II SA/Łd 308/09

Dnia 16 czerwca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Kubot - Szustowska Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant: sekretarz sądowy Anna Tuczek - Podczaska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2009 roku na rozprawie sprawy ze skargi H. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji przyznającej zasiłek stały uchyla zaskarżone postanowienie. LS Postanowieniem Nr [...], z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu sprawy z odwołania H.N. od decyzji [...] z dnia [...], wydanej przez Zastępcę Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł.– P., działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł., przyznającej H.N. zasiłek stały w wysokości 363,50 zł miesięcznie od dnia 1 października 2008 r. oraz przyznającej składkę zdrowotną w wysokości 9% od kwoty zasiłku na czas trwania świadczenia, działając na podstawie przepisu art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że w dniu [...] Zastępca Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł.– P. w Ł., wydał decyzję Nr [...], którą przyznał H.N. zasiłek stały w wysokości 363,50 zł miesięcznie od dnia 1 października 2008 r. oraz składkę zdrowotną w wysokości 9% od kwoty zasiłku na czas trwania świadczenia. Decyzja ta została doręczona wnioskodawczyni w dniu 27 października 2008 r., co zostało potwierdzone na decyzji własnoręcznym podpisem wnioskodawczyni. Następnie organ wskazał, że H.N. wniosła odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. za pośrednictwem organu pierwszej instancji w dniu 5 stycznia 2009 r., o czym świadczy stempel sekretariatu Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł.- P. Samo odwołanie zostało napisane przez wnioskodawczynię w dniu 12 listopada 2008 r.. Dalej organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 129 par. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie. W przedmiotowej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 10 listopada 2008 r.. Następnie organ odwoławczy podał, że odwołująca się wskazała, iż przebywała w szpitalu. Z analizy materiału wynika, że H.N. była hospitalizowana w okresie od 25 listopada 2008 r. do 22 grudnia 2008 r., czyli po terminie do złożenia odwołania. Natomiast bezsporne jest, że w treści decyzji odwołująca się została pouczona o możliwości i terminie wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Organ podkreślił, że terminy w postępowaniu administracyjnym są terminami zawitymi, a ich niedotrzymanie powoduje ujemne skutki procesowe, przede wszystkim utratę prawa do wniesienia określonego środka prawnego np. odwołania. Zdaniem organu H.N. niewątpliwie uchybiła 14 – dniowemu terminowi do wniesienia odwołania i w ten sposób doprowadziła do ustatecznienia się decyzji organu pierwszej instancji.. Organ wskazał również, że w razie uchybienia terminu, zgodnie z przepisem art. 58 k.p.a. należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W ocenie organu odwoławczego H.N. takiego wniosku nie złożyła. W dniu 25 marca 2009 r. H.N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wskazując, iż przyczyną przekroczenia terminu do wniesienia odwołania była jej choroba i pobyt w szpitalu. Skarżąca wskazała nadto, że z powodu dużego niedowidzenia nie doczytała zdania o możliwości odwołania się od decyzji organu pierwszej instancji, tym bardziej, że zdanie to zostało umieszczone na zagięciu pisma. O możliwości wniesienia odwołania skarżąca dowiedziała się od swej córki, która po lekturze decyzji uświadomiła skarżącej możliwość wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu oraz przyczyny wzruszenia postanowienia, a także nie będąc ograniczony zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w zaskarżonym postanowieniu tego rodzaju naruszeń prawa, które rodziły konieczność jego uchylenia. Przepisy ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego stanowią, iż od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, a właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia (art. 127 k.p.a.). Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 129 k.p.a.). Organ odwoławczy władny jest stwierdzić w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.). Mając na uwadze przytoczone powyżej uregulowania prawne, a także ustalony w sposób nie budzący wątpliwości stan faktyczny, nie może budzić uwag krytycznych wskazanie organu, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniesione zostało przez skarżącą z przekroczeniem ustawowego terminu. Pomimo tejże konstatacji zaskarżone rozstrzygnięcie nie może ostać się w obrocie prawnym. Na to, że odwołanie zostało wniesione po terminie zakreślonym do jego wniesienia zwróciła już uwagę sama skarżąca we wniesionym odwołaniu. Podała wówczas między innymi: "Proszę też o zrozumienie z powodów czysto ludzkich niedotrzymania terminu odwołania się od tej krzywdzącej decyzji. Spowodowane jest to dużym niedowidzeniem i dopiero moja córka przeczytawszy treść decyzji zwróciła mi uwagę, ze podany był termin odwołania, ze nie musi być to decyzja ostateczna, jak myślałam". Okoliczność ta umknęła uwadze organu administracji rozpatrującemu wniesione odwołanie, a przecież wskazane przez skarżącą okoliczności mogą stanowić uzasadnienie żądania przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze odformalizowanie postępowania administracyjnego nie można zgodzić się z poglądem organu odwoławczego, iż skarżąca w niniejszym postępowaniu nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Okoliczność, iż skarżąca nie złożyła pisma o takim tytule nie może jeszcze oznaczać, że nie było jej zamiarem uzyskanie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu wniesionego odwołania jednoznacznie wskazuje na jej wolę domagania się przywrócenia uchybionego terminu. Gdyby jednak organ administracji miał wątpliwości co do rzeczywistych zamiarów skarżącej winien wezwać ją do wyjaśnienia tego jak należy rozumieć przytoczony powyżej fragment uzasadnienia odwołania i dopiero gdyby skarżąca wskazała, iż nie jest jej zamiarem uzyskanie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania możliwe stałoby się rozpoznanie odwołania pod kątem zachowania terminu do jego wniesienia. Skoro jednak organ nie wezwał skarżącej do wyjaśnienia tej kwestii, a owo zagadnienie co najmniej winno być wyjaśnione w toku postępowania administracyjnego, to aktualnie oceniając legalność działań administracji w niniejszej sprawie nie można zaakceptować takiego sposobu działania organów administracji. Okoliczność, że w niniejszej sprawie został złożony wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania determinuje dalsze działania organów administracji, W szczególności potrzeba rozpoznania zasadności tego wniosku wyprzedza możliwość rozstrzygnięcia kwestii przekroczenia terminu do wniesienia odwołania. W niniejszej sprawie organ odwoławczy z niejasnych przyczyn przyjął, iż skarżąca wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie złożyła. Przyczyny zachowania organu w tej kwestii budzą tym większe wątpliwości, gdy weźmie się pod uwagę treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy zawarł w nim elementy, które wykraczają poza zakres rozstrzygnięcia określony przez przepis art. 134 k.p.a.. Bez wątpienia świadczy to o tym, że nie wszystkie elementy zawarte w odwołaniu dały się ocenić z punkty widzenia warunków formalnych rządzących zachowaniem terminu do wniesienia odwołania. Pomimo jednak tego, że we wniesionym odwołaniu organ dostrzegł elementy właściwe dla wniosku o przywrócenia terminu, to nie ocenił ich należycie z punktu widzenia wymagań określonych w przepisie art. 58 k.p.a., a jedynie podjął próbę rozprawienia się z nimi w uzasadnieniu zupełnie innego rozstrzygnięcia niż to, które obowiązany był wydać mając na uwadze całokształt okoliczności przytoczonych we wniesionym odwołaniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 par 1 pkt 1, lit. "c", p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie uznając, iż jego wydanie nastąpiło bez uprzedniego rozpatrzenia wniosku skarżącej o przywrócenie uchybionego terminu. Tym samym naruszony został przepis art. 58 k.p.c. w stopniu mającym istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Z tych wszystkich względów orzeczono jak powyżej. L.F.