I SA/Wa 1712/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Monika Nowicka Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi J.B., B.K., A.B. i K.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego 1. oddala skargę; 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M.C. prowadzącego Kancelarię Radcowską [...] Sp.k. w W. przy ul. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem innych udokumentowanych wydatków strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], mocą której odmówiono J. B., K. Z., B. K. oraz A. B. ustanowienia na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego do niezabudowanego gruntu o pow. [...] m², położonego przy ul. [...] w W., oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] (dawny nr hip.[...]). W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu z dniem 21 listopada 1945 r., tj. z dniem jego wejścia w życie, nieruchomości [...], w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, przeszły na własność Gminy W. , a od 1950 r., z chwilą likwidacji gmin, na własność Skarbu Państwa. Powyższy grunt oznaczony obecnie jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], stał się z dniem 27 maja 1990 r. z mocy prawa własnością Gminy W., co potwierdził Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 1991 r., nr [...]. Na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) grunt ten przeszedł na własność Miasta W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zaznaczyło, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące, uprawnieni byli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego (dawniej prawa własności czasowej) z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Gmina miała obowiązek uwzględnienia wniosku, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z jego przeznaczeniem według planu zabudowania. Organ drugiej instancji podkreślił, że wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej do w/w nieruchomości w trybie przewidzianym dekretem, nie został złożony. Zgodnie z treścią zaświadczenia Państwowego Biura Notarialnego w W. z dnia [...] września 1965 r., [...] tytuł własności przedmiotowej nieruchomości uregulowany był na A. i L. małż. B. w częściach równych, niepodzielnie na mocy aktu z dnia [...] września 1935 r. nr [...], na wniosek z dnia 30 listopada 1938 r. W dniu 16 lipca 1965 r. L. B. złożyła w trybie uchwały nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m.st. Warszawy w wieczyste użytkowanie (M.P. Nr 6, poz. 18), wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Następnie w dniu 30 lipca 1985 r. wystąpiła ona z wnioskiem o zwrot nieruchomości, w trybie art. 89 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99). Prezydent W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. odmówił następcom prawnym L. B., tj. J. B., K. Z., B. K. oraz A. B. ustanowienia na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu o pow. [...] m², położonego przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu decyzji organ powołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 1998 r., w której stwierdzono, że w sprawie wniosku poprzedniego właściciela gruntu przejętego na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i zwrot budynku, zgłoszonego z powołaniem się na uchwałę nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r., jeżeli sprawa nie została zakończona decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.), może mieć zastosowanie art. 214 tej ustawy. Z kolei art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że sprawy wszczęte lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów. Prezydent W. podkreślił, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalone zostało, iż w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. grunt nieruchomości [...] położonej przy ul .[...], nie był zabudowany budynkiem, o którym mowa w art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co potwierdzają kopia mapy inwentaryzacyjnej dla nieruchomości pochodzącej z dokumentacji Biura [...] oraz kopia fragmentu fotoplanu [...]. "stan z 1945 roku", przekazane przy piśmie Archiwum Państwowego W. z dnia 7 listopada 2007 r. W Archiwum Delegatury Biura Architektury i Planowania Przestrzennego w [...], brak jest dokumentów dotyczących zabudowy na przedmiotowym gruncie, co potwierdza pismo z dnia 28 listopada 2007 r., nr [...]. Również sami uczestnicy postępowania potwierdzili, że na gruncie przedmiotowej nieruchomości nie znajdował się żaden budynek mieszkalny. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. B., K. Z., B. K. oraz A. B. . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając sprawę przytoczyło treść art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami i podkreśliło, że w sprawie bezsporne jest, czego nie kwestionują sami skarżący, iż w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., tj. w dniu 21 listopada 1945 r., grunt nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] nie był zabudowany budynkiem, o którym mowa w art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Fakt ten potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy – kopia akt lustracji stanu zabudowy [...] 1945 r. oraz bez daty, zesp. [...] Biuro [...], sygn.[...], kopia Objaśnień do tablic zniszczeń [...], kopia fragmentu fotoplanu [...]"stan z 1945 roku", zesp.[...], kopia fragmentu Planu miasta [...] (wydanie hipoteczne), 1936 r., zesp.[...]. W Archiwum Delegatury Biura Architektury i Planowania Przestrzennego w [...] brak jest dokumentów dotyczących zabudowy na przedmiotowym gruncie, co potwierdza pismo z dnia 28 listopada 2007 r. W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J. B. , K. Z., B. K. oraz A. B. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie wskazanym w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i w sposób wynikający z art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co skutkuje oddaleniem skargi. Na wstępie celowe będzie wyjaśnienie, że rozpoznanie wniosku o ustanowienie na rzecz wnioskodawców prawa użytkowania wieczystego do niezabudowanego gruntu o pow. [...] m², położonego przy ul. [...] w W., oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] (dawny nr hip.[...]) nastąpiło na podstawie art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm., dalej: ustawa o gospodarce nieruchomościami). Przepis ten stwarza możliwość zwrotu nieruchomości, jeżeli poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 i z 1985 r. Nr 22, poz. 99), wygasły na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jednolity Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127 ze zm, dalej: ustawa o gospodarce gruntami). W art. 82 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami przewidziano, że z dniem wejścia w życie ustawy wygasają prawa do odszkodowania za przejęte przez Państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Poprzednim właścicielom działek spełniających warunki określone w art. 82 ust. 2 tej ustawy (działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, a także domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, oraz domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych) lub ich następcom prawnym przysługiwało prawo zgłoszenia w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wniosku o oddanie takiego gruntu w użytkowanie wieczyste. Z powyższego wynika, że zwrot nieruchomości może nastąpić także w wypadku wygaśnięcia prawa do odszkodowania za przejęte grunty. W art. 214 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomości zawarto jednak dwa warunki, których spełnienie jest konieczne dla uwzględnienia wniosku. Pierwszy warunek dotyczy terminu złożenia wniosku o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Wymagane jest wystąpienie z takim wnioskiem do dnia 31 grudnia 1988 r. Drugi warunek odnosi się do stanu nieruchomości. Zwrot nieruchomości może bowiem dotyczyć wyłącznie działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, oraz domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, a także domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych. Podsumowując rozważania w tej części Sąd wskazuje, że uwzględnienie wniosku o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste wymagało stwierdzenia, że wniosek ten został złożony do dnia 31 grudnia 1988 r., a ponadto, że nieruchomość odpowiadała warunkom wymienionym w art. 214 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że L. B. złożyła w dniu 16 lipca 1965 r. wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Wniosek ten został ponowiony w dniu 30 lipca 1985 r. Oznacza to, że została spełniona jedna z przesłanek zwrotu nieruchomości. W toku postępowania administracyjnego nie potwierdzono jednak, aby nieruchomość została zabudowana, w szczególności w sposób określony w art. 214 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stanowisko w tym zakresie zostało przestawione i szczegółowo omówione zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i decyzji Prezydenta W. z [...] kwietnia 2008 r. Prezydent W. wyjaśnił, że nieruchomość położona przy ul.[...], nie była zabudowana budynkiem, o którym mowa w art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co potwierdzają: kopia mapy inwentaryzacyjnej dla nieruchomości pochodzącej z dokumentacji Biura [...] i kopia fragmentu fotoplanu [...]"stan z 1945 roku". Brak jest dokumentów dotyczących zabudowy na przedmiotowym gruncie, i również sami uczestnicy postępowania potwierdzili, że na nieruchomości nie znajdował się żaden budynek mieszkalny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając sprawę oparło się na wymienionych dokumentach i stwierdziło, że w sprawie bezsporne jest, gdyż nie kwestionują tego sami skarżący, iż w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., tj. w dniu 21 listopada 1945 r., nieruchomość położona przy ul. [...] nie była zabudowana budynkiem, o którym mowa w art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z powyższego wynika, że nie została spełniona druga konieczna przesłanka zwrotu nieruchomości. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie wskazywali na fakt zabudowania nieruchomości, a wypowiadając się w tym zakresie jednoznacznie wskazywali, z wyjątkiem pełnomocnika K. Z., iż na nieruchomości nie znajdował się żaden budynek mieszkalny. Skarga nie zawiera zarzutów dotyczących prawidłowości poczynionych w tym zakresie ustaleń. Brak jest podstaw do podważenia przyjętego stanowiska, gdyż zostało ono oparte na podstawie całokształtu wyczerpująco zebranego materiału dowodowego. Mając na uwadze przedstawione okoliczności i nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy oraz podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.