I OSK 1358/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-10-06
Skład orzekający: Barbara Adamiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina posiada legitymację do wniesienia skargi na decyzję organu drugiej instancji, która uchyliła decyzję wydaną w pierwszej instancji przez organ tej gminy?Ratio decidendi
Gmina, jako jednostka samorządu terytorialnego, nie posiada legitymacji do wniesienia skargi na decyzję organu drugiej instancji, jeśli decyzja ta uchyla decyzję wydaną w pierwszej instancji przez organ tej samej gminy. W takiej sytuacji organ gminy działa jako organ administracji publicznej, a nie jako podmiot reprezentujący własny interes prawny gminy, co wyłącza możliwość dochodzenia tego interesu w postępowaniu administracyjnym lub sądowoadministracyjnym.Stan faktyczny
Gmina Strzelce Opolskie wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która uchyliła decyzję Burmistrza Strzelec Opolskich w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę gminy, uznając, że gmina nie ma uprawnienia do jej wniesienia, gdyż organ gminy działał jako organ administracji publicznej. Gmina wniosła skargę kasacyjną od postanowienia WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, , , po rozpoznaniu w dniu 6 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Strzelce Opolskie od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 15 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Op 176/09 o odrzuceniu skargi Gminy Strzelce Opolskie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w sprawie ze skargi Gminy Strzelce Opolskie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 15 czerwca 2009 r., odrzucił skargę Gminy Strzelce Opolskie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej.
W uzasadnieniu postanowienia, Sąd pierwszej instancji wskazał, że działający w imieniu Gminy Strzelce Opolskie, Burmistrz Strzelec Opolskich wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], uchylającą decyzję wydaną w I instancji przez Burmistrza Strzelec Opolskich i umarzającą postępowanie w pierwszej instancji, w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej, z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, wskutek stworzenia warunków podłączenia nieruchomości do kanalizacji sanitarnej wybudowanej z udziałem środków Gminy Strzelce Opolskie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę Gminy Strzelce Opolskie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, stwierdzając, że gmina pozbawiona jest uprawnienia do wnoszenia środków zaskarżenia w przypadku, gdy dotyczą one decyzji lub postanowień wydanych przez jej organ w I instancji. Sąd uznał, że Burmistrz Strzelec Opolskich wydając decyzję w pierwszej instancji nie działa jako podmiot, którego własnego interesu prawnego lub obowiązku prawnego dotyczy sprawa, lecz występuje w stosunkach publiczno - prawnych jako organ administracji publicznej na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji. W sytuacji, gdy organ gminy orzekał w sprawie w I instancji, gmina traci uprawnienie do występowania w postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w charakterze strony.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła Gmina Strzelce Opolskie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Gmina zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), poprzez niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, z powołaniem się na brak interesu prawnego skarżącej.
Skarżąca wskazała, że burmistrz gminy, w zakresie, w jakim wydaje decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, działa w granicach własnych przyznanych mu ustawowo kompetencji, nie zaś w granicach interesu prawnego gminy, a zatem bez znaczenia jest podniesiona przez Sąd okoliczność, iż decydujące znaczenie ma fakt, że właściwym do wydania decyzji w pierwszej instancji był burmistrz gminy wnoszącej skargę. Zdaniem skarżącej, interes prawny gminy i kompetencje burmistrza do wydawania w pierwszej instancji decyzji, to okoliczności pozostające całkowicie bez związku w zakresie przypisanym im przez Sąd.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania". W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2, powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 50 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest niezasadny. W sprawie, zasadniczą kwestią jest odpowiedź na pytanie, czy gmina jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na decyzję organu II instancji uchylającą decyzję, którą w pierwszej instancji wydał Burmistrz tej gminy. Rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa pozytywnego. Jednostka ta może być - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania. Najczęściej jednak, ustawa wyznacza organowi jednostki samorządu terytorialnego rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1211/06).
Nie można przeciwstawiać samorządowi terytorialnemu - interesu prawnego jednostki, z przyznaniem przewagi prawom samorządu terytorialnego. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który nie może mieć legitymacji skargowej, podlega odrzuceniu. Z tego względu nie jest zasadny, podnoszony przez skarżącą, zarzut naruszenia art. 50 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło