VI SA/Wa 272/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi Z. Sp. j. z siedzibą w O. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Minister Środowiska, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku Z. Spółka Jawna z siedzibą w O. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] października 2008 r. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2008 r. o udzieleniu na rzecz P. S.A. koncesji nr [...] na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż ropy naftowej i gazu ziemnego w rejonie "C." - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Z. Sp. j. wystąpił do Ministra Środowiska z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] marca 2008 r. – koncesją nr [...] na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż ropy naftowej i gazu ziemnego w rejonie "C.", udzieloną na rzecz P. S.A. (dalej P. S.A.). Jako podstawę prawną wniosku wnioskodawca wskazał art. 147 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., podnosząc, iż bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu koncesyjnym, mimo, że na podstawie art. 28 k.p.a. posiadał przymiot strony, gdyż od dnia [...] marca 2008 r. toczyło się przed Ministrem Środowiska postępowanie w sprawie utworzenia bezzbiornikowego magazynu gazu w złożu gazu ziemnego "P.". W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wyjaśnił, iż w dniu [...] sierpnia 2008 r. otrzymał pismo z Ministerstwa Środowiska z informacją, że dnia [...] marca 2008 r. udzielona została koncesja nr [...] na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż ropy naftowej i gazu ziemnego w rejonie "C." na rzecz P. S.A. W dniu [...] marca 2008 r. Spółka złożyła natomiast wniosek do organu o zatwierdzenie Projektu prac geologicznych w celu określenia warunków hydrogeologicznych w związku z bezzbiornikowym magazynowaniem gazu ziemnego w złożu gazu ziemnego "P.". Ponadto w dniu [...] lipca 2008 r. Spółka przesłała do Ministerstwa Środowiska wniosek o udzielenie koncesji na rozpoznanie złoża gazu ziemnego "P.". Równocześnie Spółka dokonała zakupu terenu dla swoich inwestycji na złożu "P.", a nadto podjęła działania administracyjne dotyczące zagospodarowania tego złoża. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Minister Środowiska, działając na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją koncesyjną nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego świadczy o tym, że wnioskodawcy nie przysługuje interes prawny w zakresie zgłoszonego żądania. Koncesja nr [...] została udzielona na rzecz P. S.A. w dniu [...] marca 2008 r., natomiast projekt prac geologicznych wpłynął do organu w dniu [...] marca 2008 r. Zgodnie zaś z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Postępowanie zakończone udzieleniem koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż ropy naftowej i gazu ziemnego w rejonie "C." zostało więc zakończone przed wszczęciem innego postępowania zainicjowanego przez Z. Sp. j. zmierzającego do zatwierdzenia projektu prac geologicznych. Organ poniósł ponadto, że stosowny wniosek o udzielenie koncesji na rozpoznanie złoża gazu ziemnego "P." został złożony przez Z. Sp. j. do Ministerstwa Środowiska dopiero w dniu [...] sierpnia 2008 r. W ocenie organu, przywoływane we wniosku o wznowienie postępowania argumenty związane z faktem nabycia majątku w obszarze projektowanych prac, objętych koncesją nie stanowiły także wystarczającego powodu do uznania wnioskodawcy za stronę postępowania o udzielenie koncesji na rzecz P. S.A. Zakup nieruchomości w obszarze objętym koncesją na rozpoznanie kopaliny nie stanowiącej części składowej nieruchomości gruntowej, nie daje bowiem automatycznie nabywcy prawa strony w takim postępowaniu. Wnioskodawcy nie przysługują również żadne prawa podmiotowe do przestrzeni objętej koncesją nr [...]. Z. Sp. j. wystąpił do Ministra Środowiska z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie zarzucając organowi naruszenie art. 28 k.p.a., a ponadto art. 7, 8 i 9 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż stanowisko organu jest wadliwe z uwagi na treść art. 16 k.p.a., który stanowi, że dopiero decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji staje się ostateczna, zatem w dniu złożenia wniosku przez Spółkę decyzja koncesyjna z dnia [...] marca 2008 r. nie była ostateczna. Zdaniem skarżącej organ przyjmując wniosek Spółki winien ją powiadomić o trwającym postępowaniu koncesyjnym na rzecz P. S.A., do czego zobowiązywał go art. 9 k.p.a. - umożliwiłyby tym samym Spółce wstąpienie do toczącego się postępowania. Ponadto skarżąca zarzuciła, że organ ukrywając przed nią informację o toczącym się postępowaniu i wszczynając z wniosku Spółki postępowanie, które jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji było bezprzedmiotowe, dokonał obrazy art. 7 i 8 k.p.a. Dopiero w momencie uzyskania przez skarżącą informacji o wydanej P. S.A. koncesji naruszającej w istotny sposób interes pracy Spółki, wystąpiła ona z uprawnionym wnioskiem o wznowienie postępowania. Minister Środowiska, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] października 2008 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją koncesyjną z dnia [...] marca 2008 r. W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał stanowisko o braku interesu prawnego wnioskodawcy Z. Sp. j. w sprawie zakończonej koncesją z [...] marca 2008 r. Ponadto organ podkreślił, iż w świetle art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 k.p.a. decyzja wydana w pierwszej instancji przez ministra jest decyzją ostateczną i nie przysługuje od niej odwołanie, a wyłącznie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego brak informacji o postępowaniu zakończonym koncesją z [...] marca 2008 r., organ wyjaśnił, iż stosownie do art. 61 § 4 oraz art. 10 k.p.a. o toczącym się postępowaniu należy zawiadomić jego strony. Organ administracji nie miał zatem obowiązku powiadamiania innych osób. Za bezzasadny organ uznał także zarzut naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca Z. Sp. j. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając organowi naruszenie art. 28 k.p.a. oraz art. 7, 8, i 9 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumentację przedstawioną wcześniej we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Minister Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżąca w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2009 r. wniosła o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego powołując się na fakt, że wystąpiła do Ministra Środowiska z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji koncesyjnej z dnia [...] marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny na rozprawie w dniu 22 czerwca 2009 r. oddalił wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja wydana została przez Ministra Środowiska w wyniku ponownego rozparzenia sprawy z wniosku skarżącej o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją koncesyjną tego organu z dnia [...] marca 2008 r. Tryb wznowienia postępowania administracyjnego regulują przepisy art. 145-152 k.p.a. Przesłanki, których zaistnienie umożliwia wznowienie postępowania zostały określone w art. 145 i 145a k.p.a. Przy czym może ono zostać wszczęte zarówno z urzędu, jak i na żądanie strony. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast art. 149 § 3 k.p.a. stanowi, że odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. W sprawie niniejszej skarżąca [...] sierpnia 2008 r. wystąpiła do organu z wnioskiem o wznowienie postępowania powołując się na fakt, że w dniu tym otrzymała pismo z Ministerstwa Środowiska z informacją o udzieleniu decyzją z dnia [...] marca 2008 r. koncesji nr [...] na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż ropy naftowej i gazu ziemnego w rejonie "C." na rzecz P. S.A. Jako podstawę swojego żądania wskazała art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wywodząc, iż przysługiwał jej przymiot strony w tym postępowaniu koncesyjnym, gdyż od dnia [...] marca 2008 r. toczyło się przed Ministrem Środowiska postępowanie z jej wniosku w sprawie utworzenia bezzbiornikowego magazynu gazu w złożu gazu ziemnego "P.". W ocenie Sądu Minister Środowiska zasadnie odmówił wznowienia postępowania uznając, iż skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w prowadzonym postępowaniu koncesyjnym z wniosku P. S.A. Postępowanie z wniosku P. S.A. o udzielenie koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż ropy naftowej i gazu ziemnego w rejonie "C." zakończyło się decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2008 r. Decyzja ta zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. była decyzją ostateczną w dniu jej wydania, gdyż nie służyło od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji, lecz tylko wniosek do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dniu tym została też zawarta umowa o ustanowienie użytkowania górniczego na rzecz P. S.A. na okres 3 lat. Postępowanie z wniosku Z. Sp. j. o zatwierdzenie projektu prac geologicznych w celu określenia warunków hydrogeologicznych w związku z bezzbiornikowym magazynowaniem gazu ziemnego w złożu gazu ziemnego P." zostało natomiast wszczęte przed Ministrem Środowiska w dniu [...] marca 2008 r., gdyż dopiero w tym dniu wpłynęło do organu żądanie strony w tym zakresie. Z faktu wszczęcia w dniu [...] marca 2008 r. powyższego postępowania administracyjnego skarżąca nie może skutecznie wywodzić, iż przysługiwał jej przymiot strony w postępowaniu koncesyjnym z wniosku P. S.A., które zostało zakończone w dniu [...] marca 2008 r. Także z faktu nabycia przez skarżącą nieruchomości w obszarze objętym koncesją nr [...] na rozpoznanie kopaliny nie stanowiącej części składowej nieruchomości gruntowej nie może ona wywodzić swojego interesu prawnego uzasadniającego wznowienie postępowania koncesyjnego. Przepis art. 28 k.p.a. stanowi, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak podkreślał wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach, interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Źródłem interesu prawnego jest zatem konkretny przepis prawa materialnego, który przewiduje, iż w określonej sprawie indywidualnej organ administracji publicznej ma zdolność do władczego określenia w odniesieniu do konkretnego podmiotu uprawnień lub obowiązków w drodze decyzji administracyjnej (vide: wyrok NSA z dnia 27 września 2001 r. I SA 2326/00). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny tj. sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie można jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Skarżąca jako podmiot zainteresowany uzyskaniem koncesji na rozpoznanie złoża gazu ziemnego "P." jest niewątpliwie bezpośrednio zainteresowana wzruszeniem decyzji koncesyjnej nr [...] na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż ropy naftowej i gazu ziemnego w rejonie "C.". Z faktu tego nie można jednak wywodzić, że przysługiwał jej interes prawny do występowania w charakterze strony w postępowaniu koncesyjnym z wniosku P. S.A., które zostało zakończone decyzją ostateczną Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2008 r. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że podjęta przez organ decyzja odmawiająca wznowienia postępowania koncesyjnego podjęta została w zgodzie z przepisami prawa. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w związku z wystąpieniem przez nią do organu z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji koncesyjnej z dnia [...] marca 2008 r. wskazać należy, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a., a więc wynik tego postępowania nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy o wznowienie postępowania koncesyjnego w oparciu o przesłankę art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.