I SA/Lu 115/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita, Sędziowie NSA Anna Kwiatek, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi E. W. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz E. W. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia E. W. na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków w oświadczeniu w sprawie o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że w dniu [...] wydana została decyzja o przyznaniu E. W. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W dniu 12 czerwca 2008r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło Oświadczenie E. W. o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Oświadczenie to nie zawierało załączników potwierdzających zrealizowanie przedmiotowych przedsięwzięć. W związku z tym, na podstawie art. 64 § 2 kpa strona została zobowiązana do usunięcia braków wniosku w terminie 7 dni od doręczenia pisma, a wezwanie na podstawie art. 44 § 4 kpa zostało uznane za skutecznie doręczone z dniem 3 lipca 2008r. Termin do usunięcia braków we wniosku upłynął w dniu 10 lipca 2008r. W związku z tym, pismem z dnia 11 sierpnia 2008r., poinformowano stronę o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. W dniu 8 września 2008r. wpłynęła prośba strony o przywrócenie terminu do usunięcia braków Oświadczenia. Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków oświadczenia, bowiem do prośby nie dołączono oryginału dokumentu, do złożenia którego zobowiązana była strona w wezwaniu. Na to postanowienie strona wniosła zażalenie. Rozpatrując zażalenie Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał na treść art. 58 § 1 i 2 kpa oraz wskazane tam przesłanki warunkujące przywrócenie terminu. Podkreślił, iż jedną z nich jest jednoczesne z prośbą dokonanie czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin. Składając wniosek E. W. nie usunęła braków w Oświadczeniu określonych w wezwaniu z dnia 13 czerwca 2008r., co skutkowało odmową przywrócenia terminu. W skardze na to postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca, nie precyzując zarzutów ani wniosków podnosiła, iż nie otrzymała awiza, ani powtórnego awiza o przesyłce adresowanej do niej z Biura Powiatowego ARiMR, która uznana została za doręczoną 3 lipca 2008r., a na ul. N. mieszkają jeszcze dwie inne osoby o takim samym imieniu i nazwisku. Nie mając tej przesyłki nie mogła wraz z prośbą o przywrócenie terminu dopełnić czynności, dla której zakreślony był termin, bo nie znała treści wezwania. Po ustaleniu o jaki dokument chodzi kilkakrotnie usiłowała złożyć oryginał faktury zakupu sprzętu rolniczego, o którą chodziło w wezwaniu, lecz odmówiono przyjęcia tego dokumentu do akt. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Podnosił nadto, iż strona nie kwestionuje, iż do prośby o przywrócenie terminu nie dołączyła dokumentu (oryginału faktury), a próbowała go doręczyć w terminie późniejszym. Ponadto strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu, jak i nie wniosła o jego przywrócenie w przepisanym terminie, bowiem wniosek nadany został w dniu 5 września 2008r., pomimo że skarżąca mogą go złożyć w urzędzie pocztowym w dniu 2 września 2008r. na co wskazuje data na prośbie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, acz nie z przyczyn podnoszonych przez skarżącą w skardze. Kwestię przywrócenia terminu reguluje art. 58 kpa, zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przywrócenie terminu do złożenia prośby jest niedopuszczalne. Przede wszystkim wskazania wymaga, iż będący podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie art. 58 i 59 kpa jest instytucją prawa procesowego. Na podstawie tych przepisów mogą być przywracane terminy przewidziane przepisami należącymi do prawa procesowego, a nie prawa materialnego. Instytucja przywrócenia terminu ma bowiem na celu usunięcie ujemnych skutków procesowych, wynikłych w następstwie uchybienia terminu procesowego. Instytucji tej nie można stosować do terminów materialnoprawnych. W kontekście przywołanych wyżej regulacji wskazać należy, iż warunkiem rozpoznania prośby strony o przywrócenie terminu jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy w ogóle doszło do uchybienia terminu oraz czy termin, któremu uchybiono, jest terminem prawa procesowego. Te kwestie pozostawały poza rozważaniami organów administracji, a miały one podstawowe znaczenie dla prawidłowości procedowania w rozpoznawanej sprawie. Z akt wynika, że decyzją z dnia [...] przyznano E. W. płatność do gospodarstwa niskotowarowego w kwocie 4.818,66 zł. W decyzji tej pouczono stronę, że zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych /.../ płatność będzie wypłacana przez kolejnych 5 lat z zastrzeżeniem, że m.in. warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności. W ciągu 7 dni po ww. terminie należy złożyć Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia. Wymaganym załącznikiem do tego oświadczenia będzie dokument potwierdzający zrealizowanie zadeklarowanego przedsięwzięcia. Decyzja ta doręczona została stronie w dniu 1 marca 2006r. Skarżąca złożyła stosowne oświadczenie wraz z kserokopią faktury zakupu sprzętu rolniczego, co miało potwierdzać zrealizowanie deklarowanych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego przedsięwzięć. Zgodnie z § 8 ust 1 powołanego rozporządzenia RM, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny: 1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz 2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Zgodnie z ust. 2 tego §, oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1. W myśl zaś ust 3 tego §, do oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dołącza się dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, w tym m.in. dokument potwierdzający zakup maszyn rolniczych - w przypadku zakupu takich maszyn (pkt 4); Zgodnie zaś z § 9 ust 1 tego rozporządzenia, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem niemającym zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Wstrzymanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego następuje na podstawie decyzji administracyjnej kierownika biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego ( § 13 ust. 1). Z przytoczonych wyżej przepisów prawa wynika, iż warunkiem koniecznym wypłaty płatności w czwartym i piątym roku jest kumulatywne spełnienie przesłanek określonych w § 8 ust.1 , tj.: 1/zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności w trzecim roku realizacji planu oraz 2/ złożenie kierownikowi biura powiatowego Agencji, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin 6 miesięcy, oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Skutkiem braku spełnienia warunków określonych tym przepisem jest wstrzymanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku ( § 9 ust.1), które następuje w formie decyzji administracyjnej ( § 13 ust.1). Tak wiec terminy określone w § 8 ust.1 rozporządzenia mają charakter terminów prawa materialnego, bowiem determinują ramy czasowe kształtowania praw lub obowiązków strony w ramach administracyjnoprawnego stosunku prawnego. W takiej sytuacji instytucja przywrócenia terminu nie miała w sprawie zastosowania, a ocena złożonego oświadczenia w kontekście dołączonych do niego załączników mogła nastąpić w toku postępowania w trybie § 13 ust.1 cyt. rozporządzenia, przy czym oryginał faktury mógł być dołączony w każdym stadium tego postępowania, jako załącznik do oświadczenia, stanowiący dowód potwierdzający realizację objętych planem przedsięwzięć. Dokumenty, o których mowa w ust. 3, stanowią załączniki do oświadczenia i są jego uzupełnieniem, jako dokumenty niezbędne dla oceny faktycznej realizacji przedsięwzięć objętych planem rozwoju i prawdziwości złożonego oświadczenia, a więc spełnienia przesłanek § 8 ust.1. Nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa odmowa przyjęcia jakiegokolwiek dokumentu, składanego przez stronę postępowania do akt sprawy. Dokument ten podlega jedynie ocenie organu co do jego znaczenia dla rozstrzygnięcia i mocy dowodowej. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji weźmie pod uwagę wyżej wskazane uwagi oraz interpretację § 8 powołanego rozporządzenia. Z tych przyczyn i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji.