I SA/Lu 248/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędziowie WSA Halina Chitrosz, NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi J. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz J. T. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż odwołanie J. T. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu. Z zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynikało, że decyzją z dnia [...], Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. Od powyższej decyzji pełnomocnik J. T. złożył odwołanie zawierające wniosek o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a także żądanie wstrzymania wykonania w/w decyzji. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazano, że jego naruszenie nie wynikało z zaniedbań Skarżącego, lecz przeszkodą w jego dotrzymaniu były nieprawidłowości w doręczaniu korespondencji, która kierowana była na adres zamieszkania, podczas gdy wskazanym adresem do doręczeń był adres miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Z tego też względu Skarżący z przyczyn obiektywnych, bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu i nie mógł zaskarżyć decyzji. Postanowieniem z dnia [...] (doręczonym pełnomocnikowi w dniu 6 marca 2009 r.) Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania uznając, iż w przedmiotowej sprawie nie dołożono odpowiedniej staranności, aby wywiązać się z ustawowego terminu do jego złożenia. Następnie, postanowieniem z dnia [...] , Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), że odwołanie od decyzji wymiarowej zostało wniesione z uchybieniem terminu. Organ argumentował, że zaskarżoną decyzję skutecznie doręczono stronie w trybie tzw. doręczenia zastępczego (art. 150 Ordynacji podatkowej) w dniu 23 września 2008 r., a zatem termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 7 października 2008 r. Natomiast odwołanie z dnia 22 grudnia 2008 r. wpłynęło do organu pierwszej instancji za pośrednictwem poczty w dniu 24 grudnia 2008 r., a więc po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. Stwierdzenie uchybienia terminowi do złożenia odwołania jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie i pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia. Na powyższe postanowienie organu odwoławczego J. T. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o jego uchylenie. W skardze zarzucono naruszenie: - art. 223 § 2 pkt 1 w związku z art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne przyjęcie, iż odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] wniesione zostało z uchybieniem terminu, podczas gdy strona uprawdopodobniła, iż bez własnej winy nie dotrzymała terminu do zaskarżenia w/w decyzji i złożyła w terminie ustawowym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, dopełniając jednocześnie tej czynności, - art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez bezzasadne przyjęcie, iż odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu, podczas gdy Skarżący wniósł je razem z zasadnym wnioskiem o przywrócenie terminu, złożonym w ustawowym terminie, oraz - art. 146 § 1, art. 150 § 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne przyjęcie, iż decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej doręczono Skarżącemu prawidłowo i skutecznie, a tym samym że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 7 października 2008 r. W ocenie autora skargi J. T. ponad wszelką wątpliwość uprawdopodobnił, iż z przyczyn od siebie niezależnych nie mógł wnieść odwołania w ustawowym terminie, gdyż nie miał możliwości zapoznać się z treścią decyzji ze względu na niespełnienie przez organ pierwszej instancji warunków jej skutecznego doręczenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, zwracając uwagę, że zarzuty skargi dotyczą kwestii odmowy przez organ odwoławczy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], a nie będącego jego konsekwencją postanowienia z dnia [...] o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. Organ wskazał, że okoliczności dotyczące przyczyn uchybienia terminowi do wniesienia odwołania były przedmiotem odrębnego postępowania podatkowego prowadzonego przez organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa. J. T. w dniu 24 grudnia 2008 r. wniósł odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] jednocześnie składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania. Postanowieniem z dnia [...] , Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od powyższej decyzji. Przedmiotem skargi J. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w którym organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...]. Sąd w pełni podziela stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2007 r. sygn. I GSK 1221/06 (LEX 338645), iż w przedstawionej wyżej sytuacji organ odwoławczy nie mógł wydać postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten ma bowiem zastosowanie wówczas, gdy strona nie składa wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a organ w trakcie badania odwołania stwierdzi, iż wniesione ono zostało z uchybieniem terminu przewidzianego dla tej czynności. W sytuacji, gdy strona wraz z wniesieniem odwołania składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a organ podatkowy w wydanym postanowieniu w przedmiocie tego wniosku przyjmuje, iż nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, wyłączona zostaje możliwość wydania odrębnego postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p., stwierdzającego to uchybienie. Wydanie przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienia z dnia [...] . stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, w sytuacji uprzedniego wydania postanowienia z dnia [...] , odmawiającego przywrócenia terminu do złożenia odwołania, było zbędne, bowiem już samo postanowienie, odmawiające stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z przyczyn wskazanych w jego uzasadnieniu stwierdzało, że został uchybiony przez nią termin do wniesienia odwołania. Tym samym nie zachodziła konieczność powtórnego stwierdzenia tejże okoliczności w osobnym postanowieniu opartym o art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, który w sprawie nie miał już zastosowania. Z tych też względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.