej wystąpiły przerwy w okresie od [...] stycznia 1998 r., a decyzją z dnia [...] października 2008 r., że nie spełniał on warunków do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników przy jednoczesnym prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej. Podleganie bowiem ubezpieczeniu z mocy ustawy warunkowała ciągłość prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej. Wobec tego zdaniem organu brak jest przesłanki z art. 155 Kpa. A. Z. nie opłacał składki na ubezpieczenie społeczne za okres od [...] stycznia 1998 r. do [...] listopada 1998 r., i składki te zostały przez organ umorzone, co spowodowało, że okres ten nie będzie uwzględniany przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty. Fakt ten nie stanowi zdaniem organu przesłanki do uznania go jako interes strony. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył A. Z. podnosząc że z pisma Urzędu Skarbowego wynika, iż zawiesił uprawy działów specjalnych od [...] sierpnia 1995 r. do [...] kwietnia 1996 r. Natomiast w 1998 r., ustalono że podatek dochodowy za okres od [...] marca 1998 r. do [...] grudnia 1998 r. co nie oznacza, że nastąpiła przerwa w prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej a oznacza, że podatnik osiągnął przychód podlegający opodatkowaniu od marca 1998 r. Zdaniem pełnomocnika wnioskodawcy jego interes polega na tym, że zmiana objętej wnioskiem decyzji spowoduje konieczność zmiany decyzji wydanych przez ZUS w tym również niekorzystnej dla wnioskodawcy decyzji umarzającej składki na ubezpieczenie. Po rozpatrzeniu wniosku Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją znak [...] wydaną [...] grudnia 2008 r. na podstawie 138 § 1 i 127 § 3 Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do argumentów wniosku organ stwierdził, że zgodnie z art. 43 ust 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnicy, którzy osiągnęli dochody z działów specjalnych produkcji rolnej obowiązani są składać w terminie do dnia 30 listopada roku poprzedzającego rok podatkowy urzędowi skarbowemu deklarację o rodzajach i rozmiarach zamierzonej produkcji w roku następnym. Z decyzji PIT-7 w sprawie wymiaru zaliczek na podatek dochodowy od dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej na rok 1998 r. ustalającej podatek na okres od 1 marca 1998 r. do 31 grudnia 1998 r., wynika z tego, że A. Z. w roku poprzedzającym rok podatkowy nie złożył deklaracji o rodzajach i rozmiarach zamierzonej produkcji rolnej od 1 stycznia 1998 r. do 1 marca 1998 r., - a więc jej nie prowadził. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. Z. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi naruszenie art. 155 Kpa. Nadto pełnomocnik podniósł, że organ nie posiadał wiedzy na temat nie złożenia przez skarżącego deklaracji o rodzajach i rozmiarach zamierzonej produkcji bowiem decyzja PIT-7, którą powołuje organ nie jest dowodem na nie złożenie tej deklaracji ani też nie na okres prowadzenia działalności. W odpowiedzi na skargę Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu [art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)]. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności zaś z naruszeniem art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.). Ponadto uzasadnienia decyzji nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 Kpa. Jak wynika z treści art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z powyższego wynika więc obowiązek organu administracji, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ administracji jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa (wyrok NSA OZ w Lublinie z 7 października 1983 r., SA/Lu 240/83, niepubl.). Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Natomiast art. 77 § 1 Kpa stanowi, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Obowiązkiem organu administracji jest zgromadzenie całego materiału dowodowego, koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważa, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały przez organy administracji wyjaśnione wszystkie okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na wynik postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie kontrolowana decyzja utrzymała w mocy decyzję organu I instancji wydaną na podstawie art. 155 Kpa. Zgodnie z tym artykułem decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Oznacza to, że dla zmiany lub uchylenia decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, niezbędne jest spełnienie czterech przesłanek: istnienie decyzji ostatecznej, za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, zgoda strony na zmianę lub uchylenie decyzji oraz brak przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych. Badanie zaistnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawani decyzji ostatecznej. Decyzją wydana w trybie art. 155 Kpa jest bowiem niejako decyzją wznowieniową. Rozpatrując przedmiotową sprawę organ II instancji nie dokonał analizy słusznego interesu strony. Zaskarżona decyzja nie udziela bowiem odpowiedzi na pytanie dlaczego zdaniem organu nie zaistniały przesłanki do zmiany decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. ze względu na interes strony. Wobec powyższego zaskarżona decyzja nie może być oceniana przez Sąd pod kątem prawidłowości zastosowania art. 155 Kpa. Jednocześnie należy podkreślić, iż decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] grudnia 2008 r. w uzasadnieniu nie odnosi się do wskazanych we wniosku negatywnych skutków jakie wywarła. Zawiera jedynie enigmatyczne stwierdzenie, iż "opłacenie składek w ZUS, a nie ich umorzenie pozwoliłoby na uwzględnienie tego okresu przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty." Brak takich rozważań stanowi zaś naruszenie art. 107 § 3 Kpa, z którego treści wynika, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Należy podkreślić, iż organ nie dokonał analizy pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. w części dotyczącej PIT-7 za 1998 r. W piśmie tym, na które zresztą powołuje się organ, wskazano na 1998 r. jedynie w części dotyczącej D. Z. Nie można zatem jednoznacznie i kategorycznie wywieść z tego, iż skarżący nie złożył deklaracji podatkowej za 1998 r. - gdyż zawarte w piśmie informacje dotyczące skarżącego - A. Z. dotyczą jako ostatniego 1996 roku. Wskazane wyżej okoliczności, nie dają się pogodzić z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 Kpa oraz zasadą zupełności postępowania dowodowego zawartą w art. 77 § 1 Kpa, nakładają na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie obowiązek ustalenia prawdziwego stanu faktycznego i prawnego na podstawie zebranego materiału dowodowego. Prowadzi to do konkluzji, iż organ odwoławczy nie zebrał całości materiału dowodowego, co stanowi naruszenie art. 7 oraz 77 § 1 Kpa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Dlatego też działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w punkcie I wyroku. Na podstawie art. 152 w/w ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt. II wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje podstawę w art. 200 powołanej wyżej ustawy.