I SA/Łd 32/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak ( spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Ewa Cisowska- Sakrajda Protokolant Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2009 roku sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz J. T. kwotę 100 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Łd 32/09 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...]r., nr [...], odmawiającą J. T. zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Pan J. T. złożył w dniu 24 września 2008 r. wniosek o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej na rok 2008. Z dokonanych przez organ I instancji ustaleń wynika, że wnioskodawca stał się właścicielem wskazanych we wniosku użytków rolnych od 9 maja 2008 r. na podstawie umowy darowizny. Wójt Gminy S. uznał, że skoro J. T. nie był posiadaczem użytków rolnych na dzień 1 kwietnia 2008 r., to nie spełnia warunku do zwrotu podatku akcyzowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpoznaniu odwołania J. T., decyzją z dnia [...] r., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na art. 5 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (Dz. U. Nr 52 poz. 379), powoływanej dalej jako "ustawa", zgodnie z którym wójt, burmistrz (prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce położenia gruntów będących w posiadaniu lub współposiadaniu producenta rolnego przyznaje, na wniosek tego producenta, w drodze decyzji, zwrot podatku. Wniosek o zwrot podatku składa się w terminach od dnia 1 marca do dnia 31 marca i od dnia 1 września do dnia 30 września danego roku. (art. 6 ust 1 ustawy). Limit ustala się jako kwotę stanowiącą iloczyn stawki zwrotu podatku na 1 litr oleju napędowego, liczby 86 oraz powierzchni użytków rolnych, będących w posiadaniu lub współposiadaniu producenta rolnego, określonej w ewidencji gruntów i budynków, według stanu na dzień 1 kwietnia danego roku (art. 4 ust. 2 ustawy). Zwrot podatku przysługuje producentowi rolnemu. (art. 3 ust. 1). Za producenta rolnego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym (art. 3 ust. 2 ustawy). W ocenie Kolegium wnioskodawca nie spełnił przesłanki z art. 4 ust. 2 ustawy, zgodnie z którą powierzchnia użytków rolnych, stanowiąca podstawę do obliczenia podatku, powinna być ustalona na podstawie ewidencji wg stanu na dzień 1 kwietnia danego roku. Bezspornym jest, że wnioskodawca stał się właścicielem przedmiotowych gruntów dopiero od 9 maja 2008 r. Organ wskazał, że w urzędowym wzorze wniosku w części IV znajduje się oświadczenie o posiadanych użytkach rolnych wg ich stanu wynikającego z ewidencji na dzień 1 kwietnia. Powyższe sugeruje, że zwrot podatku może być dokonany jedynie takiemu podmiotowi, który jest producentem rolnym w dniu złożenia wniosku, ale powierzchnię i rodzaj użytków rolnych ustala się wg ewidencji na dzień 1 kwietnia danego roku. W ocenie Kolegium nie jest możliwe dokonanie zwrotu podatku w sytuacji, gdy wnioskodawca w dniu 1 kwietnia nie posiadał gospodarstwa rolnego, a grunty nabył dopiero po tej dacie. Wprawdzie na dzień złożenia wniosku był on producentem rolnym, ale nie można ustalić limitu zwrotu, skoro na dzień 1 kwietnia nie miał w ogóle gospodarstwa rolnego. Decyzja SKO w S. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez J. T. W ocenie skarżącego przepis art. 4 ust. 2 ustawy, wskazujący na dzień 1 kwietnia danego roku, dotyczy powierzchni użytków rolnych, które w ewidencji gruntów i budynków występują jako użytki rolne. Użyte w tym przepisie słowo "określonej" odnosi się do przeznaczenia powierzchni użytków rolnych, a nie do posiadania czy współposiadania, bo wtedy występowałoby w formie "określonych". Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżący przytoczył wyjaśnienie Ministerstwa Rolnictwa zamieszczone na stronie internetowej: "Pytanie nr 21: Czy producent rolny składający wniosek o zwrot podatku akcyzowego musi być właścicielem użytków rolnych w dniu 1 kwietnia 2006 r. wykazanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne według stanu na dzień 1 kwietnia? Stan na dzień 1 kwietnia dotyczy użytków rolnych. Powierzchnia użytków rolnych, podana przez producenta rolnego we wniosku o zwrot podatku musi mieć swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków według stanu na dzień 1 kwietnia (dotyczy to także gruntów przez niego dzierżawionych - posiadacz zależny), tj. występują w tej ewidencji jako użytki rolne. Wnioskodawca nie musi być właścicielem czy też posiadaczem (współwłaścicielem) użytków rolnych w dniu 1 kwietnia; mógł on bowiem np. nabyć gospodarstwo rolne od rodziców w czerwcu danego roku i będzie uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o zwrot podatku we wrześniu danego roku. Istotne jest, aby wnioskodawca w dniu składania wniosku był posiadaczem gospodarstwa rolnego." W związku z tym, skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja wydaje mu się niesłuszna i poprosił Sąd o pozytywne rozparzenie i zakończenie jego sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Aktem prawnym, stanowiącym podstawę wniosku Pana J. T. jest ustawa z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (Dz. Nr 52, poz. 379). Ustawa ta kompleksowo określa zasady oraz tryb zwrotu podatku akcyzowego, zawartego w cenie oleju napędowego oznaczonego kodem CN 2710 19 41 do 2710 19 49, wykorzystywanego do produkcji rolnej (art. 1). Podmiot, któremu taki zwrot przysługuje, zdefiniowany został w art. 3 ustawy. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 zwrot podatku przysługuje producentowi rolnemu. W dalszej części tego przepisu zawarto definicje producenta rolnego w rozumieniu tej ustawy. Tak więc, stosownie do treści art. 3 ust. 2 za producenta rolnego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Z kolei przepis art. 4 reguluje kwotę zwrotu podatku, zaś ustęp 2 art. 4 ustawy określa limit zwrotu, który ustala się jako kwotę stanowiącą iloczyn stawki zwrotu podatku na 1 litr oleju napędowego, liczby 86 oraz powierzchni użytków rolnych, będących w posiadaniu lub współposiadaniu producenta rolnego, określonej w ewidencji gruntów i budynków, według stanu na dzień 1 kwietnia danego roku. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy zwrot podatku przyznaje się za okres 6 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o zwrot podatku. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 analizowanej ustawy wniosek o zwrot podatku składa się w terminach od dnia 1 marca do dnia 31 marca i od dnia 1 września do dnia 30 września danego roku. Wymogi formalne składanego wniosku są wskazane w art. 6 ust. 2 ustawy. W szczególności wniosek o zwrot podatku powinien zawierać oświadczenie o powierzchni użytków rolnych, o których mowa w art. 4 ust. 2, położonych na obszarze gminy, do której wójta, burmistrza (prezydenta miasta) jest składany wniosek o zwrot podatku. Natomiast do wniosku załącza się między innymi faktury VAT albo potwierdzone przez upoważnionego przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) pracownika urzędu gminy lub miasta za zgodność z oryginałem ich kopie, stanowiące dowód zakupu oleju napędowego w okresie 6 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku (art. 6 ust. 3 pkt 1). Na gruncie tak zarysowanego stanu prawnego istnieje spór. Zdaniem organów administracji publicznej obu instancji podmiotem uprawnionym do otrzymania zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego jest wyłącznie producent rolny, który jest posiadaczem gospodarstwa rolnego na dzień 1 kwietnia. Przemawia za takim wnioskiem treść wskazanego wyżej art. 4 ust. 2 ustawy oraz urzędowy wzór wniosku, który w części IV zawiera oświadczenie o posiadanych użytkach rolnych według ich stanu na dzień 1 kwietnia. Odmienne stanowisko prezentuje skarżący. W powyższym sporze racje należy przyznać skarżącemu. Niewątpliwie regulacja zawarta w analizowanej ustawie w zakresie warunków, jakie powinien spełniać podmiot uprawniony do zwrotu podatku nie jest precyzyjna. Ustawodawca tylko w jednym przepisie odniósł się do daty 1 kwietnia. Miało to miejsce w art. 4 ust. 2 ustawy, która to norma prawna reguluje limit zwrotu podatku. Jednocześnie w art. 6 ust. 2 pkt 4 wskazano, że do wniosku należy dołączyć oświadczenie o powierzchni użytków rolnych, o których mowa w art. 4 ust. 2. Natomiast w art. 3, który to przepis definiuje podmioty uprawnione do zwrotu podatku, ustawodawca nie wspomina o dodatkowym warunku, który powinien spełniać producent rolny w postaci posiadania gospodarstwa rolnego na dzień 1 kwietnia. Zatem w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie wykładnia językowa wskazanych wyżej przepisów nie pozwala w sposób jednoznaczny wyjaśnić istniejących wątpliwości. W takiej sytuacji niezbędne jest posłużenie się wykładnią celowościową. Zamiarem ustawodawcy niewątpliwie było obniżenie kosztów produkcji rolnej dla producentów rolnych prowadzących produkcję rolną (zob. uzasadnienie do projektu ustawy druk sejmowy nr 284, Sejm V kadencji). Stąd też definicja producenta rolnego, zawarta w art. 3, odwołuje się do każdego podmiotu, będącego posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. W tym unormowaniu zaś nie odwołano się do posiadania na dzień 1 kwietnia, jako warunku niezbędnego do zwrotu. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej, sprawie powyższa data ma zastosowanie odnośnie limitu zwrotu, który przysługuje w skali roku w stosunku do określonych użytków rolnych. Powierzchnia użytków rolnych, określona w ewidencji gruntów i budynków według stanu na dzień 1 kwietnia danego roku służy obliczeniu rocznego limitu zwrotu w ramach, którego producentom rolnym przysługuje zwrot podatku. Natomiast bez znaczenia dla prawa producenta rolnego jest to, czy był posiadaczem gospodarstwa rolnego na dzień 1 kwietnia. Istotnym jest to, aby przymiot producenta rolnego miał w dniu zakupu oleju napędowego. Interpretacja prezentowana przez Wójta Gminy S. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze sprawia, że przepisy analizowanej ustawy dyskryminowałyby wszystkich producentów rolnych, którzy przed dniem 1 kwietnia utracili posiadanie użytków rolnych, lub po tej dacie weszli w posiadanie tych użytków. Z kolei interpretacja przyjęta przez Sąd w niniejszej sprawie nie narusza interesów budżetu państwa, który przecież ponosi ekonomiczny ciężar zwrotu podatku. Jednocześnie chronione są interesy wszystkich kolejnych posiadaczy użytków rolnych, którzy w ramach rocznego limitu, do jego wyczerpania mogą ubiegać się o jego zwrot. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że w zaskarżonej decyzji naruszono przepisy prawa materialnego poprzez błędną wykładnie art. 4 ust. 2 oraz art. 3 analizowanej ustawy. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzje organu I instancji. Koszty postępowania zasądzono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ dostosuje się do wyżej zaprezentowanej wykładni przepisów ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. M.Ko.