II OZ 458/10

Dnia 20 maja 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2010 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 stycznia 2010 roku, sygn. akt II SA/Sz 292/09 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi B. G. i A. T. na uchwałę Rady Miasta Ś. z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ś. postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek B. G. o wyłączenie sędziego D. S. od orzekania w sprawie ze skargi B. G. i A. T.a na uchwałę Rady Miasta Ś. z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ś. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji podał, że utrata przez skarżącą wiary w bezstronność sędziego oraz przekonanie iż sędzia prowadzi proces wadliwie, wiążące się z jej subiektywnym odczuciem faworyzowania przez sędziego jednej ze stron procesowych, nie stanowi wystarczającej przyczyny do wyłączenia sędziego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła B. G.domagając się jego uchylenia oraz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia podniosła, że zaskarżone postanowienie jest "kazuistyczne i nieczytelne w formie i treści". Ponadto skarżąca stwierdziła, że "sędzia NSA D. S. (...) zataiła dokument urzędowy organu Rady Miasta Ś. w postaci odpowiedzi na skargę (...) oraz pisma z dnia 19 września 2007 r." nie doręczając ich skarżącej. Powyższe okoliczności świadczą, zdaniem skarżącej, o stronniczości sędziego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) z mocy ustawy sędzia jest wyłączony w sprawach: 1) w których sędzia jest stroną bądź pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) małżonka sędziego, krewnych sędziego lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia oraz powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z sędzią z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których sędzia świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego sporządzonego z jego udziałem lub rozpoznanego przez niego, a także w sprawach, w których występował jako prokurator, 7) w których sędzia brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Zgodnie natomiast z art. 19 Ppsa (określającym tzw. względne przesłanki wyłączenia), niezależnie od wymienionych w art. 18 Ppsa przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W każdym ze wskazanych wypadków podstawowym celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02). Jednakże nie jest wystarczającym twierdzenie strony, że dany sędzia nie jest bezstronny w sprawie, nie poparte żadnymi argumentami uprawdopodobniającymi ten zarzut. W przedmiotowej sprawie tak we wniosku, jak i w rozpatrywanym zażaleniu, skarżąca nie wskazała okoliczności potwierdzających stronniczość sędziego D. S. Podnoszony w zażaleniu zarzut, iż sędzia prowadzi postępowanie w sposób stronniczy, jest – jak słusznie wskazał Sąd I instancji – subiektywnym odczuciem strony, które nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania. Podnoszone przez skarżąca zarzuty "zatajania" przez sędziego dokumentów poprzez nie doręczenie ich skarżącej nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Przede wszystkim podkreślić należy, iż w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru przez skarżącą odpowiedzi na skargę oraz pismo pełnomocnika skarżącej stanowiące odpowiedź na pismo z dnia 19 września 2007 roku – co potwierdza, iż skarżąca zapoznała się z jego treścią. Jednakże, nawet gdyby przejąć, iż w toku postępowania wystąpiły pewne uchybienia ze strony sądu, to skarżąca może podnieść powyższe okoliczności zwalczając wadliwe w jej ocenie orzeczenie przy pomocy przysługującej jej środków zaskarżenia. Okoliczności te nie mogą jednak stanowić podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie. Ubocznie wskazać ponadto należy, iż sędzia D. S. została wyznaczona do prowadzenia przedmiotowej sprawy dopiero w dniu 31 marca 2009 roku w wyniku losowania przeprowadzonego w związku z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2009 roku, sygn. akt II OSK 273/08. Odnosząc się do zarzutu "lekceważenie skarżącej" w związku z wezwaniem adw. P. K. do określenia czy pozostaje on w dalszym ciągu pełnomocnikiem skarżącej stwierdzić należy, iż czynność ta nie może być dowodem potwierdzającym okoliczności mogące stanowić, zgodnie z treścią art. 18 i art. 19 Ppsa, podstawę takiego wyłączenia. Pozostałe zarzuty i twierdzenia skarżącej znajdujące się w rozpatrywanym zażaleniu, np. zarzut przemilczenia i zatajania przez sąd dokumentów niewinności czy tworzenia dokumentów na niekorzyść strony skarżącej nie znajdują żadnego poparcia w aktach sprawy. Skarżąca miała zapewniony dostęp do akt i z prawa tego czynnie korzystała. Nie można zatem mówić o zatajaniu czy "przemilczaniu" dokumentów przez sąd. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie za zgodne z przepisami i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.