III SA/Kr 194/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Elżbieta Kremer spr. NSA Grażyna Danielec Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 grudnia 2008 r. nr : [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego s k a r g ę o d d a l a Decyzją z dnia [...] 2008r. znak [...] Wójt Gminy udzielił K. J. na podstawie art. 104 kpa i art. 41 pkt 1 i 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008r., Nr 115, poz. 728) zasiłku celowego specjalnego w formie zlecenia na zakup węgla w kwocie 250 zł z zastrzeżeniem, że realizacja świadczenia nastąpi bezpośrednio na konto GS SGH po otrzymaniu rachunku. Organ powołał się na ustalenia wskazujące, że K. J. jest osobą niepełnosprawną i długotrwale chorą, uznając, że pomimo, iż dochód na osobę w rodzinie skarżącej przekracza kryterium dochodu uprawniające do otrzymania świadczenia w postaci zasiłku celowego (gdyż wynosi 452,85 zł) to jednakże zachodzi sytuacja szczególna uzasadniająca przyznanie jej pomocy finansowej na zakup węgla. Odwołując się od w/w decyzji K. J. podniosła, że pomoc finansowa faktycznie nie została przez Ośrodek Pomocy Społecznej zrealizowana. Udzielono jej bowiem pomocy w formie zlecenia na zakup węgla. W okresie udzielenia pomocy węgla nie było jednak na składzie. Według niej pomoc organu ma polegać na zakupie węgla a nie na zleceniu zakupu. Dodała, że w uzasadnieniu decyzji nie podniesiono faktów znęcania się i przemocy stosowanej w ich domu przez byłego męża córki, a także to, że Ośrodek Pomocy Społecznej faktycznie nie niesie żadnej pomocy dla skarżącej w rozwiązaniu tego problemu. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 1 pkt 3, 7 pkt 5 i 6, 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej i § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wyjaśnił, że konieczność zakupu opału w zasadzie trudno uznać za szczególnie uzasadniony przypadek, kwalifikujący rodzinę do przyznania jej specjalnego zasiłku celowego z racji tej, że zakup opału należy do kategorii bieżących wydatków rodziny, i na pokrycie części lub całości tego zakupu – w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego – może być przyznany zasiłek celowy na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy, to jednak ostatecznie organ nie ma podstaw do kwestionowania zasadności przyznania skarżącej specjalnego zasiłku celowego. Organ I instancji w miarę posiadanych możliwości finansowych przyznał ten zasiłek, biorąc pod uwagę, że w rodzinie skarżącej są problemy zdrowotne. Co do zarzutów nieuwzględnienia w sprawie sytuacji rodzinnej i braku działania w tym zakresie organu, organ zaznaczył, że Ośrodek Pomocy Społecznej zwrócił się pismem z dnia 23.07.2008r. do Policji o wszczęcie postępowania w kierunku stwierdzenia popełnienie przez byłego męża córki skarżącej przestępstwa z art. 207 § 1 kk. Z informacji przekazanych z Policji wynika, że postępowanie toczy się pod nadzorem prokuratury. Na koniec organ dodał, że sytuacja rodzinna K. J. nie jest zadowalająca, jednakże jak zaznaczono, jej dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe. W tych okolicznościach, w świetle art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej udzielenie pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego byłoby uzasadnione tylko wtedy, gdyby wykazała, że prócz bieżących wydatków musi ponieść jakichś nadzwyczajny wydatek. We wniosku o pomoc nie wskazała na pilną potrzebę poniesienia takiego wydatku, który wykracza ponad normalne koszty jej utrzymania, więc z tego względu nie można jej sytuacji ocenić jako szczególnie uzasadniony przypadek. Skoro więc organ I instancji , na miarę możliwości przyznał skarżącej specjalny zasiłek celowy w kwocie odpowiadającej cenie 250 kg węgla mimo, że składając wniosek o udzielenie pomocy, nie udokumentowała konieczności poniesienia dodatkowego wydatku, oprócz potrzeby zakupu węgla, należącego do bieżących wydatków, które z reguły ponosi każda rodzina, to nie ma postawy do kwestionowania wysokości tego świadczenia. W skardze na powyższą decyzję K. J. podniosła szereg zarzutów odnoszących się do zachowania wobec niej i córki pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej, twierdząc, że pracownicy nie podejmują żadnych starań o poprawę bytu rodziny skarżącej. Składany przez nich wniosek o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej każdorazowo jest wypełniany samodzielnej przez pracowników, z pominięciem woli wnioskujących. Dodała, że znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej i zdrowotnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.169), nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany zarzutami skargi, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym stanem prawnym. Ustawa o pomocy społecznej w art. 2 i 3 określa ogólne cele i zadania pomocy społecznej, m.in. stanowiąc, że pomoc społeczna ma za zadanie wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwić im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Ustawa zakłada w ogólności, że pomoc przeznaczona jest dla osób w trudnej sytuacji życiowej, posiadających niski dochód. W tym celu (w art. 8 w zw. z rozporządzeniem w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej) przewiduje progi dochodowe uzależniające przyznanie świadczenia z pomocy społecznej od tego czy osoba wnioskująca o świadczenie jest osobą samotnie gospodarującą czy jest tzw. osobą w rodzinie. Zasadnie organ przyjął, że K. J. prowadząc gospodarstwo domowe wraz z synem oraz córką w rozumieniu przepisów w/w ustawy jest osobą w rodzinie, w przypadku której próg dochodu uzależniający przyznanie świadczenia wynosi 351 zł. Dzieląc dochód rodziny, na który składa się emerytura skarżącej: 730,17 zł i renta socjalna i zasiłek pielęgnacyjny syna skarżącej: 628,38 zł kwota, wynika, że dochód na członka rodziny wynosi 452,85 zł i przekracza ustawowe kryterium dochodowe. W związku z tym pozostała do rozważenia kwestia przyznania skarżącej jedynie specjalnego zasiłku celowego, o którym mowa w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Brzmi on w ten sposób, że: w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nie przekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. W ocenie Sądu słusznie organ przyjął, że w kontekście utrzymywania się przez rodzinę skarżącej ze stosunkowo niewielkiego dochodu (choć przekraczającego kryterium dochodowe) i w kontekście ustawicznej konieczności leczenia członków rodziny i wydatkowania na leki – należy się skarżącej mimo wszystko pomoc, która zważywszy na bieżące potrzeby skarżącej została skonkretyzowana jako pomoc finansowa na zakup węgla. Należy zauważyć, że Sąd ocenia zgodność z prawem decyzji biorąc pod uwagę stan prawny i faktyczny z dnia wydania decyzji I instancji, w tym okoliczności, które decydują w konsekwencji o przyznaniu bądź o odmowie przyznania świadczenia, natomiast zarzuty skarżącej o faktycznej niemożności realizacji przyznanego jej świadczenia pozostają poza zakresem niniejszego rozstrzygnięcia. Istotne jest to, czy z punktu widzenia ustawy o pomocy społecznej skarżąca spełniła kryteria decydujące o jej prawie do świadczenia z pomocy społecznej. Decyzja w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego jest akurat decyzją, która zawiera w sobie pewien zakres uznania administracyjnego, niemniej jednak podlega on kontroli Sądu czy mieści się w granicach wyznaczonych przez przepis ustawy. W ocenie Sądu granice uznania w związku z wydaniem decyzji o przyznaniu K. J. świadczenia w postaci zlecenia na zakup 250 kg węgla nie zostały przekroczone a decyzja wydana jest po wszechstronnym wyjaśnieniu stanu faktycznego, stąd brak jest podstaw do uwzględnienia skargi i podlega ona na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddaleniu.