I SA/Wr 275/09

Dnia 18 czerwca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Ministra Finansów - organu upoważnionego Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia I. Uchylona zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...], nr [...] II. zasądza od Ministra Finansów na rzecz E. S. kwotę 100 ( słownie : Sto) zł – tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Działając na wniosek E. S., Dyrektor Izby Skarbowej w P., jako organ upoważniony przez Ministra Finansów, wydał w dniu [...] interpretację indywidualną w przedmiocie przepisów o podatku od towarów i usług. Interpretacja doręczona została na adres podany przez wnioskodawczynię – w dniu [...]. W dniu [...] E. S. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, kwestionując w części prawidłowość stanowiska, zawartego w interpretacji indywidualnej. Jednocześnie sformułowała wniosek o przywrócenie terminu do wezwania do usunięcia naruszenia prawa, albowiem w dacie doręczenia interpretacji indywidualnej przebywała w szpitalu, a następnie na zwolnieniu lekarskim. Postanowieniem z dnia [...] (nr [...]), Dyrektor Izby Skarbowej w P., powołując się na przepisy art. 165a § 1 i art. 14h ustawy Ordynacja podatkowa, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Według organu, w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się tylko niektóre przepisy Ordynacji podatkowej, a mianowicie te tylko, do których odsyła art. 14h tej ustawy, podczas gdy nie odwołuje się on do art. 162, normującego instytucję przywrócenia terminu. Postanowienie zostało doręczone pod adresem wnioskodawczyni w dniu [...]. Pismem złożonym organowi w dniu [...], E. S. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do tej czynności. W uzasadnieniu podniosła, że wniosek o przywrócenie terminu do wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie wszczynał odrębnego postępowania i nie podlegał trybowi, o którym mowa w art. 14g § 3 Ordynacji podatkowej. Poza tym, na podstawie art. 239 Ordynacji, w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 16 Działu IV Ordynacji, do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, a pośród nich art. 228 § 1 Ordynacji, który w powiązaniu z art. 162 wyraża zasadę, że tylko w razie nie zawarcia przez stronę w odwołaniu – wniosku o przywrócenie terminu do tej czynności, który upłynął w dniu składania środka zaskarżenia, organ stwierdzając uchybienie terminowi, pozostawia odwołanie bez rozpatrzenia. Motywując żądanie przywrócenia terminu E. S. wskazała, że ponownie przebywała w szpitalu od dnia [...] do [...] oraz, że z treścią postanowienia zapoznała się dopiero w dniu [...]. Postanowieniem z dnia [...] (nr [...]), Dyrektor Izby Skarbowej w P., powołując się na przepisy art. 165a § 1 i art. 14h ustawy Ordynacja podatkowa, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie (z dnia [...]) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, przedstawiając tożsamą argumentację, odnośnie braku podstaw do stosowania instytucji przywrócenia terminu w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej. Na powyższe postanowienie E. S. złożyła zażalenie, domagając się jego uchylenia. Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w P., postanowieniem z dnia [...] (nr [...]) utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie (z dnia [...]). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. S. wniosła o uchylenie postanowienia z dnia [...] oraz poprzedzających je postanowień Dyrektora Izby Skarbowej w P., a także zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że bieg terminu do wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna się od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu, co utożsamić należy ze skutecznym jego (aktu) doręczeniem. Tymczasem interpretacja indywidualna, jak również postanowienie z dnia [...] zostały doręczone w miejscu pracy strony (Kancelarii Adwokackiej) w sytuacji, gdy skarżąca przebywała w szpitalu. Organ do tych kwestii, już wcześniej sygnalizowanych, nie ustosunkował się. Ponadto, powoływany przez Dyrektora Izby Skarbowej przepis art. 14h Ordynacji podatkowej, stosuje się do interpretacji indywidualnych, a nie w kwestiach dotyczących zażaleń. Organ podatkowy, gdy stwierdził przekroczenie terminu do wystąpienia z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, mógł jedynie pozostawić bez rozpoznania wezwanie skarżącej (jako wniesione po terminie), jednakże powinien też rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Skarga była uzasadniona. Przedmiotem niniejszej sprawy było procesowe rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w P. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania. Według art. 165 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej również jako "op", postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei na podstawie art. 165a § 1 op, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na wymienione postanowienie służy zażalenie (art. 165a § 2 op). Z przytoczonego unormowania wynika, że w przypadku gdy organ w drodze postanowienia odmówi wszczęcia postępowania, to zainteresowanemu przysługuje możliwość zaskarżenia tego postanowienia w drodze zażalenia. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w P. na przeszkodzie do rozpatrzenia podania o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia stał przepis art. 14h Ordynacji podatkowej, według którego, w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165a, art. 169 § 1 i 1a, art. 170 i art. 171 oraz przepisy rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV. O ile zasadnie ocenił organ, że przepis art. 14h Ordynacji podatkowej nie odsyła do stosowania przepisów art. 162 – art. 164 op, normujących przywrócenie terminu, o tyle dla niniejszej sprawy kluczowa była ocena, czy żądanie skarżącej dotyczące przywrócenia terminu do zażalenia (na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania) mieściło się w pojęciu "sprawy dotyczącej interpretacji indywidualnej". Zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej w P. nieprawidłowo ocenił, że żądanie przywrócenia terminu do zażalenia na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wezwania do usunięcia naruszenia prawa, objęte było zakresem "sprawy dotyczącej interpretacji indywidualnej". Ze względu na szczególny charakter "interpretacji indywidualnej" oraz postępowania zmierzającego do jej wydania, pojęcie "sprawy dotyczącej interpretacji indywidualnej", użyte w art. 14h Ordynacji podatkowej, należy rozumieć wąsko, to jest jako takiej, która ma za przedmiot wydanie interpretacji. Tymczasem w niniejszej sprawie nie chodziło o wydanie interpretacji, lecz kwestię przywrócenia terminu do złożenia środka zaskarżenia (zażalenia) na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Bez znaczenia pozostawało to, że wezwanie (do usunięcia naruszenia prawa) dotyczyło interpretacji indywidualnej. Istotą sprawy, której załatwienia oczekiwała skarżąca, było przywrócenie terminu do zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W takim postępowaniu badaniu podlega jedynie spełnienie warunków do przywrócenia terminu. Sprawa tego rodzaju ma odrębny i zgoła inny charakter niż przyczyny, powodujące wydanie zaskarżalnego postanowienia (także decyzji). Wyraża to normodawca w art. 163 § 1 op, gdy stwierdza, że w sprawie przywrócenia terminu postanawia właściwy w sprawie organ podatkowy. Mamy tu więc do czynienia ze sprawą przywrócenia terminu i inną sprawą (w której podjęto czynność procesową - opóźnieniem). Z przedstawionych powyżej względów należało uchylić zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] (nr [...]) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej jako "p.p.s.a."), albowiem w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, doszło do naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 165a § 1 w związku z art. 163 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do zażalenia. Przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu nie mogły być inne niż zaskarżone rozstrzygnięcie i bezpośrednio je poprzedzające (wydane w pierwszej instancji), albowiem dotyczyły innych spraw. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zasądzony od organu zwrot kosztów nie obejmował, jak chciała skarżąca, kosztów zastępstwa adwokackiego, albowiem występowała bez pełnomocnika (art. 205 § 2 p.p.s.a. – a contrario).