II SA/Sz 368/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.) Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Protokolant Tomasz Korpal po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi Wojewódzkiej Handlowej Spółdzielni Inwalidów na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją Nr [...], z dnia [...]r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 157 § 1 i § 2, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 i art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi Dz. U. z 2007r. Nr 70, poz. 473 ze zm.), stwierdziło nieważność zezwolenia nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa, podnosząc w jej uzasadnieniu, iż przedmiotowe zezwolenie z dnia [...]r., wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Działalności Gospodarczej i Przedsiębiorczości, dotknięte jest wadą powodującą jego nieważność. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium podniosło, że obowiązujące w chwili wydania w/w zezwolenia przepisy ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007r. Nr 70, poz. 473 ze zm.) zezwalały na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia na miejscu lub poza miejscem sprzedaży tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży (art. 18 ust. 1 w/w ustawy). Ponadto Kolegium powołując się na przepis art. 18 ust. 6 pkt 3 przywołanej ustawy stanowiący, że do wniosku o wydanie zezwolenia należy dołączyć pisemną zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, przedstawiło stan sprawy, z którego wynika, iż w budynku przy ul. [...] w [...] gdzie usytuowany jest lokal użytkowy, w którym zezwolono sprzedawać napoje alkoholowe do 4,5% alkoholu oraz piwo, funkcjonuje wspólnota mieszkaniowa, w której znajduje się także Gmina Miasta posiadająca we wspólnocie [...] udziałów. W imieniu wspólnoty mieszkaniowej zarząd nieruchomością sprawuje Spółka A. Kolegium wskazało także na fakt, iż w aktach sprawy brak jest pisemnej zgody właściciela (wspólnoty mieszkaniowej) na sprzedaż alkoholu w przedmiotowym lokalu, jest natomiast pismo Dyrektora Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych, Zakładu Budżetowego , zwanego dalej "ZBiLK", z dnia [...]r., który jako większościowy właściciel (gmina) we wspólnocie i jednocześnie właściciel lokalu użytkowego, wyraził zgodę na sprzedaż alkoholu w dotychczasowym zakresie. Dokonując analizy stanu faktycznego w odniesieniu do wyżej przytoczonych przepisów prawa, Kolegium stwierdziło, iż w dniu składania przez Wojewódzką Handlową Spółdzielnię Inwalidów wniosku o wydanie w/w zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, działała wspólnota mieszkaniowa, a jedynym podmiotem sprawującym zarząd przedmiotową nieruchomością była Spółka A. Tym samym w ocenie Kolegium, w myśl art. 18 ust. 6 pkt 3 cytowanej ustawy, nie Dyrektor ZBiLK, a wyłączne Spółka A. była podmiotem uprawnionym do ewentualnego udzielenia zgody na sprzedaż napojów alkoholowych w lokalu użytkowym należącym do jednego z członków wspólnoty (Gminy Miasta ). Wnioskiem z dnia [...] r. Wojewódzka Handlowa Spółdzielnia Inwalidów wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż firma reprezentująca zarząd wspólnoty mieszkaniowej przy ul. [...] nie podjęła żadnej decyzji na wniosek właściciela lokalu komunalnego oraz lokalu użytkowego, który ma we wspólnocie większościowy udział. Zdaniem skarżącej, ponieważ w rażący sposób zostały złamane obowiązki ciążące na zarządcy, ZBiLK był zmuszony - broniąc swoich materialnych i faktycznych interesów - podjąć właściwe działania (załączono do odwołania pismo z dnia [...]r. wyrażające zgodę dla WHSI na sprzedaż alkoholu w dotychczasowym zakresie). Skarżąca Spółdzielnia podniosła także, że w roku [...], zarówno w styczniu jak i w kwietniu, zarząd wspólnoty nie zajął żadnego stanowiska w sprawie zgody na sprzedaż alkoholu, zostały jedynie do akt sprawy przedstawione sposoby głosowania oraz ilość głosów członków wspólnoty. Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. numer [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium stwierdziło, iż wskazane we wniosku powody nie skłaniają Kolegium do zmiany stanowiska w sprawie, a wręcz potwierdzają słuszność decyzji Kolegium z dnia [...]r. W myśl art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007r. Nr 70, poz. 473 z późn. zm.) do wniosku o wydanie zezwolenia należy dołączyć m.in. pisemną zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. W przedmiotowej sprawie lokal, w którym miała być prowadzona sprzedaż napojów alkoholowych usytuowany jest w budynku wielorodzinnym, a więc wymagana jest zgoda zarządcy lub administratora budynku. Wymóg ten jest obligatoryjny. Oznacza to, iż w świetle omawianego przepisu prawa bez znaczenia jest zaniechanie czynności odnośnie wyrażenia zgody. Przepis ten, ani inne przepisy przywołanej ustawy, nie przewidują możliwości dołączenia do wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zgody innego podmiotu niż wymienione w art. 18 ust. 6 pkt 3 w/w ustawy. Tym samym przyjęcie przez organ wydający zezwolenie zgody na sprzedaż napojów alkoholowych wyrażonej przez ZBiLK stanowi naruszenie postanowień w/w artykułu. Przyjęte przez Kolegium stanowisko, znajduje potwierdzenie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2006 r., sygn. akt VI S.A./Wa 174/206, Lex nr 235301, w którym sąd stwierdził, że wyłącznie wspólnota mieszkaniowa sprawująca zarząd budynkiem wielorodzinnym jest podmiotem uprawnionym do ewentualnego udzielenia zgody na sprzedaż alkoholu w lokalu użytkowym należącym do strony ubiegającej się o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych (art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - Dz. U. z 2002r. Nr 147, poz. 1231 z późn. zm.). Powyższa decyzja została zaskarżona przez Wojewódzką Handlową Spółdzielnię Inwalidów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . W uzasadnieniu skargi Spółdzielnia podniosła, iż jest w posiadaniu sklepu przy ul. [...] od [...] r. W całym okresie działalności prowadzona jest w nim sprzedaż alkoholu w postaci piwa i wina. W [...] r. w styczniu skarżąca wystąpiła do zarządcy nieruchomości Spółki A. w sprawie poszerzenia sprzedaży artykułów spożywczych o grupę "C" alkoholu powyżej 18 %. Nie otrzymała żadnego stanowiska, poinformowano ją jedynie, że odbyło się głosowanie nad uchwałą, wynik głosowania był nierozstrzygnięty. Dlatego też, w następnym głosowaniu nad uchwałą w sprawie sprzedaży alkoholu spółka A. zastosowała zasadę jeden właściciel - jeden głos. Większościowy właściciel, czyli miasto, został pozbawiony praw właścicielskich. Zarząd wspólnoty nie zajął żadnego stanowiska w myśl przepisu art. 18 ust. 6 pkt. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W [...] r. pismem z [...] r. skarżąca zwróciła się do ZBiLK, który w imieniu miasta zarządza lokalami użytkowymi i który ma we wspólnocie przy ul. [...] [...] udziałów, o wydanie pisemnej zgody na sprzedaż napojów alkoholowych. ZBiLK pismem z [...] r. zwrócił się do Spółki A., zarządcy wspólnoty, o zajęcie stanowiska w sprawie sprzedaży alkoholu w pełnym zakresie. Spółka nie zajęła stanowiska. W dniu [...] r. skarżąca otrzymała ze ZBiLK pismo o tym, że większościowy właściciel we wspólnocie i jednocześnie właściciel lokalu wyraża zgodę na sprzedaż alkoholu. W związku z tym, że Spółdzielnia i lokal przy ul. [...] spełnia wszelkie wymagania wynikające z ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a także wymagania uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...]r. w sprawie limitu punktów sprzedaży alkoholu oraz zasad usytuowania miejsc sprzedaży, wydano stosowne zezwolenie. Większościowy udziałowiec we wspólnocie Gmina Miasta , ani żaden inny właściciel nie upoważnił Spółki A. do wystąpienia jako strona i kwestionowania ważności zezwolenia wydanego z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Dyrektora Wydziału Działalności Gospodarczej [...], na sprzedaż napojów alkoholowych. Umowa na zarządzanie wspólnotą dotyczy tylko czynności zwykłych. Postępowanie Spółki A. narusza w istotny sposób materialne i faktyczne interesy właściciela, czyli Gminy Miasta , a także skarżącej Spółdzielni. Zarządowi wspólnoty podlega wyłącznie nieruchomość wspólna, a więc grunt, na którym stoi budynek i wszystkie inne urządzenia służące nie tylko poszczególnemu właścicielowi mieszkania. Zdaniem skarżącej, przywoływane przez spółkę A. uchwały właścicieli z [...] r. w sprawie sprzedaży alkoholu mogą ograniczać właścicieli placówki handlowej tylko w sytuacji wyjątkowej. Muszą także zaistnieć udowodnione przesłanki, które usprawiedliwiają taką nadzwyczajną ingerencję w prawo własności. W Polsce jest taka możliwość, ale wyłącznie w trybie ustawowym. Uchwała wspólnoty ustawą przecież nie jest. Ograniczanie prawa właściciela lokalu handlowego dla ochrony prawa innych właścicieli innych właścicieli lokali mieszkalnych w tym samym budynku jest nieuzasadnione i nie powinno być skuteczne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie dokonuje więc kontroli aktów lub czynności pod względem słusznościowym. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a także stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). Skarga nie jest uzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego są zgodne z prawem. Zgodnie z art.18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2002 r. Nr 147, poz.1231, z późn. zm.), sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wydaje się na podstawie wniosku przedsiębiorcy (art. 18 ust. 2), a zgodnie z normą prawa wyrażoną w art. 18 ust. 6 pkt 3 ww. ustawy, do wniosku o wydanie zezwolenia należy dołączyć pisemną zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży jest zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Celem wprowadzenia przepisu art.18 ust.6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi było wyrażenie troski ustawodawcy dla pełnego poszanowania stanowiska wymienionych w tym przepisie podmiotów wobec zamiaru prowadzenia w budynku mieszkalnym wielorodzinnym tak specyficznej działalności gospodarczej jak sprzedaż alkoholu (wyrok NSA sygn. akt II GSK 274/06 LEX 25/2008). Dlatego też, tylko wymienione podmioty są uprawnione do wyrażenia zgody na sprzedaż alkoholu. Zgoda jest warunkiem wstępnym, jaki spełnić musi wnioskujący o wydanie zezwolenia. Zgodnie z art.6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 z późn. zm.) ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Właściciele lokali mogą w umowie zawartej w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej (art.18 ust.1 ww. ustawy). W niniejszej sprawie, uchwałą podjętą na Zgromadzeniu Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej w [...] podjętą w dniu [...] r., powierzono zarząd nieruchomością wspólną Spółce A. (akt notarialny numer A [...]). W świetle art.18 ust.3 ustawy o własności lokali, jeżeli sposobu zarządu nie określono w umowie ustanawiającej zarządcę lub w uchwale zaprotokołowanej przez notariusza, zastosowanie mają zasady określone w rozdziale 4 ustawy. Bezsprzecznie lokal użytkowy przy ul. [...], w którym skarżąca obecnie prowadzi handlową działalność gospodarczą, w tym sprzedaż napojów alkoholowych i w którym zamierza kontynuować tą działalność, zlokalizowany jest w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż w dniu składania przez stronę skarżącą wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu jedynym podmiotem sprawującym zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą budynek mieszkalny wielorodzinny położony przy ul. [...] była Wspólnota Mieszkaniowa, reprezentowana przez Spółkę A. W świetle art.22 ustawy o własności lokali czynności zwykłego zarządu podejmuje zarząd samodzielnie, a do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej. W niniejszej sprawie zgoda na sprzedaż alkoholu w budynku przy ul. [...] winna być wyrażona w uchwale podjętej przez właścicieli – Wspólnotę Mieszkaniową. W tym kontekście, zgoda wyrażona przez większościowego współwłaściciela nie może zastąpić uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej przy ustalaniu czy przy wydawaniu zezwolenia na sprzedaż alkoholu spełniony został warunek posiadania zgody "właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku", a tym samym zezwolenie na sprzedaż alkoholu wydane zostało bez zachowania wymogu ustalonego w art.18 ust.6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Przesłanki stwierdzenia nieważności są określone enumeratywnie w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych wynikającej z art. 16 § 1Kpa i może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1Kpa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (wyrok NSA z dnia 21 października 1992 r., V SA 86/92 i 436-466/92, ONSA 1993, nr 1, poz. 23). W niniejszej sprawie słusznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopatrzyło się rażącego naruszenia przepisu art.18 ust.6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami proceduralnymi stwierdziło nieważność wydanego wcześniej zezwolenia na sprzedaż alkoholu bez uzyskania zgody Wspólnoty Mieszkaniowej. Dodać należy, że podnoszone przez skarżącą okoliczności związane ze sposobem podejmowania uchwał przez Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] czy też, niepodejmowania uchwał pomimo złożenia stosownego wniosku, nie są objęte zakresem działania sądu administracyjnego i nie podlegają jego ocenie. Zgodnie z art.106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją, w tym ustaleń dotyczących faktów powstałych już po wydaniu zaskarżonej decyzji. (patrz wyrok NSA II FSK 173/06 z dnia 9 lutego 2007 r. LEX 307365). Mając na uwadze powyższe Sąd nie przeprowadził dowodów wnioskowanych przez skarżącą. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), skargę oddalił.