II SAB/Gd 16/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na bezczynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia odrzucić skargę. B. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wskazując na nierozpoznanie jej wniosku o zastosowanie 5 % dopłaty do odszkodowania za nieruchomość położoną w G. przy ul. [...], brak odpowiedzi na pisma skarżącej zmierzające do wyjaśnienia stanu prawnego sprawy oraz niepouczenie skarżącej jako strony postępowania o możliwości uzyskania 5% dopłaty do wartości nieruchomości. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż złożyła wniosek o zastosowanie 5 % dopłaty do odszkodowania za nieruchomość położoną w G. przy ul.[...], przeznaczoną pod budowę Obwodnicy Południowej, o którą może się ona ubiegać zgodnie z art. 18 pkt 1 e i f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych ( Dz. U. Nr 80 poz. 721 ze zm.), w związku z art. 42 pkt 1 tej ustawy, nadto skarżąca powołała się na treść art. 7 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 154 poz. 58) W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej odrzucenie powołując się na fakt, iż kwestie objęte skargą mają charakter cywilno-prawny, są bowiem związane z ustaleniem wysokości wypłaconej skarżącej ceny sprzedaży nieruchomości i wszelkie roszczenia z tym związane mogą być wyłącznie przedmiotem postępowania cywilnego przez sądami powszechnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w przypadkach przewidzianych w art. 3 § 2 i 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 (art. 3 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Nadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych (art. 3 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sądy administracyjne nie posiadają natomiast kompetencji do kontrolowania działalności organów administracji w innym zakresie. Z art. 3 § 2 pkt 8 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż skarga na bezczynność organu przysługuje jedynie w sytuacji gdy jest on zobligowany do wydania aktów z zakresu administracji publicznej, o których jest mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do wystąpienia przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w charakterze organu administracji publicznej wydającego decyzję administracyjną, bądź też postanowienie lub inny akt. Z okoliczności sprawy wynika, iż skarżąca w dniu 13 lutego 2009 r. zawarła ze Skarbem Państwa reprezentowanym przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad umowę sprzedaży nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] stanowiącej działkę 24/5, w związku z wydaniem przez Wojewodę w dniu 28 sierpnia 2006 r. ostatecznej decyzji ustalającej warunki lokalizacji drogi dla inwestycji polegającej na budowie Obwodnicy Południowej , przebiegającej m. in. przez działkę nr 24/5. Z umowy wynika, iż jej zawarcie nastąpiło w trybie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 220 poz. 1601 ze zm.). Ustawą tą zmieniono tryb postępowania w sprawie nabywania przez Skarb Państwa własności nieruchomości przeznaczonych pod drogi uregulowany w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80 poz. 721 ze zm.). zwanej dalej ustawą. Zamieszczony w rozdziale 3 tej ustawy, zatytułowanym "Nabywanie nieruchomości pod drogi", art. 15 ust. 1 przewidywał, iż wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 13 ust. 1, wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu tych nieruchomości. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia otrzymania przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości pisemnej oferty Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dotyczącej zawarcia umowy. Przepis art. 16 ust. 1 stanowił, iż postępowanie wywłaszczeniowe wszczyna, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, i wydaje decyzje w jego toku wojewoda. Z mocy art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, do nieruchomości objętych decyzjami o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, wydanymi na podstawie dotychczasowych przepisów, stosuje się przepisy rozdziału 3 ustawy, o której mowa w art. 1, w jego dotychczasowym brzmieniu. W niniejszej sprawie decyzja taka została wydana przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej – 28 sierpnia 2006 r. w sprawie znajdował zatem zastosowanie przepisy dotychczasowe. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nie występował w sprawie nabycia przedmiotowej nieruchomości w charakterze organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Postępowanie w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości, zgodnie z przepisami ustawy, było prowadzone przez wojewodę, w przypadku bezskutecznego upływu terminu do zawarcia umowy cywilnoprawnej. W niniejszej sprawie została zawarta na podstawie przepisów kodeksu cywilnego umowa sprzedaży nieruchomości, której Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad był stroną. Nadto podkreślić należy, iż także na gruncie aktualnie obowiązującej regulacji podmiot ten nie występuje w charakterze organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Obecnie obowiązujące przepisy przewidują, iż własność nieruchomości przeznaczonych pod drogi przechodzi z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, a decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za te nieruchomości, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, czyli wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych (art. 12 ust. 4 i 4a w związku z art. 11a ust. 1 ustawy). Zarządca drogi jest natomiast podmiotem występujący z wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a nie organem prowadzącym postępowanie w tym przedmiocie. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nie był zatem organem administracji zobligowanym do rozpatrzenia w formie decyzji administracyjnej wniosku skarżącej o przyznanie dopłaty, możliwej do uzyskania w sytuacji ustalania odszkodowania za nieruchomość na podstawie art. 18 ust. 1 e i f ustawy. Podnoszony przez skarżącą fakt zaniechania pouczeń i wyjaśniania stanu prawnego sprawy nie stanowi, w świetle art. 3 § 2 i 3 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podstawy do wniesienia skargi na bezczynność organu, a ponadto Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nie występował w niniejszym przypadku w charakterze organu prowadzącego postępowanie administracyjne. Powyższe okoliczności uzasadniają odrzucenie wniesionej skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako niepodlegającej właściwości sądu administracyjnego.