I OSK 1623/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. P. oraz S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 sierpnia 2009 r., II SA/Bd 369/09 odrzucające skargę I. P. oraz S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia (...) marca 2009 r., nr (...) w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2009 r., II SA/Bd 369/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę I. P oraz S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia (...) marca 2009 r., nr (...) w przedmiocie opłaty adiacenckiej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż pismem z dnia 10 kwietnia 2009r. I. oraz S. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia (...) marca 2009 r., nr (...), w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Stosownie do art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; ze zm.). do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom. W związku z powyższym, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 maja 2009r., skarżący wezwani zostali solidarnie - we wskazanym wyżej terminie i pod określonym rygorem - do usunięcia braku formalnego skargi, poprzez nadesłanie dwóch jej odpisów poświadczonych za zgodność z oryginałem. Przesyłki zawierające powyżej wskazane wezwania doręczono skarżącym w dniu 5 czerwca 2009r. (zwrotne potwierdzenia odbioru, k - 29 i 30). Na podstawie akt sprawy ustalono, iż skarżący nie uzupełnili braku formalnego skargi, zgodnie z wezwaniem, w ustawowym siedmiodniowym terminie, który w stosunku do nich upłynął w dniu 12 czerwca 2009r, a dopiero 13 sierpnia 2009 roku zostały złożone odpisy skargi. Czynności tej dokonał pełnomocnik, który został ustanowiony w dniu 19 czerwca 2009 roku. Składając odpisy skargi pełnomocnik nie wystąpił o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, co skutkowało odrzuceniem skargi. Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie złożyła I. P. oraz S. P. wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 58 §1 pkt. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej P.p.s.a.) poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że oboje skarżący, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 maja 2009 r. ( sygn. akt II SA/Bd 369/09 ) - k. 19 i 20 akt sprawy - wydanym w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. zostali prawidłowo wezwani do usunięcia braków formalnych skargi z dnia 10 kwietnia 2009 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy nr (...) z dnia (...) marca 2009 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy . W motywach skargi kasacyjnej skarżący wskazali, iż Sąd I instancji wezwał skarżących do usunięcia braków formalnych w sposób nieprawidłowy, który nie znajduje swojego potwierdzenia w przepisach P.p.s.a. Przepisy cytowanej ustawy nie znają solidarnego wezwania do usunięcia braków formalnych. Wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma procesowego w taki sposób, że uzupełnienie braków przez jednego ze skarżących zwalnia z obowiązku wykonania wezwania drugiego skarżącego, powoduje wrażenie, iż osoba wezwana do wykonania danej czynności wykonuje określony obowiązek za drugą stronę postępowania . W konsekwencji osoba wezwana w taki sposób zasadnie przyjmuje, że w rzeczywistości wykonuje czynności procesowe za inną stronę postępowania, a w sytuacji gdy nawet nie zachowa się w sposób określony treścią wezwania to potencjalne skutki dotkną tego drugiego skarżącego . Ponadto skarżący wskazali, iż osiągnęli już znaczny wiek : skarżąca - 56 lat, skarżący - 55 lat. Dodatkowo skarżąca leczy się psychiatrycznie i regularnie przyjmuje lekarstwa. Ponadto oboje skarżący są osobami ubogimi. Korzystają z prawa pomocy w pełnym zakresie. Sąd I instancji na podstawie przedłożonej dokumentacji ustalił, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego i zwolnił ich z kosztów sądowych w całości oraz ustanowił adwokata z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 47 § 1 ustawy P.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika. Z art. 49 § 1 tejże ustawy wynika, iż w wypadku gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek nie zachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Podkreślić należy, iż obowiązek określony w art. 47 § 1 i art. 49 § 1 P.p.s.a. obciąża składającego pismo, ze skutkami o których stanowi art. 58 §1 pkt. 3 tej ustawy, jeżeli brak w tym zakresie uniemożliwi nadanie pismu procesowemu właściwego biegu. Nie można jednak uznać, że każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadziło do sytuacji pozostawienia go bez rozpoznania, bądź odrzucenia. Podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny, tzn. taki którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu. Niewykonanie wezwania w zakresie nadesłania określonej liczby odpisów skargi nie oznacza samo przez się, że skarga podlega odrzuceniu z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych. O braku formalnym skargi z powodu niedołączenia odpisu skargi można mówić wówczas, gdy strona składając skargę nie dołączyła odpowiedniej liczby odpisów skargi, a zachodzi konieczność doręczenia odpisu skargi pozostałym stronom i z tego względu skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, nie wyjaśnił dla doręczenia komu konieczne są dwa odpisy skargi. Należy mieć także na uwadze to, że organ, będący stroną postępowania sądowego w tej sprawie zapoznał się z treścią skargi, udzielił na nią odpowiedzi i przekazał akta sprawy wraz ze skargami. Nie wiadomo więc, czy zdaniem Sądu pierwszej instancji dołączenie przez skarżących dwóch odpisów skargi było konieczne. Należy zatem przyjąć, iż w rozpoznawanej sprawie za brak istotny nie może zostać uznany brak odpisów skargi, ponieważ Sąd pierwszej instancji władny był wykonać dodatkowe kopie zażalenia we własnym zakresie, a tym samym nadać prawidłowy bieg złożonemu pismu. W sytuacji bowiem gdy skarga nie jest rozbudowana i jej treść zawiera się (jak w niniejszej sprawie) na dwóch stronach, również względy - jednej z naczelnych zasad postępowania sądowoadministracyjnego - ekonomii procesowej uzasadniałyby wykonanie brakujących odpisów skargi przez Sąd I instancji i obciążenie skarżących stosowną opłatą kancelaryjną, zamiast stosowania nadmiernego rygoryzmu w postaci odrzucenia skargi z tej przyczyny Mając na uwadze powyższe należy uznać, że interpretacja wymienionych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi została w niniejszej sprawie przez Sąd pierwszej instancji dokonana zbyt rygorystycznie ograniczając w ten sposób zagwarantowane konstytucyjnie prawa do sądu. Niezbędne jest zatem dokonanie przez Sąd pierwszej instancji ponownej oceny, czy skarżący powinni być wezwani do złożenia odpisów skarg w określonej liczbie, ponieważ jest to konieczne do nadania sprawie prawidłowego biegu, a jeżeli tak, to powinni być ponownie wezwani do usunięcia tego braku formalnego skargi. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 47 § 1, 49 § 1 w zw. z art. 58 §1 pkt. 3 P.p.s.a. i na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 wskazanej ustawy orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w postanowieniu o przyznaniu pełnomocnikowi skarżących - adwokat P. S. - wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) pełnomocnik skarżących powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.